Kapitalizm Kadını Özgürleştirdi mi? Köleleştirdi mi? Sorusu Bağlamında "Nefesim Kesilene Kadar" Filminin İncelenmesi
Öz
Kapitalizm ve ataerkillik arasındaki ilişki toplumsal cinsiyet bağlamında sinema üzerinden ele alındığında, yapılan çalışmalar önemli sonuçlar vermektedir. Endüstri Devrimi ile birlikte ortaya çıkan kapitalizm, kadının ve erkeğin emek piyasasındaki yerlerini etkilemekle kalmamış, ataerkil sistemin ideolojilerini de kullanarak üretim süreçlerine dâhil olma durumlarını değişime uğratmıştır. Kapitalizmin, mülkiyet kavramının değişmesiyle birlikte ekonomi ve aile kurumları üzerinde güçlü etkiler yaratmasıyla kadının konumunda da değişiklikler meydan gelmiştir. Kadın önceki toplumsal konumunu kaybederek ikinci plana atılmıştır ve bu ikili yapı içerisinde sömürüye uğramıştır. Bu noktada bağımsız sinema kadının çifte sömürüye uğramasını ele alış biçimi bakımından önemli bir gösterge alanı sunmaktadır. Emine Emel Balcı’nın ilk uzun filmi olan Nefesim Kesile Kadar (2015) da kadının kapitalizm ve ataerkillik arasında nasıl sömürüye uğradığını gerçekçi bir şekilde anlatan önemli filmlerden birisi olmuştur. Kadının uğradığı sömürüyü kapitalizm ve ataerkillik kavramları ekseninde ele alan bu film, aynı zamanda bu ikili yapı ortaklığı içerisinde kadın kimliğinin toplumsal varoluş içerisinde nasıl oluştuğunu ve ana-akım sinemada ki kadın kimliklerinden nasıl farklılaştığını görünür kılmıştır. Dolayısıyla bu bağlamlar üzerinden ele alınan filmdeki kadın imgesi; kapitalizm, değişen mülkiyet ilişkileri sonucunda ataerkil ideolojinin güçlenmesi ve tüm bunlar sonucunda kadının özgürleşmekten daha çok köleliğe mi mahkûm edildiği sorusu etrafında değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler yapılırken, çalışmanın kuramsal kısmı kültür, iletişim ve sosyoloji kuramları temelinde şekillendirilmiş; konusu ise yorumlayıcı sosyal bilimler yaklaşımı çerçevesinde ortaya konulmaya çalışılmıştır. Kadının kapitalizm ve ataerkillik arasında nasıl konumlandırıldığına dair yapılan emek sömürüsü tartışmasının, bu film ile birlikte ikili yapı arasında kadının çifte bir sömürüye uğrayarak özgürlükten çok sıkışmışlık durumunun daha da perçinlediği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abisel, N. (2005). Türk Sineması Üzerine Yazılar. Ankara: Phoenix.
- Arat, N. (1996). “Türkiye’de Kadınların Çalışma Yaşamında Karşılaştıkları Zorlukların Sosyo-Kültürel Nedenleri”. Türkiye'de Kadın Olmak. Necla Arat (Ed.), (s.43-54). İstanbul: Say.
- Balcı, E.E. (Yönetmen). (2015). Nefesim Kesilene Kadar [Film]. Türkiye
- Bora, A. (2005). Kadınların Sınıfı. İstanbul: İletişim.
- Connell, R.W. (2017). Toplumsal Cinsiyet ve İktidar: Toplum, Kişi ve Cinsel Politika. İstanbul: Ayrıntı.
- Çelik, M., & Dağ, M. (2017). “Kapitalist İktisadi Düşüncenin Geçirdiği Dönüşümler Üzerine Bir Değerlendirme”. Bitlis Eren Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Akademik İzdüşüm Dergisi, 2(3), 50-70.
- Dedeoğlu, S., & Öztürk, M. Y. (2010). Kapitalizm, Ataerkillik ve Kadın Emeği Türkiye Örneği, İstanbul: Sav.
- Ecevit, Y. (1980). “Kentsel Üretim Sürecinde Kadın Emeğinin Konumu ve Değişen Biçimleri”. Kadın Bakış Açısından 1980’ler Türkiye’sinde Kadın. Şirin Tekeli (Ed.), (s.105-115). İstanbul: İletişim
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Radyo-Televizyon
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
16 Kasım 2020
Kabul Tarihi
23 Aralık 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 3 Sayı: 2
APA
Aydoğan, A. D. (2020). Kapitalizm Kadını Özgürleştirdi mi? Köleleştirdi mi? Sorusu Bağlamında "Nefesim Kesilene Kadar" Filminin İncelenmesi. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi, 3(2), 72-91. https://doi.org/10.33464/mediaj.826545
AMA
1.Aydoğan AD. Kapitalizm Kadını Özgürleştirdi mi? Köleleştirdi mi? Sorusu Bağlamında "Nefesim Kesilene Kadar" Filminin İncelenmesi. MEDIAJ. 2020;3(2):72-91. doi:10.33464/mediaj.826545
Chicago
Aydoğan, Ayşe Dudu. 2020. “Kapitalizm Kadını Özgürleştirdi mi? Köleleştirdi mi? Sorusu Bağlamında ‘Nefesim Kesilene Kadar’ Filminin İncelenmesi”. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi 3 (2): 72-91. https://doi.org/10.33464/mediaj.826545.
EndNote
Aydoğan AD (01 Aralık 2020) Kapitalizm Kadını Özgürleştirdi mi? Köleleştirdi mi? Sorusu Bağlamında "Nefesim Kesilene Kadar" Filminin İncelenmesi. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi 3 2 72–91.
IEEE
[1]A. D. Aydoğan, “Kapitalizm Kadını Özgürleştirdi mi? Köleleştirdi mi? Sorusu Bağlamında ‘Nefesim Kesilene Kadar’ Filminin İncelenmesi”, MEDIAJ, c. 3, sy 2, ss. 72–91, Ara. 2020, doi: 10.33464/mediaj.826545.
ISNAD
Aydoğan, Ayşe Dudu. “Kapitalizm Kadını Özgürleştirdi mi? Köleleştirdi mi? Sorusu Bağlamında ‘Nefesim Kesilene Kadar’ Filminin İncelenmesi”. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi 3/2 (01 Aralık 2020): 72-91. https://doi.org/10.33464/mediaj.826545.
JAMA
1.Aydoğan AD. Kapitalizm Kadını Özgürleştirdi mi? Köleleştirdi mi? Sorusu Bağlamında "Nefesim Kesilene Kadar" Filminin İncelenmesi. MEDIAJ. 2020;3:72–91.
MLA
Aydoğan, Ayşe Dudu. “Kapitalizm Kadını Özgürleştirdi mi? Köleleştirdi mi? Sorusu Bağlamında ‘Nefesim Kesilene Kadar’ Filminin İncelenmesi”. Uluslararası Medya ve İletişim Araştırmaları Hakemli Dergisi, c. 3, sy 2, Aralık 2020, ss. 72-91, doi:10.33464/mediaj.826545.
Vancouver
1.Ayşe Dudu Aydoğan. Kapitalizm Kadını Özgürleştirdi mi? Köleleştirdi mi? Sorusu Bağlamında "Nefesim Kesilene Kadar" Filminin İncelenmesi. MEDIAJ. 01 Aralık 2020;3(2):72-91. doi:10.33464/mediaj.826545
Cited By
Analysis of Gender Roles in the Context of Space: Feminist Approaches and Ethics of Care Perspective
Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi
https://doi.org/10.20981/kaygi.1068464