Göç ve Sosyal Medya: Harran Üniversitesi’ndeki Suriyeli Öğrencilerin Deneyimleri

Öz

Küreselleşmenin etkisiyle günümüzde iletişim araçları yaşamın tüm alanlarını kuşatmış durumdadır. Göç eden bireyler veya topluluklar için de dijital platformlar göçün tüm süreçleri boyunca iletişim, haberleşme, sosyalleşme, uyum ve dayanışmanın aracı olmaktadır. Diğer yandan söz konusu platformlar ayrımcılık ve çatışmanın ana mecralarındandır. Bu çalışma, göçmenler arasında nitelikli topluluk olarak kabul edilen üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanım deneyimlerini konu edinmektedir. Araştırmada amaç, Suriyeli öğrencilerin dijital araçları niçin ve nasıl kullandıkları, sanal ortamda neler paylaştıkları, ev sahibi toplumun onlara karşı tutumlarını nasıl buldukları ve bunları dijital ortamlarda nasıl dile getirdiklerini tespit etmektir. Çalışmada, detaylı verilere erişmek amacıyla nitel yöntem tercih edilmiş, veri toplama araçları olarak yarı yapılandırılmış görüşme ve doküman analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada Suriyeli göçmen nüfusuna uzun süredir ev sahipliği yapan Şanlıurfa Harran Üniversitesi örneklem olarak seçilmiştir. Harran üniversitesi Suriyeli öğrenci nüfusu bakımından ön sıralarda yer alan bir üniversitedir. Araştırma ana bulgularına göre Suriyeli öğrenciler sosyal medyayı iletişim, haberleşme, iş ve meslek, enformasyon, sosyalleşme amaçlı kullanmaktadır. Bulgular dijitalleşmenin göç sahasında etkin olarak yerleştiğine işaret etmektedir. Sosyal medya platformları, göç olgusuna çeşitli boyutlarda yön veren bir araçtır. Bununla birlikte sosyal medya platformları, manipülasyon ve ayrımcılığın bir mecrası olarak da işlemektedir. Göç sürecinde sosyal medyanın etkisinin kapsamlı incelenmesi için farklı toplulukların da araştırılması önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Göç
• Dijitalleşme
• Sosyal Medya
• Suriyeli Üniversite Öğrencileri
• Harran Üniversitesi.

Destekleyen Kurum

---

Proje Numarası

--

Etik Beyan

Bu çalışmanın her aşamasında bilimsel araştırma ve yayın etik ilkelerine uyulmuştur.

Teşekkür

---

Migration and Social Media: Experiences of Syrian Students at Harran University

Öz

Today, globalisation has brought communication tools into all areas of life. For migrant individuals or communities, digital platforms are a means of communication, exchange, socialisation, adaptation and solidarity throughout the migration process. On the other hand, these platforms are one of the main channels of discrimination and conflict. This study focuses on the social media use experiences of university students, who are considered as a skilled community among migrants. The aim of the study is to find out why and how Syrian students use digital tools, what they share in the virtual environment, how they perceive the attitudes of the host society towards them and how they express them in digital environments. In the study, the qualitative method was preferred in order to access detailed data, and semi-structured interviews and document analysis techniques were used as data collection tools. Şanlıurfa Harran University, which has been hosting the Syrian immigrant population for a long time, was selected as the sample in the study. Harran University is one of the leading universities in terms of Syrian students. According to the main findings of the research, Syrian students use social media for communication, business and professional purposes, information and socialisation. The findings show that digitalisation is effectively established in the field of migration. Social media platforms are a tool to manage the migration phenomenon in different dimensions. However, social media platforms also function as a medium of manipulation and discrimination. In order to fully analyse the impact of social media in the migration process, it is important to study different communities.

Anahtar Kelimeler

• Migration
• Digitalisation
• Social Media
• Syrian University Students
• Harran University

Proje Numarası

--

Kaynakça

1. AFAD, (2023). Türkiye’deki Suriyelilerin Demografik Görünümü, Yaşam Koşulları ve Gelecek Beklentilerine Yönelik Saha Araştırması. Erişim adresi: https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/25337/xfiles/17aTurkiye_deki_Suriyelilerin_Demografik_Gorunumu_Yasam_Kosullari_ve_Gelecek_Beklentilerine_Yonelik_Saha_Arastirmasi_2017.pdf. Erişim Tarihi: 15.02.2023.
2. Akakpo1, M. G., Bokpin, H. A. (2021). Use of social media in migration decision making. Journal of Internet and Information Systems, Vol. 10(1), pp. 1-5, January-June 2021,DOI 10.5897/JIIS2021.0118.
3. Aktaş, M. (2018). Arap Ayaklanmaları ve Sosyal Medyanın Rolü. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(61), s.203.
4. Aldamen, Y. (2020). Sosyal Medyanın Ürdün ve Türkiye’de Yaşayan Suriyeli Mülteciler Üzerindeki Etkisi. Doktora Tezi. İstanbul Üniversitesi.
5. Alencar, A. (2018). Refugee integration and social media: a local and experiential perspective, Information. Communication&Society, 21:11, 1588-1603, DOI:10.1080/1369118X.2017. 1340500.
6. Avşar, B.,Varış, M. (2022). Sosyal Medyada Nefret Söylemi. TRT Akademi, 7(14), 348-359. https://doi.org/10.37679/trta.1064003
7. Babacan, M. (2011). Sosyal Medya ve Arap Baharı. Akademik İncelemeler Dergisi, 6(2), 63-92.
8. Baltacı, A. (2019). Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır? Ahi Evran Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5 (2), 368-388.

9. Buoncompagni, G. (2021) ‘Digital (Dis)integration. Narratives and Management of Migration on Social Media’. Peace Human Rights Governance, 5(1), 41-64.
10. Castles, S., Miller, J. M. (2008). Göçler çağı: modern dünyada uluslararasi göç hareketleri. (Çev. Bülent Uğur Bal ve İbrahim Akbulut). 1. Baskı. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi.
11. Dekker, R., Engbersen, G. (2012). How social media transform migrant networks and facilitate migration. Working Papers Paper 64, November 2012. International Migration Institute (IMI), Oxford Department of International Development (QEH), University of Oxford, 3 Mansfield Road, Oxford OX1 3TB, UK (www.imi.ox.ac.uk).
12. Dekker R, Engbersen G, Klaver J. ve Vonk H. (2018). Smart Refugees:How Syrian Asylum Migrants Use Social Media Information in Migration Decision-Making. Social Media + Society, 4(1), https://doi.org/10.1177/2056305118764439.
13. Erdoğan, N., Özgüler, V. (2013). Sosyal Ağlarının Üniversite Öğrencilerinin İstihdam Beklentilerine Etkisinin Araştırılması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 577-585.
14. Erdoğan, Z., Torun, T. (2009). Bir İlişkisel Pazarlama Aracı Olarak Sanal Topluluklar. Pazarlama Ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 2(4), 45-71.
15. Gülerce, H., Ağca Varoğlu, F. G. ve Gülerce, R. (2023). Kapıları Aralamak: Yükseköğretimdeki Göçmen ve Yerel Gençlerin Sosyal Uyum Sürecinde Erasmus+ Gençlik Değişimlerinin Rolü. Yükseköğretim Dergisi, 13(3), 421-434. doi: 10.53478/yuksekogretim.1214564.
16. Göç İdaresi Başkanlığı. (2023). YÖK Bilgi Yönetim Sistemi, https://istatistik.yok.gov.tr/.
17. Göngen, M. A. (2022). Nefret Söyleminin Medyada İnşası: Suriyeli Göçmenler Üzerinden Sözcü Gazetesi Örneği. Intermedia International E-Journal, 9(17), 341-356. https://doi.org/10.56133/intermedia.1170746
18. İş İmkânları Suriyeliler ve Türkler. Facebook Grubu, (2023). Erişim adresi: https://www.facebook.com/%D8%AA%D8%B1%D9%83%D9%8A%D8%A7-24-106500824624219.
19. İşçi, D., Uludağ, E. (2019). Sosyal Medyada Suriyeliler Algısı: Youtube Sokak Röportajları Üzerine Bir İnceleme. Ulisa: Uluslararası Çalışmalar Dergisi, 3(1), 1-24.
20. Kaplan, A. M., Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of Social Media. Business Horizons, 53(1), 59–68. doi:10.1016/j.bushor.2009.09.003.
21. Karamete, F. (2019). Twitter’da Suriyeli Mültecilere Yönelik Nefret Söylemi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Eskişehir Anadolu Üniversitesi.
22. Kaya, M. (2017). Türkiye’deki Suriyeliler iç içe geçişler ve karşılaşmalar. İstanbul: Hiper Yayınları.
23. Kaya, M., Şahin, H. (2021). Harran Üniversitesi’ndeki Suriyeli Öğrencilerin Akademik Entegrasyon Süreçlerinin Analizi. İnsan Ve Toplum, 11(3), 39-84.
24. Kaya, M. (2022). The Role of Religious Organisations and Networks in the Syrian Integration Processes in Turkey. Epiphany - Journal of Transdiciplinary Studies, 15(2), 193-221.
25. Küçük, O., Koçak, M. C. (2020). İnternet ve Sosyal Medya Haberlerinde Ötekinin (Suriyeli Sığınmacılar) Konumlandırılışı: Konya Örneği. Journal of Humanities and Tourism Research, 10(2), 275-288.
26. Komito, L. (2011). Social media and migration: virtual community 2.0. American Society for Information Science and Technology 2011, v. 62 (6), pp. 1075-1086.
27. Korkmaz, E. (2021). Göçmenlerde Dijital Kimlik. Baumus Center Birebir Webinar Serisi. YouTube.
28. Kurt, G. (2019). Yeni Medyada Nefret Söylemi: Youtube’da Suriyeli Mültecilere Karşı Üretilen Nefret Söylemi Üzerine Bir Araştırma. The Journal of International Lingual Social and Educational Sciences, 5 (1), 1-20. https://doi.org/10.34137/jilses.490129.
29. Lee, E. S., (1966). A Theory of Migration. Demography, 3 (1), 47-57.
30. Madianou, M., Miller, D. (2012). Polymedia: Towards a new theory of digital media in interpersonal communication. International Journal of Cultural Studies 16(2) 169–187, DOI: 10.1177/1367877912452486.
31. Madianou, M. ( 2014). Smartphones as polymedia. Journal of Computer-Mediated Communication, 19, 667–80.
32. Maigret, E. (2014). Medya ve İletişim Sosyolojisi, (Çev: Halime Yücel). İletişim Yayıncılık, 4. Baskı, İstanbul.
33. McGregor, E., Siegel, M. (2013). Social Media and Migration Research. UNU‐MERIT Working Paper Series, 2013-068, ISSN 1871-9872.
34. Moss, D. M. (2018). The ties that bind: Internet communication technologies, networked authoritarianism, and ‘voice’ in the Syrian diaspora. Globalizations,15(2), 265-282, DOI: 10.1080/14747731.2016.1263079.
35. Nurata, Z. C. (2023). Sosyal Medyanın İşe Alım Süreçleri Üzerine Etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 24 (1), 27-46. https://doi.org/10.24889/ifede.1013370
36. Özdemir, Ö. (2020). Mülteciler ve Dijital Göç, Eğitim Yayınevi.
37. Soydan, E., Alpaslan, N. (2016). Medyanın Doğal Afetlerdeki İşlevi. İstanbul Sosyal Bilimler Dergisi. (7), 53-64.
38. Sütlüoğlu, T., Vesek, S. (2023). Suriyelilerin Ulusötesi İlişkilerinde ve Göç Sonrası Uyum Süreçlerinde Sosyal Medyanın Rolü. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi(39), 35-61. https://doi.org/10.16878/gsuilet.1260030.
39. Toprak, M. (2018). Sosyal Medyada Suriyeli Sığınmacılara Yönelik Nefret Söylemi: Twitter Örneği, Yüksek Lisans Tezi. İnönü Üniversitesi. Malatya.
40. Türkay, B. (2019). Suriyeli Mülteciler, Sosyal Medya ve Sivil Toplum: Entegrasyon Süreci ve Çözüm Arayışları. Ankara. Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi.
41. Uluslararası Göç Örgütü. (IOM). (2009). Göç terimleri sözlüğü (Bülent Çiçekli (der.), çev. Littera Çeviri ve Dil Hizmetleri. Uluslararasi Göç Örgütü (2009): Cenevre.
42. Wall, M., Otis Campbell, M., ve Janbek, D. (2017). Syrian refugees and information precarity. New Media & Society, 19(2), 240-254. https://doi.org/10.1177/1461444815591967
43. Yıldırım, A. Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Basım.
44. Yıldız, S. (2020). Suriyeli Göçmenlere Yönelik Nefret Söylemi, Göç Sosyolojisi Türkiye’den Örneklerle. Editör: Çağatay Sarp. Orion Kitabevi.