Beauty Enforcement on Social Media and Digital Self-Presentation: A Qualitative Study on Female Instagram Users

Öz

Today, social media plays a significant role in individuals’ processes of expressing and reconstructing their identities. Content circulating on visually oriented platforms such as Instagram, TikTok, and YouTube reinforces the modern beauty myth while creating a pervasive pressure on women, leading to the internalization of appearance-based norms. This situation significantly affects how users perceive themselves and shapes the digital selves they construct, ultimately influencing their self-presentation. In this context, the study aims to examine how beauty norms circulating on social media shape women’s self-presentation in digital environments. The research was conducted through semi-structured interviews with eight women between the ages of 21 and 35, who were selected through purposive sampling and who actively use Instagram and engage with beauty-related content. The findings indicate that participants develop a selective, idealized, and aesthetically curated self-presentation in the content they share on social media. It has been found that the use of filters, content selection, and sharing strategies are shaped by the expectation of social approval and the perception of an invisible audience. Furthermore, although participants are aware of the artificial nature of beauty norms, they continue to produce content that conforms to these norms.

Anahtar Kelimeler

• Social Media
• Beauty Myth
• Beauty Enforcement
• Digital Self
• Self-Presentation

Sosyal Medyada Güzellik Dayatması ve Dijital Benlik Sunumu: Kadın Instagram Kullanıcıları Üzerine Nitel Bir Araştırma

Öz

Günümüzde sosyal medya, bireylerin kimliklerini ifade etme ve yeniden inşa etme süreçlerinde önemli bir role sahiptir. Instagram, TikTok ve YouTube gibi görselliğin ön planda olduğu platformlarda dolaşıma giren içerikler, modern güzellik mitini güçlendirirken kadınlar üzerinde yaygın bir güzellik dayatması oluşturarak dış görünüşe ilişkin normların içselleştirilmesine yol açmaktadır. Bu durum, kullanıcıların kendilerini algılama biçimlerini ve ortaya koydukları dijital benliği önemli ölçüde etkileyerek benlik sunumunu şekillendirmektedir. Bu doğrultuda çalışma, sosyal medyada dolaşıma giren güzellik normlarının kadınların dijital ortamdaki benlik sunumlarını nasıl şekillendirdiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, amaçlı örnekleme yoluyla seçilen, aktif şekilde Instagram kullanan ve güzellik içerikleriyle etkileşimi bulunan 21-35 yaş aralığında sekiz kadın ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bulgular, katılımcıların sosyal medyada paylaştıkları içeriklerde seçici, idealize edilmiş ve estetik olarak düzenlenmiş bir benlik sunumu geliştirdiklerini göstermektedir. Filtre kullanımı, içerik seçimi ve paylaşım stratejilerinin, sosyal onay beklentisi ve görünmez izleyici algısıyla şekillendiği ortaya çıkmıştır. Ayrıca katılımcıların güzellik normlarının yapaylığının farkında olmalarına rağmen bu normlara uyumlu içerik üretmeye devam ettikleri görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Medya
• Güzellik Miti
• Güzellik Dayatması
• Dijital Benlik
• Benlik Sunumu

Kaynakça

1. Adams, W. C. (2015). Conducting semi-structured interviews. In K. E. Newcomer, H. P. Hatry, & J. S. Wholey (Eds.), Handbook of practical program evaluation (4th ed., pp. 492–505). Jossey-Bass.
2. Aditia, R., & Claudia, R. (2025). Self-identity in the digital age: A preliminary study of college students’ interactions on Instagram. In Proceedings of the International Conference on Religion, Social and Humanities (Vol. 4, pp. 82–95).
3. boyd, d. (2008). Taken out of context: American teen sociality in networked publics (Doctoral dissertation). University of California, Berkeley.
4. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
5. Burke, P. J., & Stets, J. E. (2009). Identity theory. Oxford University Press.
6. Chen, S. (2023). The influence of social media platforms on self-identity in the new media environment: The case of TikTok and Instagram. In SHS Web of Conferences (Vol. 165, Article 01020). EDP Sciences.
7. Cooley, C. H. (1902). Human nature and the social order. Charles Scribner’s Sons.
8. Erdem, A. (2021). Instagram’da sunulan beden: Kimlik inşasında beden imgesine teknolojik müdahale olarak Photoshop uygulamalarının rolü (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi.

9. Fardouly, J., Diedrichs, P. C., Vartanian, L. R., & Halliwell, E. (2015). Social comparisons on social media: The impact of Facebook on young women’s body image concerns and mood. Body Image, 13, 38–45.
10. Festinger, L. (1954). A theory of social comparison processes. Human Relations, 7(2), 117–140. https://doi.org/10.1177/001872675400700202
11. Fioravanti, G., Bocci Benucci, S., Ceragioli, G., Luzi, D., & Ricci, G. (2022). How the exposure to beauty ideals on social networking sites influences body image: A systematic review of experimental studies. Adolescent Research Review, 7, 419–458.
12. Goffman, E. (1956). The presentation of self in everyday life. Anchor Books.
13. Gramsci, A. (1971). Selections from the prison notebooks (Q. Hoare & G. N. Smith, Eds. & Trans.). International Publishers.
14. Güzel, E. (2013). Güzellik dayatması altında tüketim nesnesine dönüşen kadın. Global Media Journal: Turkish Edition, 4(7), 1–15.
15. Hogan, B. (2010). The presentation of self in the age of social media: Distinguishing performances and exhibitions online. Bulletin of Science, Technology & Society, 30, 377–386.
16. James, W. (1890). The principles of psychology (Vol. 1). Dover.
17. Kümbetoğlu, B. (2015). Nitel araştırma: Yöntem, teknik, analiz. Bağlam.
18. Marwick, A. E., & boyd, d. (2011). I tweet honestly, I tweet passionately: Twitter users, context collapse, and the imagined audience. New Media & Society, 13, 114–133.
19. Mead, G. H. (1934). Mind, self, and society. University of Chicago Press.
20. Mironica, A., Popescu, C. A., George, D., Tegzeșiu, A. M., & Gherman, C. D. (2024). Social media influence on body image and cosmetic surgery considerations: A systematic review. Cureus, 16(7), e65626.
21. Mwangi, Z., & Buvár, Á. (2024). The beauty complex: Social media trends, effects, and opportunities. Cogent Social Sciences, 10(1). https://doi.org/10.1080/23311886.2024.2427350
22. Ozimek, P., Lainas, S., Bierhoff, H. W., & Rohmann, E. (2023). How photo editing in social media shapes self-perceived attractiveness and self-esteem via self-objectification and physical appearance comparisons. BMC Psychology, 11(1), 99.
23. Patton, M. Q. (2002). Qualitative research & evaluation methods (3rd ed.). Sage.
24. Pérez-Torres, V. (2024). Social media: A digital social mirror for identity development during adolescence. Current Psychology, 43(26), 22170–22180.
25. Prieler, M., Choi, J., & Lee, H. E. (2021). The relationships among self-worth contingency on others’ approval, appearance comparisons on Facebook, and adolescent girls’ body esteem: A cross-cultural study. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(3), 901.
26. Ramati-Ziber, L., Shnabel, N., & Glick, P. (2020). The beauty myth: Prescriptive beauty norms for women reflect hierarchy-enhancing motivations leading to discriminatory employment practices. Journal of Personality and Social Psychology, 119(2), 317–334.
27. Rettberg, J. W. (2017). Seeing ourselves through technology: How we use selfies, blogs and wearable devices to see and shape ourselves. Palgrave Macmillan.
28. Timisi, N. (2005). Sanallığın gerçekliği: İnternetin kimlik ve topluluk alanına girişi. In A. B. Kırık (Ed.), İnternet, toplum, kültür (pp. 89–105). Epos.
29. Tran, H. D., & Diep, U. (2025). Me, myself, and I: Self-presentation, self-esteem, and uses and gratifications on Facebook, LinkedIn, and TikTok. First Monday, 30(3).
30. Wilson, C., Talbot, C. V., & Scott, G. G. (2024). Online self-presentation: Psychological predictors and outcomes. Telematics and Informatics Reports, 14, 100147.
31. Wolf, N. (1991). The beauty myth: How images of beauty are used against women. William Morrow.