Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Examination of Behavioural Problems and Life Satisfaction in Adolescents According to Parental Attitude

Yıl 2025, Cilt: 21 Sayı: 3, 1062 - 1084, 22.12.2025
https://doi.org/10.17860/mersinefd.1648875

Öz

In this study, it was aimed to investigate the rate of the behavioral problems seen in adolescents and how the satisfaction of their life is perceived by parental attitudes depending on sex. The survey was conducted on a total of 606 students. The data are obtained from “Multidimensional Adolescent Life Satisfaction Scale”, The "Parental Attitude Scale", “Evaluation Scale for Young People". In the analysis of the data, Multiple Regression Analysis was used. As a result of the research, it was determined that acceptance and psychological autonomy of adolescents perceived by the father and control which they percieved by their mother differ significantly depending on the sex. When behavioral problems are examined by sex, it is clearly seen that female students are more internalized the problems than male students; male students have more externalization problems than girls. It was determined that girls' life satisfaction is higher than male students. It was observed that there were negative significant relationships between perceived acceptance from mother and father, perceived psychological autonomy from mother and internalizing and externalizing behaviors. The extent to which the internalizing and externalizing problems and life satisfaction of high school students were predicted by perceived acceptance from mother and father, psychological autonomy and control was examined both for the whole student group and separately for girls and boys. In the analyses conducted on both the whole students and the girls, it was determined that perceived acceptance from mother and father, perceived psychological autonomy and control from mother were significant predictors of life satisfaction. In male students, it was determined that only perceived acceptance from mother and father were significant predictors of life satisfaction.

Etik Beyan

This study was deemed ethically appropriate by the Ethics Committee for Publications in the Social and Human Sciences at Çukurova University, with the decision dated 15.05.2024 and numbered 10. There is no conflict of interest in the research. The authors declare full compliance with research and publication ethics.

Destekleyen Kurum

There is no supporting institution

Kaynakça

  • Achenbach, T. M. (1991). Manual for child behavior checklist/4-18 and 1991 profile. University of Vermont, Department of Psychiatry.
  • Aksoy, A. B., Kahraman, Ö. G. (2008). Ergenlerin algıladıkları ebeveyn izleme ve destek davranışları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9 (15): 1-14.
  • Aktaş, V., & Güvenç, G. B. (2006). Kız ve erkek ergenlerde saldırgan ve olumlu sosyal davranışlar ile yaş, ilişkisel bağlam ve kişiler arası duyarlılık arasındaki ilişkiler. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 23(2), 233-264.
  • Algozzine, R. (1991). Childhood behavior disorders: Applied research and educational practice. Aspen Systems Corporation.
  • ArgyleArgyle, M. (2001). The psychology of happiness. Routledge.
  • Austin, V. L., & Sciarra, D. T. (2012). Çocuk ve ergenlerde duygusal davranışsal bozukluklar (M. Özekeş, Çev. Ed.). Nobel Yayıncılık.
  • Aydın, B. K. (2008). Stresle başa çıkma stratejileri ölçeğinin geliştirilmesi. Eğitim Araştırmaları Dergisi – Eurasian Journal of Educational Research, 30, 33-47.
  • Başar, M. C., & Özdemir, S. (2015). Duygusal ve davranışsal bozukluğu olan çocuklar için başarıya ilk adım erken müdahale programı uygulamalarının gözden geçirilmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(1), 176-197.
  • Bauer, A., Ingersoll, E., & Burns, L. (2004). School counselors and psychotropic medication. Professional School Counseling, 7(3), 202-211.
  • Baumrind, D. (1971). Current patterns of parental authority. Developmental Psychology, 4(1), 1-103.
  • Bulut, F. (2010). Ergenlerde görülen kural dışı davranışların aile işlevselliği, aile risk faktörü ve yaşam kalitesi açısından incelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  • Bongers, I. L., Koot, H. M., Van Der Ende, J., & Verhulst, F. C. (2004). Developmental trajectories of externalizing behaviors in childhood and adolescence. Child development, 75(5), 1523-1537.
  • Caspi, A., Henry, B., McGee, R. O., Moffitt, T. E., & Silva, P. A. (1995). Temperamental origins of child and adolescent behavior problems: From age three to age fifteen. Child Development, 66(1), 55-68.
  • Cenkseven, F., (2004). Üniversite ögrencilerinde öznel ve psikolojik iyi olmanin yordayicilarinin incelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  • Cenkseven Önder, F. (2012). Parenting styles and life satisfaction of Turkish adolescents. Educational Research and Reviews, 7(26), 577-584.
  • Cenkseven, F., & Akbaş, T. (2007). Üniversite öğrencilerinde öznel ve psikolojik iyi olmanın yordayıcılarının incelenmesi. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 3(27), 43-65.
  • Cenkseven Onder, F., & Yurtal, F. (2008). An Investigation of the Family Characteristics of Bullies, Victims, and Positively Behaving Adolescents. Educational Sciences: Theory and Practice, 8(3), 821-832.
  • Cenkseven Önder, F., & Yılmaz, Y. (2012). Ortaöğretim öğrencilerinde görülen kural dışı davranışları yordamada yaşam doyumu ve anne baba stillerinin rolü. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(3), 1737-1748.
  • Center, D., & Kemp, D. (2003). Temperament and personality as potential factors in the development and treatment of conduct disorders. Education and Treatment of Children, 26(1), 75-88.
  • Cloninger, C. L. (1986). “A unified biosocial theory of personality and its role in the development of anxiety states”. Psychiatric Developments, 3, 167-226.
  • Cochran, J. L. (1999). Using the counseling relationship to facilitate change in students with conduct disorder. Professional School Counseling, 2(5), 395.
  • Coleman, M. C. (1992). Behavior disorders: Theory and practice (2nd ed.). Boston: Allyn and Bacon.
  • Coleman, J., & Hagell, A. (2007). Nature of risk and resilience in adolescent. In J. Coleman & A. Hagell (Eds.), Adolescence, risk and resilience against the odds (pp. 1-17). U.K: John Wiley & Sons Ltd.
  • Crone, E. A., & Dahl, R. E. (2012). Understanding adolescence as a period of social–affective engagement and goal flexibility. Nature Reviews Neuroscience, 13(9), 636–650. https://doi.org/10.1038/nrn3313
  • Çetiner, Ö., & Sucuoğlu, B. (2016). Duygusal ve davranışsal bozukluk açısından risk altında olan ilkokul öğrencilerinin belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 20(1), 1-28.
  • Çivitci, A. (2007). Çokboyutlu Öğrenci Yaşam Doyumu Ölçeği'nin Türkçe'ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), (26), 113-126.
  • Çivitci, A. (2009). İlköğretim öğrencilerinde yaşam doyumu: Bazı kişisel ve ailesel özelliklerin rolü. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 29-52.
  • Demirkaynak, Ö., Aktaş, N., & Hasipek, S. (2006). 3–6 yaş grubunda çocuğu olan annelerin beslenme bilgi düzeyleri ve beslenme alışkanlıkları. In Avrupa Birliği Sürecinde Okul Öncesi Eğitimin Geleceği Sempozyumu (pp. 112-123). İstanbul: Ya-pa Yayın Pazarlama.
  • Deniz, M. E., Karakuş, Ö., Traş, Z., Erdeliklioğlu, J., Özyeşil, E., & Hamarta, Z. (2013). Parental attitude perceived by university students as predictors of subjective well-being and life satisfaction. Psychology, 4(3), 169-173. https://doi.org/10.4236/psych.2013.43025
  • Derman, M. T., & Başal, H. A. (2013). Okulöncesi çocuklarında gözlenen davranış problemleri ile ailelerinin anne-baba tutumları arasındaki ilişki. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 115-144.
  • Dew, T., & Huebner, E. S. (1994). Adolescents’ perceived quality of life: An exploratory investigation. Journal of School Psychology, 33(2), 185-199. https://doi.org/10.1016/0022-4405(94)90010-8
  • Diener, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95(3), 542-575. https://doi.org/10.1037/0033-2909.95.3.542
  • Diener, E. (2000). Subjective well-being: The science of happiness and a proposal for a national index. American Psychologist, 55(1), 34-43. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.34
  • Diener, E., Suh, E. M., Lucas, R. E., & Smith, H. L. (1999). Subjective well-being: Three decades of progress. Psychological Bulletin, 125(2), 276-302. https://doi.org/10.1037/0033-2909.125.2.276
  • Doğan, T. (2006). Üniversite öğrencilerinin iyilik halinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 120-129.
  • Edelbrock, C., & Achenbach, T. M. (1984). The teacher version of the child behavior profile: I. Boys aged 6-11. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 52(2), 207-217. https://doi.org/10.1037/0022-006X.52.2.207
  • Efron, D. (2005). ADHD: The need for system change. Journal of Pediatrics & Child Health, 41(12), 621-622. https://doi.org/10.1111/j.1440-1754.2005.00784.x
  • Erden, G., & Kargı, E. (2005). Davranım bozukluklarında çevresel etkenlerin rolü. Türk Psikologlar Derneği Dergisi, 3(11), 87-96.
  • Erol, N., Kılıç, C., Ulusoy, M., Keçeci, M., & Şimşek, Z. (1998). Türkiye Ruh Sağlığı Profili Raporu. T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
  • Eryılmaz, A. (2012). How do adolescents increase their subjective well-being by means of establishing relationships with their parents?. Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi, 25, 252-257. https://doi.org/10.5350/DAJPN2012250306
  • Fernandez Castelao, C., & Kröner-Herwig, B. (2014). Developmental trajectories and predictors of externalizing behavior: A comparison of girls and boys. Journal of youth and adolescence, 43, 775-789.
  • Fogle, L. M., Scott Huebner, E., & Laughlin, J. E. (2002). The relationship between temperament and life satisfaction in early adolescence: Cognitive and behavioral mediation models. Journal of Happiness Studies, 3, 373-392.
  • Fugl-Meyer, A. R., Melin, R., & Fugl-Meyer, K. S. (2002). Life satisfaction in 18-to 64-year-old Swedes: in relation to gender, age, partner and immigrant status. Journal of rehabilitation medicine, 34(5), 239-246.
  • Garcia, F., & Serra, E. (2019). Raising children with poor school performance: Parenting styles and short- and long-term consequences for adolescent and adult development. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(7), 1089. https://doi.org/10.3390/ijerph16071089
  • Gazeloğlu, C. (2000). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin psiko-sosyal gelişimine ana baba tutumunun etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  • Geldard, K., & Geldard, D. (2013). Ergenler ve gençlerle psikolojik danışma-proaktif yaklaşım (M. Pişkin, Çev.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
  • Gilman, R. S., & Huebner, E. S. (2006). Characteristics of adolescents who report very high life satisfaction. Journal of Youth and Adolescence, 35, 311-319. https://doi.org/10.1007/s10964-006-9036-7
  • Gonzalez, J., Ron, N., Gutkin, T., Saunders, A., Galloway, A., & Shwery, C. (2004). Rational emotive therapy with children and adolescents: A meta-analysis. Journal of Emotional & Behavioral Disorders, 12(4), 222-235. https://doi.org/10.1177/10634266040120040301
  • Gutman, L. M., & Codiroli McMaster, N. (2020). Gendered pathways of internalizing problems from early childhood to adolescence and associated adolescent outcomes. Journal of abnormal child psychology, 48(5), 703-718.
  • Güleç, C., & Köroğlu, E. (1998). Psikiyatri Temel Kitabı (Cilt 2, pp. 1131-1139). Ankara: Hekimler Birliği Yayınları.
  • Halis, Ö. (2006). Ana babaların çocuk yetiştirmeye ilişkin tutumları ve bilgi düzeyleri ile 11-18 yaş grubu öğrencilerin kendilerini değerlendirmeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
  • Harwood, T. M., Beutler, L. E., & Charvat, M. (2010). Cognitive-behavioral therapy and psychotherapy integration. In K. S. Dobson (Ed.), Handbook of cognitive-behavioral therapies (3rd ed.). The Guilford Press.
  • Hassoy, P., & Çakıcı, M. (2012). Çocuklarda görülen davranış bozuklukları ile ilgili ailelerin bilgi düzeyleri ve tutumları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(11), 1-14.
  • Herman, K. C., Borden, L. A., Reinke, W. M., & Webster-Stratton, C. (2011). The impact of the Incredible Years Parent, Child, and Teacher training programs on children’s co-occurring internalizing symptoms. School Psychology Quarterly, 26(3), 189–201.
  • Hogue, A., Liddle, H., Singer, A., & Leckrone, J. (2004). Intervention fidelity in family-based prevention counseling for adolescent problem behaviors. Journal of Community Psychology, 33(2), 191-211.
  • Huang, G. H., & Gove, M. (2015). Asian parenting styles and academic achievement: Views from eastern and western perspectives. Education, 135(3), 389-397.
  • Inguglia, C., Ingoglia, S., Liga, F., Lo Coco, A., & Cricchio, M. G. (2015). Autonomy and relatedness in adolescence and emerging adulthood: Relationships with parental support and psychological distress. Journal of Adult Development, 22(1), 1–13. https://doi.org/10.1007/s10804-014-9196-8
  • Izzo, F., Baiocco, R., & Pistella, J. (2022). Children’s and adolescents’ happiness and family functioning: a systematic literature review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(24).
  • Kaplan, H., & Sadock, B. (2004). Klinik psikiyatri (E. Abay, Ed.). Nobel Yayınevi.
  • Kesicioğlu, O. S., & Alisinanoğlu, F. (2009). 60-72 aylık çocukların çevreye karşı tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 10(3), 37-48.
  • Khaleque, A., & Rohner, R. P. (2002). Perceived parental acceptance-rejection and psychosocial adjustment: A meta-analysis of cross-cultural and intracultural studies. Journal of Marriage and Family, 64, 54-64.
  • Köker, S. (1991). Normal ve sorunlu ergenlerin yaşam doyumu düzeylerinin karşılaştırılması [Unpublished master’s thesis]. Ankara University.
  • Kuzucu, Y., & Özdemir, Y. (2013). Ergen ruh sağlığının anne baba katılımı açısından yordanması. Eğitim ve Bilim, 38(168), 96-112.
  • Laird, R. D., Pettit, G. S., Bates, J. E., & Dodge, K. A. (2003). Parents monitoring relevant knowledge and adolescents’ delinquent behavior: Evidence for correlated developmental changes and reciprocal influences. Child Development, 74(3), 752-768.
  • Lamborn SD., Mounts NS., Steinberg L., Dornbusch SM (1991). Patterns of competence and adjustment among adolescents from authoritative, authoritarian, indulgent, and neglectful families. Child Development 62: 1049-1065.
  • Lansford, J. E., Dodge, K. A., Pettit, G. S., Bates, J. E., Crozier, J., & Kaplow, J. (2002). A 12-year prospective study of the long-term effects of early child physical maltreatment on psychological, behavioral, and academic problems in adolescence. Archives of pediatrics & adolescent medicine, 156(8), 824-830.
  • Lorence, B., Hidalgo, V., Pérez-Padilla, J., & Menéndez, S. (2019). The role of parenting styles on behavior problem profiles of adolescents. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(15), 2767. https://doi.org/10.3390/ijerph16152767
  • Maccoby, E. E., & Martin, J. A. (1983). Socialization in the context of the family: Parent-child interaction. In P. H.
  • Mussen & E. M. Hetherington (Eds.), Handbook of child psychology: Socialization, personality and social development (pp. 1-101). John Wiley & Sons.
  • Mihalopoulos, C., Sanders, M. R., Turner, K. M. T., Murphy-Brennan, M., & Carter, R. (2007). Does the Triple P – Positive Parenting Program provide value for money? Australian and New Zealand Journal of Psychiatry, 41(3), 239-246.
  • Milevsky, A., Schlechter, M., Netter, S., & Keehn, D. (2007). Maternal and paternal parenting style in adolescents: Association with self-esteem, depression, and life satisfaction. Journal of Child and Family Studies, 16, 39-47.
  • Milich, R., & Dodge, K. A. (1984). Social information processing in child psychiatric populations. Journal of Abnormal Child Psychology, 12(3), 471-489.
  • Musaağaoğlu, C. (2004). Ergenlik sürecinde özerkliğin gelişimi ile algılanan anne-baba tutumları arasındaki ilişkiler. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Nelson-Jones, R. (1991). Theory and practice of counseling psychology. Cassel Education Limited.
  • Ögel, K., & Aksoy, A. (2007). Tutuklu ve hükümlü ergenlerde madde kullanımı. Bağımlılık Dergisi, 8(1), 11-17.
  • Özdemir, Y. (2012). Ergenlerin öznel iyi oluşunun demografik değişkenler, ana baba kontrolü ve ana baba kabul/ilgisi açısından incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 37, 165.
  • Özdoğan, B. (1997). Çocuk ve oyun. Anı Yayıncılık.
  • Öztürk, H., Sevindik, F. N., & Yaman, S. Ç. (2006). Öğrencilerde yalnızlık ve sosyal destek ile bunlara etki eden faktörlerin incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 383-394.
  • Piko, B. F., & Hamvai, C. (2010). Parent, school and peer-related correlates of adolescents' life satisfaction. Children and youth services review, 32(10), 1479-1482.
  • Richards, M. H., Miller, B. V., O’Donnell, P. C., Wasserman, M. S., & Colder, C. (2004). Parental monitoring mediates the effects of age and sex on problem behaviors among African American urban young adolescents. Journal of Youth and Adolescence, 33(3), 221-233.
  • Rohner, R. P., & Britner, P. A. (2002). Worldwide mental health correlates of parental acceptance-rejection: Review of cross-cultural and intracultural evidence. Cross Cultural Research, 36, 16-47.
  • Rohner, R. P., Khaleque, A., & Cournoyer, D. E. (2005). Parental acceptance-rejection theory, methods, evidence, and implications. In R. P. Rohner & A. Khaleque (Eds.), Handbook for the study of parental acceptance and rejection (pp. 1-36). Rohner Research Publications.
  • Savi, F. (2008). 12–15 yaş arası ilköğretim öğrencilerinin davranış sorunları ile aile işlevleri ve anne-baba kişilik özellikleri arasındaki ilişkisinin incelenmesi [Unpublished doctoral thesis]. Dokuz Eylul University.
  • Seligman, L. (1999). Conduct disorder in children and adolescence. Journal of Mental Health Counseling, 21(3), 229.
  • Sezer, Ö. (2010). Ergenlerin kendilik algılarının anne baba tutumları ve bazı faktörlerle ilişkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 1-19.
  • Shek, D. T. L. (1999). Parenting characteristics and adolescent psychological well-being: A longitudinal study in a Chinese context. Genetic, Social, and General Psychology Monographs, 125(1), 27-55.
  • Siyez, D. M., & Arsan, F. (2007). Ergenlerde görülen problem davranışların psikososyal risk faktörleri ve koruyucu faktörler açısından yordanması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 145-171.
  • Soenens, B., & Vansteenkiste, M. (2005). Antecedents and outcomes of self-determination in three life domains: The role of parents’ and teachers’ autonomy support. Journal of Youth and Adolescence, 34(6), 589–604. https://doi.org/10.1007/s10964-005-8948-y
  • Steinberg, L. (2014). Age of opportunity: Lessons from the new science of adolescence. Houghton Mifflin Harcourt.
  • Steinberg, L. D., Belsky, J., & Meyer, R. B. (1991). Infancy, childhood, and adolescence: Development in context. McGraw Hill.
  • Suchman, N. E., Rounsaville, B., DeCoste, C., & Luthar, S. (2007). Parental control, parental warmth, and psychosocial adjustment in a sample of substance-abusing mothers and their school-aged and adolescent children. Journal of substance abuse treatment, 32(1), 1-10.
  • Suldo, S. M., & Huebner, E. S. (2004). The role of life satisfaction in the relationship between authoritative parenting dimensions and adolescent problem behavior. Social Indicator Research, 66, 165-195.
  • Şimşek, S. (2010). Ergenlerde davranış problemlerinin anne-babadan ve öğretmenlerden algılanan duygusal istismar açısından incelenmesi [Unpublished master’s thesis]. Çukurova University.
  • Şimşek, Z., Erol, N., Öztop, D., & Özer Özcan, Ö. (2007). Kurum bakımındaki çocuk ve ergenlerde davranış ve duygusal sorunların epidemiyolojisi: Ulusal örneklemde karşılaştırmalı bir araştırma. Türk Psikiyatri Dergisi, 19(3), 235-246.
  • Şirvanlı Özen, D. (1998). Eşler arası çatışma ve boşanmanın farklı yaş ve cinsiyetteki çocukların davranış ve uyum problemleri ile algıladıkları sosyal destek üzerindeki rolü [Unpublished doctoral thesis]. Hacettepe University.
  • Thompson, C. L., & Rudolph, L. B. (1995). Counseling children (4th ed.). Cole Publishing Company.
  • Tuzgöl Dost, M. (2006). Subjective well-being among university students. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 188-197.
  • Tuzgöl Dost, M. (2010). Güney Afrika ve Türkiye’deki üniversite öğrencilerinin bazı değişkenlere göre öznel iyi oluş ve yaşam doyumlarının incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 35(158), 75-89.
  • Uyanık Balat, G. (2007). İlköğretime başlayan çocukların anne-babalarının çocuk yetiştirme tutumlarının okul öncesi eğitimden yararlanma düzeylerine göre incelenmesi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 32(43).
  • Ünsal Seydaoğulları, S., & Çiftçi Arıdağ, N. (2012). Examining life satisfaction levels of high school students in terms of parental attitude and some variables. International Online Journal of Educational Sciences, 4(3), 752-767.
  • Webster-Stratton, C. (2011). Combining parent and child training for young children with ADHD. Journal of Clinical Child and Adolescent Psychology, 40(2), 191–203.
  • Webster-Stratton, C., & Reid, M. J. (2004). Strengthening social and emotional competence in young children—The foundation for early school readiness and success: Incredible Years classroom social skills and problem-solving curriculum. Infants and Young Children, 17(2), 96–113.
  • World Health Organization. (2010). International statistical classification of diseases and related health problems (10th rev.). http://apps.who.int/classifications/icd10/browse/2010/en#/F90-F98
  • Yavaş, İ. (1996). Davranım bozukluğu olan çocuk ve ergenlerin demografik özellikleri. Depresyon Dergisi, 3(2), 81-87.
  • Yavuzer, H. (2001). Çocuk psikolojisi (20th ed.). Remzi Kitabevi.
  • Yavuzer, H. (2010). Ana-baba ve çocuk (21st ed.). Remzi Kitabevi.
  • Yeşilyaprak, B. (2002). Gelişim ve öğrenme psikolojisi. Pegem Yayıncılık.
  • Yıldırım-Ekmekçi, A. (2008). Congruence of parent and child perceptions of parental acceptance-rejection. Unpublished master's thesis, Turkey: Boğazici University.
  • Yıldız-Bıçakçı, M. (2004). Annesi çalışan ve çalışmayan çocukların anne baba tutumlarını algılamalarının ve benlik imajlarının incelenmesi [Unpublished master’s thesis]. Ankara University.
  • Yılmaz, A. (2000). Anne baba tutum ölçeğinin güvenirlik ve geçerlik çalışması. Çocuk Ruh Sağlığı Dergisi, 7(3), 160-172.
  • Young, M. H., & Miller, B. C. (1995). The effect of parental supportive behaviors on life satisfaction of adolescent offspring. Journal of Marriage and Family, 57(3), 813-822.
  • Yörükoğlu, A. (1998). Çocuk ruh sağlığı (23rd ed.). Özgür Yayınları.
  • Zhao, H., Xu, Y., Wang, F., Jiang, J., Zhang, X., & Wang, X. (2015). Chinese adolescents' coping tactics in a parent-adolescent conflict and their relationships with life satisfaction: The differences between coping with mother and father. Frontiers in psychology, 6, 1572.
  • Zigler, E., Pfannenstiehl, J. C., & Seitz, V. (2008). The Parents as Teachers program and school success: A replication and extension. The Journal of Primary Prevention, 29(2), 103-120.

Ergenlerde Davranış Problemleri ve Yaşam Doyumunun Anne Baba Tutumlarına Göre İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 21 Sayı: 3, 1062 - 1084, 22.12.2025
https://doi.org/10.17860/mersinefd.1648875

Öz

Bu araştırmada ergenlerde görülen davranış problemleri ve yaşam doyumunun algılanan anne baba tutumları tarafından ne oranda yordandığını cinsiyete bağlı olarak incelemek amaçlanmıştır. Araştırma 606 lise öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada "11-18 Yaş Gençler için Kendini Değerlendirme Ölçeği", "Anne-Baba Tutum Ölçeği" ve "Çok boyutlu Öğrenci Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde Çok Değişkenli Regresyon Analizi'nden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, ergenlerin babadan algıladıkları kabul ve psikolojik özerklik ile anneden algıladıkları kontrolün cinsiyete bağlı olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı belirlenmiştir. Davranış problemleri cinsiyete göre incelendiğinde, kız öğrencilerin erkek öğrencilerden daha fazla içselleştirme; erkek öğrencilerin ise kızlardan daha fazla dışsallaştırma problemleri sergiledikleri sonucuna ulaşılmıştır. Kız öğrencilerin yaşam doyumunun erkek öğrencilerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Anne ve babadan algılanan kabul, anneden algılanan psikolojik özerklik ile içselleştirme ve dışsallaştırma davranışları arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Lise öğrencilerinin içselleştirme ve dışsallaştırma problemleri ve yaşam doyumlarının, anne ve babadan algılanan kabul, psikolojik özerklik ve kontrol tarafından ne oranda yordandığı hem tüm öğrenci grubunda hem de kız ve erkek öğrencilerde ayrı ayrı incelenmiştir. Hem öğrencilerin tamamı hem de kızlar üzerinde yapılan analizlerde anneden ve babadan algılanan kabul, anneden algılanan psikolojik özerklik ve kontrolün yaşam doyumunun anlamlı yordayıcıları olduğu belirlenmiştir. Erkek öğrencilerde ise yalnızca anne ve babadan algılanan kabulün yaşam doyumunun anlamlı yordayıcıları olduğu saptanmıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma, Çukurova Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Alanında Yayın Etiği Kurulu'nun 15.05.2024 tarih ve 10 sayılı kararı ile etik açıdan uygun bulunmuştur. Araştırmada çıkar çatışması bulunmamaktadır. Yazarlar, araştırma ve yayın etiğine tam olarak uyulduğunu beyan eder.

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum yoktur

Kaynakça

  • Achenbach, T. M. (1991). Manual for child behavior checklist/4-18 and 1991 profile. University of Vermont, Department of Psychiatry.
  • Aksoy, A. B., Kahraman, Ö. G. (2008). Ergenlerin algıladıkları ebeveyn izleme ve destek davranışları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9 (15): 1-14.
  • Aktaş, V., & Güvenç, G. B. (2006). Kız ve erkek ergenlerde saldırgan ve olumlu sosyal davranışlar ile yaş, ilişkisel bağlam ve kişiler arası duyarlılık arasındaki ilişkiler. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 23(2), 233-264.
  • Algozzine, R. (1991). Childhood behavior disorders: Applied research and educational practice. Aspen Systems Corporation.
  • ArgyleArgyle, M. (2001). The psychology of happiness. Routledge.
  • Austin, V. L., & Sciarra, D. T. (2012). Çocuk ve ergenlerde duygusal davranışsal bozukluklar (M. Özekeş, Çev. Ed.). Nobel Yayıncılık.
  • Aydın, B. K. (2008). Stresle başa çıkma stratejileri ölçeğinin geliştirilmesi. Eğitim Araştırmaları Dergisi – Eurasian Journal of Educational Research, 30, 33-47.
  • Başar, M. C., & Özdemir, S. (2015). Duygusal ve davranışsal bozukluğu olan çocuklar için başarıya ilk adım erken müdahale programı uygulamalarının gözden geçirilmesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(1), 176-197.
  • Bauer, A., Ingersoll, E., & Burns, L. (2004). School counselors and psychotropic medication. Professional School Counseling, 7(3), 202-211.
  • Baumrind, D. (1971). Current patterns of parental authority. Developmental Psychology, 4(1), 1-103.
  • Bulut, F. (2010). Ergenlerde görülen kural dışı davranışların aile işlevselliği, aile risk faktörü ve yaşam kalitesi açısından incelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  • Bongers, I. L., Koot, H. M., Van Der Ende, J., & Verhulst, F. C. (2004). Developmental trajectories of externalizing behaviors in childhood and adolescence. Child development, 75(5), 1523-1537.
  • Caspi, A., Henry, B., McGee, R. O., Moffitt, T. E., & Silva, P. A. (1995). Temperamental origins of child and adolescent behavior problems: From age three to age fifteen. Child Development, 66(1), 55-68.
  • Cenkseven, F., (2004). Üniversite ögrencilerinde öznel ve psikolojik iyi olmanin yordayicilarinin incelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  • Cenkseven Önder, F. (2012). Parenting styles and life satisfaction of Turkish adolescents. Educational Research and Reviews, 7(26), 577-584.
  • Cenkseven, F., & Akbaş, T. (2007). Üniversite öğrencilerinde öznel ve psikolojik iyi olmanın yordayıcılarının incelenmesi. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 3(27), 43-65.
  • Cenkseven Onder, F., & Yurtal, F. (2008). An Investigation of the Family Characteristics of Bullies, Victims, and Positively Behaving Adolescents. Educational Sciences: Theory and Practice, 8(3), 821-832.
  • Cenkseven Önder, F., & Yılmaz, Y. (2012). Ortaöğretim öğrencilerinde görülen kural dışı davranışları yordamada yaşam doyumu ve anne baba stillerinin rolü. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(3), 1737-1748.
  • Center, D., & Kemp, D. (2003). Temperament and personality as potential factors in the development and treatment of conduct disorders. Education and Treatment of Children, 26(1), 75-88.
  • Cloninger, C. L. (1986). “A unified biosocial theory of personality and its role in the development of anxiety states”. Psychiatric Developments, 3, 167-226.
  • Cochran, J. L. (1999). Using the counseling relationship to facilitate change in students with conduct disorder. Professional School Counseling, 2(5), 395.
  • Coleman, M. C. (1992). Behavior disorders: Theory and practice (2nd ed.). Boston: Allyn and Bacon.
  • Coleman, J., & Hagell, A. (2007). Nature of risk and resilience in adolescent. In J. Coleman & A. Hagell (Eds.), Adolescence, risk and resilience against the odds (pp. 1-17). U.K: John Wiley & Sons Ltd.
  • Crone, E. A., & Dahl, R. E. (2012). Understanding adolescence as a period of social–affective engagement and goal flexibility. Nature Reviews Neuroscience, 13(9), 636–650. https://doi.org/10.1038/nrn3313
  • Çetiner, Ö., & Sucuoğlu, B. (2016). Duygusal ve davranışsal bozukluk açısından risk altında olan ilkokul öğrencilerinin belirlenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 20(1), 1-28.
  • Çivitci, A. (2007). Çokboyutlu Öğrenci Yaşam Doyumu Ölçeği'nin Türkçe'ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), (26), 113-126.
  • Çivitci, A. (2009). İlköğretim öğrencilerinde yaşam doyumu: Bazı kişisel ve ailesel özelliklerin rolü. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 29-52.
  • Demirkaynak, Ö., Aktaş, N., & Hasipek, S. (2006). 3–6 yaş grubunda çocuğu olan annelerin beslenme bilgi düzeyleri ve beslenme alışkanlıkları. In Avrupa Birliği Sürecinde Okul Öncesi Eğitimin Geleceği Sempozyumu (pp. 112-123). İstanbul: Ya-pa Yayın Pazarlama.
  • Deniz, M. E., Karakuş, Ö., Traş, Z., Erdeliklioğlu, J., Özyeşil, E., & Hamarta, Z. (2013). Parental attitude perceived by university students as predictors of subjective well-being and life satisfaction. Psychology, 4(3), 169-173. https://doi.org/10.4236/psych.2013.43025
  • Derman, M. T., & Başal, H. A. (2013). Okulöncesi çocuklarında gözlenen davranış problemleri ile ailelerinin anne-baba tutumları arasındaki ilişki. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 115-144.
  • Dew, T., & Huebner, E. S. (1994). Adolescents’ perceived quality of life: An exploratory investigation. Journal of School Psychology, 33(2), 185-199. https://doi.org/10.1016/0022-4405(94)90010-8
  • Diener, E. (1984). Subjective well-being. Psychological Bulletin, 95(3), 542-575. https://doi.org/10.1037/0033-2909.95.3.542
  • Diener, E. (2000). Subjective well-being: The science of happiness and a proposal for a national index. American Psychologist, 55(1), 34-43. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.34
  • Diener, E., Suh, E. M., Lucas, R. E., & Smith, H. L. (1999). Subjective well-being: Three decades of progress. Psychological Bulletin, 125(2), 276-302. https://doi.org/10.1037/0033-2909.125.2.276
  • Doğan, T. (2006). Üniversite öğrencilerinin iyilik halinin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30, 120-129.
  • Edelbrock, C., & Achenbach, T. M. (1984). The teacher version of the child behavior profile: I. Boys aged 6-11. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 52(2), 207-217. https://doi.org/10.1037/0022-006X.52.2.207
  • Efron, D. (2005). ADHD: The need for system change. Journal of Pediatrics & Child Health, 41(12), 621-622. https://doi.org/10.1111/j.1440-1754.2005.00784.x
  • Erden, G., & Kargı, E. (2005). Davranım bozukluklarında çevresel etkenlerin rolü. Türk Psikologlar Derneği Dergisi, 3(11), 87-96.
  • Erol, N., Kılıç, C., Ulusoy, M., Keçeci, M., & Şimşek, Z. (1998). Türkiye Ruh Sağlığı Profili Raporu. T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü.
  • Eryılmaz, A. (2012). How do adolescents increase their subjective well-being by means of establishing relationships with their parents?. Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi, 25, 252-257. https://doi.org/10.5350/DAJPN2012250306
  • Fernandez Castelao, C., & Kröner-Herwig, B. (2014). Developmental trajectories and predictors of externalizing behavior: A comparison of girls and boys. Journal of youth and adolescence, 43, 775-789.
  • Fogle, L. M., Scott Huebner, E., & Laughlin, J. E. (2002). The relationship between temperament and life satisfaction in early adolescence: Cognitive and behavioral mediation models. Journal of Happiness Studies, 3, 373-392.
  • Fugl-Meyer, A. R., Melin, R., & Fugl-Meyer, K. S. (2002). Life satisfaction in 18-to 64-year-old Swedes: in relation to gender, age, partner and immigrant status. Journal of rehabilitation medicine, 34(5), 239-246.
  • Garcia, F., & Serra, E. (2019). Raising children with poor school performance: Parenting styles and short- and long-term consequences for adolescent and adult development. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(7), 1089. https://doi.org/10.3390/ijerph16071089
  • Gazeloğlu, C. (2000). İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin psiko-sosyal gelişimine ana baba tutumunun etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  • Geldard, K., & Geldard, D. (2013). Ergenler ve gençlerle psikolojik danışma-proaktif yaklaşım (M. Pişkin, Çev.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
  • Gilman, R. S., & Huebner, E. S. (2006). Characteristics of adolescents who report very high life satisfaction. Journal of Youth and Adolescence, 35, 311-319. https://doi.org/10.1007/s10964-006-9036-7
  • Gonzalez, J., Ron, N., Gutkin, T., Saunders, A., Galloway, A., & Shwery, C. (2004). Rational emotive therapy with children and adolescents: A meta-analysis. Journal of Emotional & Behavioral Disorders, 12(4), 222-235. https://doi.org/10.1177/10634266040120040301
  • Gutman, L. M., & Codiroli McMaster, N. (2020). Gendered pathways of internalizing problems from early childhood to adolescence and associated adolescent outcomes. Journal of abnormal child psychology, 48(5), 703-718.
  • Güleç, C., & Köroğlu, E. (1998). Psikiyatri Temel Kitabı (Cilt 2, pp. 1131-1139). Ankara: Hekimler Birliği Yayınları.
  • Halis, Ö. (2006). Ana babaların çocuk yetiştirmeye ilişkin tutumları ve bilgi düzeyleri ile 11-18 yaş grubu öğrencilerin kendilerini değerlendirmeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
  • Harwood, T. M., Beutler, L. E., & Charvat, M. (2010). Cognitive-behavioral therapy and psychotherapy integration. In K. S. Dobson (Ed.), Handbook of cognitive-behavioral therapies (3rd ed.). The Guilford Press.
  • Hassoy, P., & Çakıcı, M. (2012). Çocuklarda görülen davranış bozuklukları ile ilgili ailelerin bilgi düzeyleri ve tutumları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(11), 1-14.
  • Herman, K. C., Borden, L. A., Reinke, W. M., & Webster-Stratton, C. (2011). The impact of the Incredible Years Parent, Child, and Teacher training programs on children’s co-occurring internalizing symptoms. School Psychology Quarterly, 26(3), 189–201.
  • Hogue, A., Liddle, H., Singer, A., & Leckrone, J. (2004). Intervention fidelity in family-based prevention counseling for adolescent problem behaviors. Journal of Community Psychology, 33(2), 191-211.
  • Huang, G. H., & Gove, M. (2015). Asian parenting styles and academic achievement: Views from eastern and western perspectives. Education, 135(3), 389-397.
  • Inguglia, C., Ingoglia, S., Liga, F., Lo Coco, A., & Cricchio, M. G. (2015). Autonomy and relatedness in adolescence and emerging adulthood: Relationships with parental support and psychological distress. Journal of Adult Development, 22(1), 1–13. https://doi.org/10.1007/s10804-014-9196-8
  • Izzo, F., Baiocco, R., & Pistella, J. (2022). Children’s and adolescents’ happiness and family functioning: a systematic literature review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(24).
  • Kaplan, H., & Sadock, B. (2004). Klinik psikiyatri (E. Abay, Ed.). Nobel Yayınevi.
  • Kesicioğlu, O. S., & Alisinanoğlu, F. (2009). 60-72 aylık çocukların çevreye karşı tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 10(3), 37-48.
  • Khaleque, A., & Rohner, R. P. (2002). Perceived parental acceptance-rejection and psychosocial adjustment: A meta-analysis of cross-cultural and intracultural studies. Journal of Marriage and Family, 64, 54-64.
  • Köker, S. (1991). Normal ve sorunlu ergenlerin yaşam doyumu düzeylerinin karşılaştırılması [Unpublished master’s thesis]. Ankara University.
  • Kuzucu, Y., & Özdemir, Y. (2013). Ergen ruh sağlığının anne baba katılımı açısından yordanması. Eğitim ve Bilim, 38(168), 96-112.
  • Laird, R. D., Pettit, G. S., Bates, J. E., & Dodge, K. A. (2003). Parents monitoring relevant knowledge and adolescents’ delinquent behavior: Evidence for correlated developmental changes and reciprocal influences. Child Development, 74(3), 752-768.
  • Lamborn SD., Mounts NS., Steinberg L., Dornbusch SM (1991). Patterns of competence and adjustment among adolescents from authoritative, authoritarian, indulgent, and neglectful families. Child Development 62: 1049-1065.
  • Lansford, J. E., Dodge, K. A., Pettit, G. S., Bates, J. E., Crozier, J., & Kaplow, J. (2002). A 12-year prospective study of the long-term effects of early child physical maltreatment on psychological, behavioral, and academic problems in adolescence. Archives of pediatrics & adolescent medicine, 156(8), 824-830.
  • Lorence, B., Hidalgo, V., Pérez-Padilla, J., & Menéndez, S. (2019). The role of parenting styles on behavior problem profiles of adolescents. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(15), 2767. https://doi.org/10.3390/ijerph16152767
  • Maccoby, E. E., & Martin, J. A. (1983). Socialization in the context of the family: Parent-child interaction. In P. H.
  • Mussen & E. M. Hetherington (Eds.), Handbook of child psychology: Socialization, personality and social development (pp. 1-101). John Wiley & Sons.
  • Mihalopoulos, C., Sanders, M. R., Turner, K. M. T., Murphy-Brennan, M., & Carter, R. (2007). Does the Triple P – Positive Parenting Program provide value for money? Australian and New Zealand Journal of Psychiatry, 41(3), 239-246.
  • Milevsky, A., Schlechter, M., Netter, S., & Keehn, D. (2007). Maternal and paternal parenting style in adolescents: Association with self-esteem, depression, and life satisfaction. Journal of Child and Family Studies, 16, 39-47.
  • Milich, R., & Dodge, K. A. (1984). Social information processing in child psychiatric populations. Journal of Abnormal Child Psychology, 12(3), 471-489.
  • Musaağaoğlu, C. (2004). Ergenlik sürecinde özerkliğin gelişimi ile algılanan anne-baba tutumları arasındaki ilişkiler. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Nelson-Jones, R. (1991). Theory and practice of counseling psychology. Cassel Education Limited.
  • Ögel, K., & Aksoy, A. (2007). Tutuklu ve hükümlü ergenlerde madde kullanımı. Bağımlılık Dergisi, 8(1), 11-17.
  • Özdemir, Y. (2012). Ergenlerin öznel iyi oluşunun demografik değişkenler, ana baba kontrolü ve ana baba kabul/ilgisi açısından incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 37, 165.
  • Özdoğan, B. (1997). Çocuk ve oyun. Anı Yayıncılık.
  • Öztürk, H., Sevindik, F. N., & Yaman, S. Ç. (2006). Öğrencilerde yalnızlık ve sosyal destek ile bunlara etki eden faktörlerin incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), 383-394.
  • Piko, B. F., & Hamvai, C. (2010). Parent, school and peer-related correlates of adolescents' life satisfaction. Children and youth services review, 32(10), 1479-1482.
  • Richards, M. H., Miller, B. V., O’Donnell, P. C., Wasserman, M. S., & Colder, C. (2004). Parental monitoring mediates the effects of age and sex on problem behaviors among African American urban young adolescents. Journal of Youth and Adolescence, 33(3), 221-233.
  • Rohner, R. P., & Britner, P. A. (2002). Worldwide mental health correlates of parental acceptance-rejection: Review of cross-cultural and intracultural evidence. Cross Cultural Research, 36, 16-47.
  • Rohner, R. P., Khaleque, A., & Cournoyer, D. E. (2005). Parental acceptance-rejection theory, methods, evidence, and implications. In R. P. Rohner & A. Khaleque (Eds.), Handbook for the study of parental acceptance and rejection (pp. 1-36). Rohner Research Publications.
  • Savi, F. (2008). 12–15 yaş arası ilköğretim öğrencilerinin davranış sorunları ile aile işlevleri ve anne-baba kişilik özellikleri arasındaki ilişkisinin incelenmesi [Unpublished doctoral thesis]. Dokuz Eylul University.
  • Seligman, L. (1999). Conduct disorder in children and adolescence. Journal of Mental Health Counseling, 21(3), 229.
  • Sezer, Ö. (2010). Ergenlerin kendilik algılarının anne baba tutumları ve bazı faktörlerle ilişkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 1-19.
  • Shek, D. T. L. (1999). Parenting characteristics and adolescent psychological well-being: A longitudinal study in a Chinese context. Genetic, Social, and General Psychology Monographs, 125(1), 27-55.
  • Siyez, D. M., & Arsan, F. (2007). Ergenlerde görülen problem davranışların psikososyal risk faktörleri ve koruyucu faktörler açısından yordanması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 145-171.
  • Soenens, B., & Vansteenkiste, M. (2005). Antecedents and outcomes of self-determination in three life domains: The role of parents’ and teachers’ autonomy support. Journal of Youth and Adolescence, 34(6), 589–604. https://doi.org/10.1007/s10964-005-8948-y
  • Steinberg, L. (2014). Age of opportunity: Lessons from the new science of adolescence. Houghton Mifflin Harcourt.
  • Steinberg, L. D., Belsky, J., & Meyer, R. B. (1991). Infancy, childhood, and adolescence: Development in context. McGraw Hill.
  • Suchman, N. E., Rounsaville, B., DeCoste, C., & Luthar, S. (2007). Parental control, parental warmth, and psychosocial adjustment in a sample of substance-abusing mothers and their school-aged and adolescent children. Journal of substance abuse treatment, 32(1), 1-10.
  • Suldo, S. M., & Huebner, E. S. (2004). The role of life satisfaction in the relationship between authoritative parenting dimensions and adolescent problem behavior. Social Indicator Research, 66, 165-195.
  • Şimşek, S. (2010). Ergenlerde davranış problemlerinin anne-babadan ve öğretmenlerden algılanan duygusal istismar açısından incelenmesi [Unpublished master’s thesis]. Çukurova University.
  • Şimşek, Z., Erol, N., Öztop, D., & Özer Özcan, Ö. (2007). Kurum bakımındaki çocuk ve ergenlerde davranış ve duygusal sorunların epidemiyolojisi: Ulusal örneklemde karşılaştırmalı bir araştırma. Türk Psikiyatri Dergisi, 19(3), 235-246.
  • Şirvanlı Özen, D. (1998). Eşler arası çatışma ve boşanmanın farklı yaş ve cinsiyetteki çocukların davranış ve uyum problemleri ile algıladıkları sosyal destek üzerindeki rolü [Unpublished doctoral thesis]. Hacettepe University.
  • Thompson, C. L., & Rudolph, L. B. (1995). Counseling children (4th ed.). Cole Publishing Company.
  • Tuzgöl Dost, M. (2006). Subjective well-being among university students. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31, 188-197.
  • Tuzgöl Dost, M. (2010). Güney Afrika ve Türkiye’deki üniversite öğrencilerinin bazı değişkenlere göre öznel iyi oluş ve yaşam doyumlarının incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 35(158), 75-89.
  • Uyanık Balat, G. (2007). İlköğretime başlayan çocukların anne-babalarının çocuk yetiştirme tutumlarının okul öncesi eğitimden yararlanma düzeylerine göre incelenmesi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 32(43).
  • Ünsal Seydaoğulları, S., & Çiftçi Arıdağ, N. (2012). Examining life satisfaction levels of high school students in terms of parental attitude and some variables. International Online Journal of Educational Sciences, 4(3), 752-767.
  • Webster-Stratton, C. (2011). Combining parent and child training for young children with ADHD. Journal of Clinical Child and Adolescent Psychology, 40(2), 191–203.
  • Webster-Stratton, C., & Reid, M. J. (2004). Strengthening social and emotional competence in young children—The foundation for early school readiness and success: Incredible Years classroom social skills and problem-solving curriculum. Infants and Young Children, 17(2), 96–113.
  • World Health Organization. (2010). International statistical classification of diseases and related health problems (10th rev.). http://apps.who.int/classifications/icd10/browse/2010/en#/F90-F98
  • Yavaş, İ. (1996). Davranım bozukluğu olan çocuk ve ergenlerin demografik özellikleri. Depresyon Dergisi, 3(2), 81-87.
  • Yavuzer, H. (2001). Çocuk psikolojisi (20th ed.). Remzi Kitabevi.
  • Yavuzer, H. (2010). Ana-baba ve çocuk (21st ed.). Remzi Kitabevi.
  • Yeşilyaprak, B. (2002). Gelişim ve öğrenme psikolojisi. Pegem Yayıncılık.
  • Yıldırım-Ekmekçi, A. (2008). Congruence of parent and child perceptions of parental acceptance-rejection. Unpublished master's thesis, Turkey: Boğazici University.
  • Yıldız-Bıçakçı, M. (2004). Annesi çalışan ve çalışmayan çocukların anne baba tutumlarını algılamalarının ve benlik imajlarının incelenmesi [Unpublished master’s thesis]. Ankara University.
  • Yılmaz, A. (2000). Anne baba tutum ölçeğinin güvenirlik ve geçerlik çalışması. Çocuk Ruh Sağlığı Dergisi, 7(3), 160-172.
  • Young, M. H., & Miller, B. C. (1995). The effect of parental supportive behaviors on life satisfaction of adolescent offspring. Journal of Marriage and Family, 57(3), 813-822.
  • Yörükoğlu, A. (1998). Çocuk ruh sağlığı (23rd ed.). Özgür Yayınları.
  • Zhao, H., Xu, Y., Wang, F., Jiang, J., Zhang, X., & Wang, X. (2015). Chinese adolescents' coping tactics in a parent-adolescent conflict and their relationships with life satisfaction: The differences between coping with mother and father. Frontiers in psychology, 6, 1572.
  • Zigler, E., Pfannenstiehl, J. C., & Seitz, V. (2008). The Parents as Teachers program and school success: A replication and extension. The Journal of Primary Prevention, 29(2), 103-120.
Toplam 114 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil İngilizce
Konular Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Diler Ünal 0009-0002-4322-6053

Fulya Cenkseven Önder 0000-0001-9748-626X

Fatoş Bulut Ateş 0000-0002-8606-355X

Gönderilme Tarihi 28 Şubat 2025
Kabul Tarihi 13 Kasım 2025
Yayımlanma Tarihi 22 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 21 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA Ünal, D., Cenkseven Önder, F., & Bulut Ateş, F. (2025). Examination of Behavioural Problems and Life Satisfaction in Adolescents According to Parental Attitude. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(3), 1062-1084. https://doi.org/10.17860/mersinefd.1648875

Makaleler dergide yayınlandıktan sonra yayım hakları dergiye ait olur.
Dergide yayınlanan tüm makaleler, diğerleri tarafından paylaşılmasına olanak veren Creative Commons Alıntı-Gayri Ticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-ND 4.0) lisansı altında lisanslanır.