The Experience of Dealing with Peer Bullying in School: A Multi-Actor Look at a Multi-Layered Problem

Öz

The aim of this study is to examine peer bullying—one of the critical issues in contemporary education systems—from the perspectives of school administrators, teachers, school psychological counselors, and parents. Adopting a case study design, semi-structured interviews were conducted with 20 participants, including three school administrators, seven classroom/subject teachers, four school psychological counselors, and six parents from a private school in Istanbul. The data were analyzed using qualitative content analysis. Findings were organized into four themes: experiences, contributing factors, intervention methods, and needs. The experiences theme revealed blurred boundaries between bullying, conflict, and joking; the intensification of bullying during transitional periods; and the prevalence of verbal bullying. Contributing factors included student-related motives such as the desire for popularity, as well as educational, familial, and environmental influences. Intervention processes indicated that teachers’ roles were largely limited to reporting incidents, while school psychological counselors provided regular sessions to both victims and perpetrators. Parents’ collaboration with the school remained limited. Participants also emphasized inconsistencies in communication among administrators, teachers, and parents. Overall, the study underscores the need for proactive, school-wide approaches that strengthen the school climate and ensure the systematic involvement of all stakeholders, rather than relying solely on reactive responses to peer bullying.

Anahtar Kelimeler

• peer bullying
• school administrator
• teacher
• school counselor
• parent

Etik Beyan

Throughout the research process, the principles outlined in the Higher Education Institutions Scientific Research and Publication Ethics Directive were followed.

Okulda Akran Zorbalığıyla Mücadele Deneyimi: Çok Katmanlı Bir Soruna Çok Aktörlü Bir Bakış

Öz

Bu araştırmanın amacı çağdaş eğitim sistemlerinde kritik bir sorun olan akran zorbalığını okul yöneticileri, öğretmenler, okul psikolojik danışmanları ve veliler perspektifinde çok boyutlu olarak incelemektir. Araştırmada durum çalışması deseni benimsenmiş, İstanbul’da bir özel okulda görev yapan üç okul yöneticisi, yedi sınıf/branş öğretmeni, dört okul psikolojik danışmanı ve altı öğrenci velisi olmak üzere 20 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler nitel içerik analizi ile analiz edilmiştir. Bulgular dört ana tema etrafında toplanmıştır; deneyimler, neden olan faktörler, müdahale yöntemleri ve ihtiyaçlar. Deneyimler teması altında elde edilen başlıca bulgular; akran zorbalığı ile çatışma ve şaka kavramları arasındaki sınır belirsizliği, zorbalık davranışlarının geçiş dönemlerinde yoğunlaşması ve sözel zorbalığın yaygınlığı olmuştur. Nedenler teması altında popülerlik isteği gibi öğrenciye bağlı nedenlerin yanı sıra, eğitim ortamı, aile ve çevresel faktörlerin rolüne ilişkin alt tema ve kodlar oluşturulmuştur. Müdahale süreçleri incelendiğinde öğretmenlerin bildirim rolüyle sınırlı kaldığı, okul psikolojik danışmanlarının ise mağdur ve zorba öğrencilere yönelik düzenli görüşmeler yürüttüğü; velilerin ise okul ile iş birliğine sınırlı katıldığı görülmüştür. Katılımcılar, okul yönetimi, öğretmen ve velilerin tutarlı bir iletişim ağı oluşturmada eksiklikler yaşadığını ifade etmiştir. Sonuç olarak araştırma, akran zorbalığıyla mücadelede yalnızca reaktif müdahalelerin değil, okul iklimini güçlendirecek, tüm paydaşların katılımını önceleyen proaktif yaklaşım ve modellerinin geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• akran zorbalığı
• okul yöneticisi
• öğretmen
• okul psikolojik danışmanı
• veli

Destekleyen Kurum

YOK

Etik Beyan

Araştırma süresince Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’ ne uygun hareket edilmiştir.

Kaynakça

1. Ağırkan, M. (2023). Global trends in research on school bullying and its correlation with COVID-19 pandemic. Journal of Family Counseling and Education, 8(2), 33-49. https://doi.org/10.32568/jfce.1343885
2. Akpınar, A., & Akpınar, A. (2022). İlköğretim okullarında akran zorbalığına dair öğretmen görüşleri. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(9), 215-231.
3. Aksoy, G. (2019). Okullarda yaşanan akran zorbalığının nedenlerine ve müdahale yöntemlerine ilişkin okul yöneticileri ve öğretmenlerin görüşleri [Yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
4. Altun-Kobul, F., Karahan, D., Yavrutürk, A. R., & Köse, N. (2022). Lise öğretmenlerinin ve öğrencilerinin zorbalık algılarının incelenmesi. Mavi Atlas, 10(1), 151-181. https://doi.org/10.18795/gumusmaviatlas.1063630
5. Atış-Akyol, N., Yıldız, C., & Akman, B. (2018). Öğretmenlerin akran zorbalığına ilişkin görüşleri ve zorbalıkla baş etme stratejileri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(2), 439-459. https://doi.org/10.16986/HUJE.2017032926
6. Atik, G. (2006). İlköğretim ikinci kademe öğrencileri arasındaki zorbalık davranışını yordamada denetim odağı, benlik saygısı, aile stili, yalnızlık ve akademik başarının rolü [Yüksek lisans tezi]. Orta Doğu Teknik Üniversitesi.
7. Atik, G., & Kemer, G. (2008). İlköğretim ikinci kademe öğrencileri arasındaki zorbalığı yordamada problem çözme becerisi, sürekli öfke-öfke ifade tarzları ve fiziksel öz yeterliğin rolü. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 23, 198-206.
8. Ayas, T., & Pişkin, M. (2011). Lise öğrencileri arasındaki zorbalık olaylarının cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türü bakımından incelenmesi. İlköğretim Online, 10(2), 550-568.

9. Barik, E., & Yurtal, F. (2023). Akran zorbalığı ile baş etmede sınıf öğretmenlerinin kullandıkları stratejiler ve karşılaştıkları güçlükler. Turkish Journal of Educational Studies, 10(2), 133-150. https://doi.org/10.33907/turkjes.1081627
10. Bayar, A., & Balcı, M. (2023). Okul rehber öğretmenlerinin bakış açısından akran zorbalığı ve çözüm yolları. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 10(4), 87-105.
11. Bedel, A. & Güler, G. (2020). Ortaokul öğrencilerinde zorbalığı ve saldırganlığı açıklamada başa çıkma stratejilerinin rolü. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 19(73), 105-121. https://doi.org/10.17755/esosder.447474
12. Bender, D., & Lösel, F. (2011). Bullying at school as a predictor of delinquency, violence and other anti-social behavior in adulthood. Criminal Behaviour and Mental Health, 21(2), 99–106. https://doi.org/10.1002/cbm.799
13. Beran, T., & Li, Q. (2008). The relationship between cyberbullying and school bullying. The Journal of Student Wellbeing, 1(2), 16-33. https://doi.org/10.21913/jsw.v1i2.172
14. Bozbayındır, F., Üncü, M., & Coşkun, İ. (2025). İlkokul yöneticilerinin perspektifinden akran zorbalığı: Nedir, kim, neden, sonuçları ve önleme stratejileri. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(20), 17-30. https://doi.org/10.57135/jier.1641843
15. Cillessen, A. H., & Mayeux, L. (2004). From censure to reinforcement: Developmental changes in the association between aggression and social status. Child Development, 75(1), 147-163. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2004.00660.x
16. Cornell, D., & Limber, S. P. (2015). Law and policy on the concept of bullying at school. American Psychologist, 70(4), 333–343. https://doi.org/10.1037/a0038558
17. Cornu, C., Abduvahobov, P., Laoufi, R., Liu, Y., & Séguy, S. (2023). An introduction to a whole-education approach to school bullying: Recommendations from UNESCO Scientific Committee on school violence and bullying including cyberbullying. International Journal of Bullying Prevention, 5(3), 317–318. https://doi.org/10.1007/s42380-021-00093-8
18. Creswell, J. W. (2018). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün, & S. B. Demir, Çev. Ed.). Siyasal Kitabevi.
19. Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2018). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (4th ed.). Sage.
20. Çarkıt, E., & Bacanlı, F. (2020). Okullarda akran zorbalığı: Öğretmen görüşlerine göre nitel bir çalışma. OPUS International Journal of Society Researches, 15(24), 2545-2583. https://doi.org/10.26466/opus.644848
21. Dake, J. A., Price, J. H., Telljohann, S. K., & Funk, J. B. (2003). Teacher perceptions and practices regarding school bullying prevention. Journal of School Health, 73(9), 347–355. https://doi.org/10.1111/j.1746-1561.2003.tb04191.x
22. Davey, L. (1991). The application of case study evaluations. Practical Assessment,Research & Evaluation, 2(9), 1-2. https://doi.org/10.7275/02g8-bb93
23. Demirhan, M. (2025). Classroom teachers’ views on peer bullying in their classrooms. Journal of History School, 74, 406-426. https://doi.org/10.29228/joh.79463
24. Doğan, S., & Keleş, O. (2023). Nedenleri sonuçları ve çözüm önerileri bağlamında akran zorbalığı: Bir olgubilim çalışması. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 59, 1-24. https://doi.org/10.9779.pauefd.1053832
25. Doss, K. M., & Crawford, S. H. (2023). Parent Education: A key aspect in prevention and ıntervention of bullying in school communities. National Youth Advocacy and Resilience Journal, 6(2). https://doi.org/10.20429/nyarj.2023.060201
26. Eray, Ş., Gür, N., Makinecioğlu, I., Sığırlı, D., & Vural, A.P. (2020). Akran zorbalığı ile aile duygu dışa vurumu ve psikopatoloji arasındaki ilişki. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 21(1), 77-86. https://doi.org/10.5455/apd.43917
27. Espelage, D. L. (2018). Ecological theory: Preventing youth bullying, aggression, and victimization. Theory into Practice, 57(1), 1–9. https://doi.org/10.1080/00405841.2014.947216
28. Forero, R., McLellan, L., Rissel, C., & Bauman, A. (1999). Bullying behaviour and psychosocial health among school students in New South Wales, Australia: Cross sectional survey. BMJ, 319(7206), 344–348. https://doi.org/10.1136/bmj.319.7206.344
29. Gaffney, H., Ttofi, M. M., & Farrington, D. P. (2021). Effectiveness of school‐based programs to reduce bullying perpetration and victimization: An updated systematic review and meta‐analysis. Campbell Systematic Reviews, 17(2), e1143. https://doi.org/10.1002/cl2.1143
30. Gökler, R. Y. (2007). İlköğretim öğrencilerinde akran zorbalığının bazı değişkenler açısından incelenmesi [Yayınlanmamış doktora tezi]. Ankara Üniversitesi.
31. Hazler, R. J., Hoover, J. H., & Oliver, R. (1992). Student perceptions of victimization by bullies in school. Journal of Humanistic Education and Development, 31(2), 73–80. https://doi.org/10.1002/j.2164-4683.1991.tb00018.x
32. Hikmat, R., Yosep, I., Hernawaty, T., & Mardhiyah, A. (2024). A scoping review of anti-bullying interventions: Reducing traumatic effect of bullying among adolescents. Journal of Multidisciplinary Healthcare, 17, 289–304. https://doi.org/10.2147/JMDH.S443841
33. Hoşgörür, V., & Orhan, A. (2017). Okulda zorbalık ve şiddetin nedenleri ve önlenmesinin yönetimi (Muğla Merkez İlçe örneği). Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(24), 859–880.
34. Jenkins, L. N., & Nickerson, A. B. (2019). Bystander intervention in bullying: Role of social skills and gender. The Journal of Early Adolescence, 39(2), 141–167. https://doi.org/10.1177/0272431617735652
35. Karataştan, A., & Akcan, S. (2023). Sınıf öğretmenlerinin göçmen öğrencilerle yaşadıkları zorbalık deneyimleri. Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(1), 75–91. https://doi.org/10.30703/cije.1061680
36. Kartal, H., & Bilgin, A. (2009). İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenler ve öğrenim gören öğrencilerin zorbalığa yönelik görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(3), 539–562.
37. Kärnä, A., Voeten, M., Little, T. D., Poskiparta, E., Kaljonen, A., & Salmivalli, C. (2011). A large-scale evaluation of the KiVa antibullying program: Grades 4–6. Child Development, 82(1), 311–330. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2010.01557.x
38. Kaufman- Goodstein, P. (2013). How to stop bullying in classrooms and schools: Using social architecture to prevent, lessen and bullying. Routledge.
39. Kennedy, R. S. (2020). A meta-analysis of the outcomes of bullying prevention programs on subtypes of traditional bullying victimization: Verbal, relational, and physical. Aggression and Violent Behavior, 55, 101485. https://doi.org/10.1016/j.avb.2020.101485
40. Kılınç, A. (2023). Türkiye’de akran zorbalığı araştırmalarının sistematik derlemesi (2010–2020). Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 13(1), 89–112.
41. Kim, M. J., Catalano, R. F., Haggerty, K. P., & Abbott, R. D. (2011). Bullying at elementary school and problem behavior in young adulthood: A study of bullying, violence, and substance use from age 11 to age 21. Criminal Behaviour and Mental Health, 21(2), 136–144. https://doi.org/10.1002/cbm.804
42. Kljakovic, M., & Hunt, C. (2016). A meta-analysis of predictors of bullying and victimisation in adolescence. Journal of Adolescence, 49, 134–145. https://doi.org/10.1016/j.adolescence.2016.03.002
43. Kowalski, R. M., & Wingate, V. S. (2024). Cyberbullying in children and adolescents. A. N. M. Leung, K. K. S. Chan, C. S. M. Ng, & J. C.-K. Lee (Eds.), Cyberbullying and values education: Implications for family and school education içinde (pp. 13–29). Routledge.
44. Lechner, V., Crăciun, I. C., & Scheithauer, H. (2023). Barriers, resources, and attitudes towards (cyber-)bullying prevention/intervention in schools from the perspective of school staff: Results from focus group discussions. Teaching and Teacher Education, 135, 104358. https://doi.org/10.1016/j.tate.2023.104358
45. Lette, A. R., & Paulus, A. Y. (2021). Bullying as a joke: A mixed method study among senior high school students in Kupang City. Jurnal Aisyah: Jurnal Ilmu Kesehatan, 6(1), 159-164. https://doi.org/10.30604/jika.v6i1.437
46. Marshall, M. L., Varjas, K., Meyers, J., Graybill, E. C., & Skoczylas, R. B. (2009). Teacher responses to bullying: Self-reports from the front line. Journal of School Violence, 8(2), 136-158. https://doi.org/10.1080/15388220802074124
47. Martínez-Carrera, S., Sánchez-Martínez, C., Martínez-Carrera, I., & Dieguez, M. Á. D. (2024). Teachers’ perceptions and position regarding the problem of bullying and its socio-educational prevention. Behavioral Sciences, 14(3), 229. https://doi.org/10.3390/bs14030229
48. McGrath, M.J. (2007). School bullying tools for avoiding harm and liability. Corwin Press. Millî Eğitim Bakanlığı. (2023). 2023 Eğitim vizyonu uygulamaları ve akran zorbalığıyla mücadele raporu. Ankara: MEB Yayınları.
49. Modecki, K. L., Minchin, J., Harbaugh, A. G., Guerra, N. G., & Runions, K. C. (2014). Bullying prevalence across contexts: A meta-analysis measuring cyber and traditional bullying. Journal of Adolescent Health, 55(5), 602–611. https://doi.org/10.1016/j.jadohealth.2014.06.007
50. Moore, S. E., Norman, R. E., Suetani, S., Thomas, H. J., Sly, P. D., & Scott, J. G. (2017). Consequences of bullying victimization in childhood and adolescence: A systematic review and meta-analysis. World Journal of Psychiatry, 7(1), 60–76. https://doi.org/10.5498/wjp.v7.i1.60
51. Ojanen, T., & Findley-Van Nostrand, D. (2014). Social goals, aggression, peer preference, and popularity: longitudinal links during middle school. Developmental Psychology, 50(8), 2134-2143. https://doi.org/10.1037/a0037137
52. Olweus, D. (1994). Bullying at school: Long-term outcomes for the victims and an effective school-based intervention program. Aggressive Behavior, 20(1), 17–27. https://doi.org/10.1007/978-1-4757-9116-7_5
53. Öztürk, A., & Eldeleklioğlu, J. (2021). Ortaokul öğretmenlerinin zorbalığa müdahale biçimleri. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 203-226. http://doi.org/10.33400/kuje.912298
54. Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods (4th ed.). SAGE Publications.
55. Pellegrini, A. D., & Bartini, M. (2000). A longitudinal study of bullying, victimization, and peer affiliation during the transition from primary school to middle school. American Educational Research Journal, 37(3), 699-725. https://doi.org/10.3102/00028312037003699
56. Peyton, M. (2015). Exploring the meaning of school bullying among parents of victimized children [Doctoral dissertation]. Walden University, United States.
57. Pişkin, M. (2002). Okul zorbalığı: Tanımı, türleri, ilişkili olduğu faktörler ve alınabilecek önlemler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri (Educational Sciences: Theory & Practice), 2(2), 531-562.
58. Postigo, S., Schoeps, K., Ordonez, A., & Montoya-Castilla, I. (2019). What do adolescents say about bullying?. Anales De Psicología, 35(2), 251-258. https://doi.org/10.6018/analesps.35.2.301201
59. Pouwels, J. L., Lansu, T. A., & Cillessen, A. H. (2018). A developmental perspective on popularity and the group process of bullying. Aggression and Violent Behavior, 43, 64-70. https://doi.org/10.1016/j.avb.2018.10.003
60. Rigby, K. (2007). Bullying in schools and what to do about it. Acer Press.
61. Roland, E. (2002). Bullying, depressive symptoms and suicidal thoughts. Educational Research, 44, 55–67. https://doi.org/10.1080/00131880110107351
62. Roland, E. (2025). Olweus and the 1983 Norwegian campaign against bullying—The root of his anti-bullying program. P. K. Smith (Ed.), The wiley handbook of bullying: A comprehensive and international review of research and intervention içinde (pp. 45–62). Wiley-Blackwell.
63. Sainz, V., & Martín-Moya, R. (2023). The importance of prevention programs to reduce bullying: A comparative study. Frontiers in Psychology, 13, Article 1066358. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1066358
64. Salmivalli, C., Poskiparta, E., Ahtola, A., & Haataja, A. (2013). The implementation and effectiveness of the KiVa antibullying program in Finland. European Psychologist, 18(2), 79–88. https://doi.org/10.1027/1016-9040/a000140
65. Sandelowski, M. (2000). Whatever happened to qualitative description?. Research in Nursing & Health, 23(4), 334–340. https://doi.org/10.1002/1098-240x(200008)23:4<334::aid-nur9>3.0.co;2-g
66. Sandelowski, M. (2010). What's in a name? Qualitative description revisited. Research in Nursing & Health, 33(1), 77–84. https://doi.org/10.1002/nur.20362
67. Smith, P. K. (2011). Why interventions to reduce bullying and violence in schools may (or may not) succeed: Comments on this special section. International Journal of Behavioral Development, 35(5), 419–423. https://doi.org/10.1177/0165025411407459
68. Swearer, S. M., & Espelage, D. L. (2004). Introduction: A social-ecological framework of bullying among youth. D. L. Espelage & S. M. Swearer (Eds.), Bullying in American schools: A social-ecological perspective on prevention and intervention içinde (pp. 1–12). Lawrence Erlbaum Associates.
69. Swearer, S. M., Espelage, D. L., Vaillancourt, T., & Hymel, S. (2010). What can be done about school bullying? Linking research to educational practice. Educational Researcher, 39(1), 38–47. https://doi.org/10.3102/0013189X09357622
70. Thornberg, R., & Delby, H. (2019). How do secondary school students explain bullying?. Educational Research, 61(2), 142-160. https://doi.org/10.1080/00131881.2019.1600376
71. Ttofi, M. M., & Farrington, D. P. (2011). Effectiveness of school-based programs to reduce bullying: A systematic and meta-analytic review. Journal of Experimental Criminology, 7(1), 27–56. https://doi.org/10.1007/s11292-010-9109-1
72. UNESCO. (2020). Behind the numbers: Ending school violence and bullying. https://unesdoc.unesco.org
73. Vaillancourt, T., Farrell, A. H., Brittain, H., Krygsman, A., Vitoroulis, I., & Pepler, D. (2023). Bullying before and during the COVID-19 pandemic. Current Opinion in Psychology, 53, 101689. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2023.101689
74. Walters, G. D. (2020). School bullying and adolescent delinquency: A meta-analytic review of the literature. Aggression and Violent Behavior, 50, 101341. https://doi.org/10.1016/j.avb.2024.102010
75. Waasdorp, T. E., Fu, R., & Perepezko, A. L. (2021). The role of bullying-related policies: Understanding how school staff respond to bullying situations. European Journal of Developmental Psychology, 18(6), 858–874. https://doi.org/10.1080/17405629.2021.1889503
76. Whitted, K.S. & Dupper, D.R. (2005). Best practices for preventing or reducing bullying in schools. Children & Schools, 27 (3): 167–175. https://doi.org/10.1093/cs/27.3.167
77. Williford, A., Boulton, A., Noland, B., Little, T. D., Kärnä, A., & Salmivalli, C. (2012). Effects of the KiVa anti-bullying program on adolescents’ depression, anxiety, and perception of peers. Journal of Abnormal Child Psychology, 40(2), 289–300. https://doi.org/10.1007/s10802-011-9551-1
78. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. Basım). Seçkin Yayıncılık.
79. Yin, H., Gao, J., & Han, Z. (2024). A survey-experiment study on school bullying victims’ reactions and teachers’ serious perception and intervention willingness. Teaching and Teacher Education, 150, 104735. https://doi.org/10.1016/j.tate.2024.104735