-

Öz

In teaching and learning situation, motivation is defined as the desire to learn which an individual has in order to maintain his needs. With regard to motivation’s effects on the learning process, this study is done in Mugla Sıtkı Kocman University, Education Faculty, Social Studies so as to identify the motivation resources and problems of the students and to present whether these resources and problems differ or not according to class level, sex and learning types. Descriptive method is used in this study. The data is collected by applying for “The questionnaire of Education Faculty Students’ Motivation Resources and Problems”, which was developed with adaptation by Acat and Yenilmez (2004), to 323 candidate teachers in 2010-2011 academic year. The findings of this study are these: The candidate teachers have stated that: Having chosen their job intentionally, working with a person who loves his work, the teaching process being organized according to their expectations, knowing that they will use the information they have learnt in their real life, the used material’s being attractive and their teacher’s desire have a positive effect on motivation whereas the fact that the learning process is based on rote influences motivation negatively. Moreover, the candidate teachers believe negatively against that the teaching will be an indispensable job in the future. It is clearly seen that the candidate teachers’ motivation resources and problems do not differ according to learning types whereas the higher class level gets, the less motivation the students have got. When candidate teachers’ motivation resources and problems are considered from the point of gender, there appeared a significant difference for the benefit of girls. Furthermore, it is determined that there is a meaningful difference between the sub-dimensions of candidate teachers’ motivation.

Anahtar Kelimeler

• Motivation, teacher training, motivation resources, motivation problems

Sosyal Bilgiler Öğretmeni Adaylarının Güdülenme Kaynakları ve Sorunları

Öz

Öğrenme-öğretme ortamında güdülenme, bireyin gereksinimlerini doyurmak amacıyla öğrenme eylemine geçme isteği içinde bulunmasıdır. Güdülenmenin, öğrenme sürecine etkisi dikkate alınarak,  bu çalışma, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Ana Bilim Dalı öğrencilerinin güdülenme kaynakları ile sorunlarını belirleme ve söz konusu kaynak ve sorunların sınıf düzeylerine, cinsiyetlerine, öğrenim türlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır.  Araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Veriler, 2010-2011 Eğitim-Öğretim yılında, Acat ve Yenilmez (2004) tarafından uyarlama çalışması ile geliştirilen “Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Motivasyon Kaynakları ve Sorunları Anketi”nin 323 öğretmen adayına uygulanması  ile  toplanmıştır. Çalışmada elde edilen bulgulara göre; Öğretmen adayları, mesleği isteyerek seçtiklerini, işini severek yapan kişi ile çalışmanın, beklentileri doğrultusunda düzenlenecek bir öğretim sürecinin, öğrendikleri bilgileri kullanacaklarını bilmenin, çalışılan materyalin ilgi çekici olmasının, ders alınan kişinin istekliliğinin, güdülenmelerini olumlu, öğrenme sürecinin ezbere dayanmasının ise olumsuz yönde etkilediğini ifade etmişlerdir. Ayrıca öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğinin ileride vazgeçilmez bir meslek olacağına olan inançlarının olumsuz olduğu ortaya çıkmıştır. Öğretmen adaylarının güdülenme kaynakları ve sorunları, öğrenim türlerine göre farklılık göstermezken, sınıf düzeyleri yükseldikçe güdülenme düzeylerinin düştüğü görülmüştür. Öğretmen adaylarının güdülenme kaynaklarının ve sorunlarının cinsiyetlerine göre kız öğrenciler lehine anlamlı bir farklılık vardır. Ayrıca öğretmen adaylarının, alt boyutları açısından güdülenme düzeyleri arasında anlamlı fark olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Güdülenme, öğretmen yetiştirme, güdülenme kaynakları, güdülenme sorunları

Kaynakça

1. Acat, M. B. ve Köskeroğlu, N. (2006). Güdülenme kaynakları ve sorunları ölçeği. Anadolu Psikyatri Dergisi. ( 7), 204-210.
2. Acat M. B. ve Demiral S. (2002). Türkiye’de yabancı dil öğreniminde motivasyon kaynakları ve sorunları. Kuramdan Uygulamaya Eğitim Yönetimi Dergisi, 8 (31), 312-329 2002.
3. Acat M. B. ve Yenilmez K. (2004). Eğitim fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine ilişkin motivasyon (güdülenme) düzeyleri. Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 53, (12).
4. Bacanlı, H. ( 2001). Gelişim ve öğrenme. Ankara: Nobel yayınları.
5. Başaran, İ. E. (1986). Eğitim psikolojisi modern eğitimin psikolojik temelleri. Ankara: Gül Yayınevi.
6. Doğan, O. (2005). Spor psikolojisi ( 2. Baskı). Adana: Nobel Kitabevi.
7. Duman, T. (1998). Cumhuriyetimizin 75 yılında öğretmen yetiştirme sistemimiz ve sorunları.” Milli Eğitim Dergisi. Ankara: Milli Eğitim bakanlığı Yayınları. (139), 36-43.
8. Fidan, N. (1986). Okulda öğrenme ve öğretme. Ankara: Kadıoğlu Matbaası.

9. Gençay, Ö. A. ve Gençay, S. (2007). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine ilişkin motivasyon düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Soyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 17, 241-254
10. Güven, İ. (2005). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin mesleki gelişim ve yeterlilikleri. Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi .(60).
11. Karasar, N. (2006). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım: Ankara.
12. Kaya, A., Baysal, A. vd.(2005). Psikolojik danışma ve rehberlik. (Edt. Kaya, Ali).Ankara: Anı yayıncılık. Koç, Ş. (1994). Spor psikolojisine giriş. İzmir: Saray Medikal Yayıncılık.
13. Kuzgun, Y. (1986). Rehberlik ve psikolojik danışma. Ankara: ÖSYM Yayınları.
14. Ryan, R. M. & Deci, E. L. (2006) Intrinsic and extrinsic motivations . classic definitions and new drections. Contamparary Educational Psychology. 25,(1), 54-67.
15. Ryan R. M. & Stiller, J. (1991). The social context s of internalization Parent and Teacher influences on autonomy, motivation and learning. In P.R. Pintrich and M.L. Machr (Eds); Adventes in motivation and achievement: 7. (pp. 115- 149) Greenwich, CT: JA/ Press.
16. Saraçoğlu, S. A., Kumral, O. ve Kurnaz, A. ( 2009). Ortaöğretim sosyal alanları öğretmenliği tezsiz yüksek lisans öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik yeterlilik kaygıları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi.4, ( 2), 38-54.
17. Şişman M. ve Acat, M. B. ( 2003). Öğretmenlik uygulaması çalışmalarının öğretmenlik mesleğinin algılanmasındaki etkisi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13, (1), 235-250.