-

Öz

It is of paramount importance that educational textbook texts are written in a language parallel to the age and development levels of the students. The central question of the present research is determined is: “What are the readability scores and education levels of the texts in the Turkish textbooks in Turkey?” The present study was conducted to determine the length of the words and sentences, the readability and education levels of the texts in the Turkish textbooks was carried out according to a descriptive survey model. The system and sample choices were not used, as the case would be determined in the research. The data of the research was obtained by applying the “Çetinkaya-Uzun Readibility Formula” to the texts in the Turkish textbooks prepared by the MEB publishing house according to new education program. The readability scores and education levels of the examined texts were determined.

Anahtar Kelimeler

• The mother tongue textbooks in Turkey, texts, readability.

THE READABILITY OF THE TEXTS IN THE TURKISH TEXTBOOKS IN TURKEY

Öz

It is of paramount importance that educational textbook texts are written in a language parallel to the age and development levels of the students. The central question of the present research is determined is: “What are the readability scores and education levels of the texts in the Turkish textbooks in Turkey?” The present study was conducted to determine the length of the words and sentences, the readability and education levels of the texts in the Turkish textbooks was carried out according to a descriptive survey model. The system and sample choices were not used, as the case would be determined in the research. The data of the research was obtained by applying the “Çetinkaya-Uzun Readibility Formula” to the texts in the Turkish textbooks prepared by the MEB publishing house according to new education program. The readability scores and education levels of the examined texts were determined. It was determined that the average values of length of the words and sentences used in the narrative texts were created by ignoring the age and development levels of the children. Although this assumption was taken into consideration in the average length of sentences in informative texts, the fact that the lowest values of average length of words was determined according to the 7^th grade was an inconsistent feature in this case. In light of the data obtained as a result of the study, it was determined that the relationship between the readability scores and education levels of the informative and narrative texts differed. It was observed that while the informative texts were chosen taking the age level of the target reader into consideration, the narrative texts were more appropriate for the education levels of the children compared to the informative texts.

Anahtar Kelimeler

• Türkiye’deki anadili ders kitapları, metinler, okunabilirlik.

Kaynakça

1. Acarlar, F. & Dönmez, N. B. (1992). 30-47 aylar (2.5-4 yaş) arasındaki Türk çocuklarının dil yapılarının incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8 (3): 16320
2. Acarlar, F. Ege, P. & Turan, F. (2002). Türk çocuklarında üstdil becerilerinin gelişimi ve okuma ile ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 17 (50): 63-73.
3. Ateşman, E. (1997). Türkçede okunabilirliğin ölçülmesi. Dil Dergisi, 58: 71-74.
4. Bezirci, B. & Yılmaz, A. E. (2010). Türkçe için yeni bir okunabilirlik ölçütü önerisi [Proposal of New criteria for Turkish readibility], Paper presented at the 18 th Sinyal İşleme ve İletişim Uygulamaları Congress Proceeding, 22- 24 Nisan 2010 Diyarbakır. Turkey: Diyarbakır Dicle University.
5. Budak, Y. (2005). Metinlerin okunabilirlik düzeylerinin saptanmasına yönelik eleştirel bir bakış. Eğitim araştırmaları, 21: 76–87.
6. Ceyhan, E. & Yiğit, B. (2004). Konu alanı ders kitabı incelemesi. Ankara: Anı Press..
7. Chall, J. S. (1988). The beginning years. In Readability: Its Past, Present, and Future, eds. B. L. Zakaluk and S. J. Samuels. Newark, DE: International Reading Association.
8. Coşkun, E. (2003). Çeşitli değişkenlere göre lise öğrencilerinin etkili okuma becerileri ve bazı öneriler. Türklük Bilimi Araştırmaları Türkçenin Öğretimi Özel Sayısı, 13: 219–232.

9. Çetinkaya, G. (2010). Türkçe metinlerin okunabilirlik düzeylerinin tanımlanması ve sınıflandırılması. Unpublished Doctoral’s Thesis. Ankara University, Institute of Social Sciences, Ankara: Turkey.
10. Çiftçi, Ö., Çeçen, M. A. & Melanlıoglu, D. (2007). Altıncı sınıf ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik açısından değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, VI, 22, 206-2
11. Demir, T. (2008). İlköğretim yedinci sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik düzeylerinin tespit edilmesine yönelik bir değerlendirme. 1-3 Eylül 2008 Sakarya, XVII. Eğitim Bilimleri Congress Proceeding. Sakarya Üniversitesi. (An evaluation of the determination of7th grade Turkish textbook’s readibility level
12. Dökmen, Ü. & Dökmen, Z. (1988). İlkokul kitaplarındaki dilin ve türkçeyi kullanma becerisinin psikolojik bir yaklaşımla değerlendirilmesi. 1-3 Ekim 1986 Ankara, Türk Dilinin Öğretimi Congress Proceeding. Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları. (An pedagogical approach evaluation on usability skills of Turkish in elementary school couse book’s
13. Dubay, W.H. (2004). The principles of readability. U.S. : Impact Information.
14. Ege, P., Acarlar, F. & Güleryüz, F. (1998). Türkçe kazanımında yaş ve ortalama sözce uzunluğunun ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 13, 41, 19-31.
15. Güleryüz, F. & Dönmez, N. B. (1992). 48-60 Aylar (4-5 Yaş) Arasındaki Türk Çocuklarının Dil Yapılarının İncelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8, 3, 2052
16. Güneş, F. (2000). Çocuk kitaplarının okunabilirlik ölçütleri açısından incelenmesi. 20-21 Ocak 2000 Ankara, I. Ulusal Çocuk Kitapları Congress Proceeding, Ankara: Ankara Üniversitesi TÖMER Dil Öğretim [Analysis of children’s books regarding readibility criteria].
17. Milli Eğitim Bakanlığı. (2005). İlköğretim Türkçe dersi 6–8. sınıflar öğretim programı. Ankara: MEB Yayınları.
18. İlköğretim Okulları Türkçe eğitim programı. (2002). İstanbul: MEB Press..
19. İlköğretim Türkçe Dersi 1–5. sınıflar öğretim programı ve kılavuzu. (2005). Ankara: MEB Press..
20. Johnson, W. (1946). People in quandaries. New York: Harpers, appendix.
21. Kaya, Z. (1998). İş eğitimi kitaplarının okunaklılığı. Eğitim ve Bilim. 108, 30–35.
22. Klare, G. R. (1963). The measurement of readability. Ames, Iowa: Iowa State University Press. Millî Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları Yönetmeliği. (1995). 2434 Sayılı Tebliğler Dergisi http://mevzuat.meb.gov.tr/html/22297_0.html (10 Nisan 2012 tarihinde erişilmiştir).
23. Özcan E 2011. 6.-7. sınıf Türkçe ve Türk kültürü ders kitabının okunabilirliği ve hedef yaş düzeyine uygunluğu: Fransa Örneği. Sakarya Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi. I, 2, 16- 24. Rye, J. (1982). Cloze procedures and the teaching of reading. London: Heineman Educational.
24. Sever, S. (2003). Çocuk ve edebiyat. Ankara: Kök Yayıncılık.
25. Solmaz, E. (2009). İlköğretim 4. ve 5. sınıf düzeylerindeki Türkçe metinlerde cümle uzunluğu, kelime uzunluğu ve kelime hazinesinin okunabilirlik üzerine etkisi. Unpublished Master’s Thesis. Ankara: Gazi University, Institute of Education Sciences.
26. Sönmez, V. (2003). Metinlerin Eğitselliğini saptamada matematiksel bir yaklaşım (Sönmez modeli). Eğitim Araştırmaları, 10, 24–39.
27. Tekbıyık, A. (2006). Lise fizik ı ders kitabının okunabilirliği ve hedef yaş düzeyine uygunluğu. Kastamonu Eğitim Dergisi. XIV, 2, 441-446.
28. Temur, T. (2002). İlköğretim 5.sınıf Türkçe ders kitaplarında bulunan metinler ile öğrenci kompozisyonlarının okunabilirlik düzeyleri açısından karşılaştırılması. Unpublished Master’s Thesis. Ankara: Gazi University, Institute of Education Sciences.
29. Temur, T. (2003). Okunabilirlik kavramı. TÜBAR, XIII, 169- 180.
30. Thorndike, E. L. (1916). An ımproved scale for measuring ability in reading. teachers College Record 17, 40-67.
31. Yalçın, A. (1996). Türkçe ders kitaplarının plânlanması ve yazılması. Türk Yurdu, Temmuz, 107, 23-34.
32. Zorbaz, K. Z. (2007). Türkçe ders kitaplarındaki masalların kelime – cümle uzunlukları ve okunabilirlik düzeyleri üzerine bir değerlendirme. Eğitimde Kuram ve Uygulama. III, 1, 87Analyzed Turkish Textbooks
33. Altan, A., Arhan, S. Başar, S., Özaykut, S., Öztürker, G., Yılmaz, D., Yüksel, Y. (2011). İlköğretim Türkçe 7 ders kitabı. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
34. Altan, A., Arhan, S., Başar, S., Öztürker, G., Yılmaz, D. (2011). İlköğretim Türkçe 8 ders kitabı. İstanbul: Milli Eğitim Press.
35. Erol, A., Altan, A., Arhan, S., Başar, S., Gülbahar, B., Kansu, S., Kazancıoğlu, Z., Özaykut, S., Öztürker, G., Serin, A., Yılmaz, D., Yurt, M., Yüksel, Y. (2011). İlköğretim Türkçe 6 ders kitabı. İstanbul: Milli Eğitim Press.