Okul Psikolojik Danışmanlarının Rollerine İlişkin Okul Yöneticilerinin Algıları: Bir Karma Yöntem Araştırması

Aynur Eren Gümüş

doi:10.17860/mersinefd.326684

Okul Psikolojik Danışmanlarının Rollerine İlişkin Okul Yöneticilerinin Algıları: Bir Karma Yöntem Araştırması

Öz

Bu araştırmada okul yöneticilerinin, okul psikolojik danışmanının rol ve işlevlerine ilişkin algılarını ve bu algıların oluşmasına katkısı bulunan koşulları betimlemek amaçlanmıştır. Bu çalışma açımlayıcı sıralı desene uygun olarak yapılmış karma araştırma modelinde bir çalışmadır. Nicel araştırma grubu İstanbul’da devlet okullarında görev yapan toplam 202 okul yöneticisinden; nitel araştırma grubu da aynı grup içinden ölçüt örnekleme tekniğine uygun olarak toplam 12 okul yöneticisinden oluşturulmuştur. Bu araştırmada verileri toplamak için nicel çalışma için Okul Yöneticilerinin Psikolojik Danışmanlara İlişkin Algıları Anketi ve nitel çalışma için açık uçlu sorulardan oluşan bir anket formu kullanılmıştır. Verilerin analizi için önce anketin her bir maddesine ait betimsel istatistikler (aritmetik ortalama ve standart sapmaları) hesaplanmış, nitel araştırmanın verileri içerik analizi ile çözümlenmiştir.Araştırmada büyük ölçüde nicel ve nitel bulguların tutarlı olduğu görülmüştür. Öncelikle okul yöneticilerinin okul psikolojik danışmanlarına ilişkin algılarının olumlu olduğu ve en önemli bulunan psikolojik danışman rol ve işlevinin, öğrenci problemlerini ve gereksinimlerini tanımlama ve çözme ile ilgili olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Nitel bulgularla okul yöneticilerinin okul psikolojik danışmanlarına ilişkin algılarının oluşmasına katkısı olduğu ifade edilen koşulların ise iki tema altında toplandığı görülmüştür; psikolojik danışmanların kişisel ve mesleki yeterlilikleri (sorumluluk bilinci, profesyonel bilgi ve becerileri, iletişim becerileri ve okul yönetimi ile uyum ve işbirliği içinde çalışma) ve psikolojik danışmalara karşı yöneticilerin ön yargıları (okul yöneticilerinin bilgi ve anlayış eksikliği, öğretmenlere göre rahat çalışma koşullarıve açık olmayan görev tanımları). Araştırma bulguları alanyazına uygun olarak tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Okul yöneticileri algıları,okul psikolojik danışmanının rolleri

Kaynakça

American School Counseling Association (ASCA). (2012). ASCA national model. A Framework for school counseling programs. (3rd ed.) 12 Mart 2016 tarihinde https://www.schoolcounselor.org adresinden alınmıştır.
American School Counselor Association. (2005). The ASCA national model: A framework for school counseling programs (2nd ed.). 10 Mart 2017 tarihinde https://schoolcounselor.org/Ascanationalmodel/ adresinden alınmıştır.
Akkoyun, F. (1995). PDR’de unvan ve program sorunu: Bir inceleme ve öneriler. Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2 (6), 1-21.
American School Counselor Association. (2005). The ASCA national model: A framework for school counseling programs (2nd ed.). Alexandria, VA: Author.
Aydın, İ., Arastaman, G., & Akar, F. (2011). Sources of conflict between primary school principals and school counsellors in Turkey. Eğitim ve Bilim, 36, 199-212.
Bardhoshi, G. & Duncan, K. (2009). Rural school principles’ perceptions of the school counselor’s role. The Rural Educator, 30 (3), 16-24.
Dodson, T. (2009). Advocacy and impact: A Comparison administrators’ perceptions of the high school counselor role. Professional School Counseling, 12 (6), 480-487.
Doğan, S. (1991). Başlangıcından bugüne Türk resmi dökümanlarında rehberlik kavramı ve anlayışı: Bir inceleme. Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 1 (2), 29-44.

Doğan, S. (2000). The historical development of counseling in Turkey. International Journal for the Advancement of Counseling, 22, 57-67.
Creswell, J.W. ve Plano Clark, V.L. (2015). Karma yöntem araştırmaları: Tasarımı ve yürütülmesi (2. Baskı). Ankara: Anı.
Eren-Gümüş, A. ve Gümüş, M.A. (2013). Okul psikolojik danışmanlarının hukuksal sorumluluğu. Psikolojik Danışmada Etik ve Hukuk İçinde. (s.40-71) İstanbul: Vedat
Eren-Gümüş, A. (2015). Okul psikolojik danışmanlarının yasal sorumluluklarına ilişkin yaygın yanılgılar ve okul yöneticilerinden beklentiler. Okul Psikolojik Danışmanı E Bülteni, 5, 35-38.
Gibson, R.L. ve Mitchell, M.H. (2016). Psikolojik danışma ve rehberlik. (7. Basım). S. Doğan (Çev. Ed.) Ankara: Nobel.
Gladding, S.T. (2014). Counseling. A comprehensive profession. London: Pearson.
Gysbers, N. C. (2001). School guidance and counseling in the 21st century: Remember the past into the future. Professional School Counseling, 5 (2), 96-105.
Hamamcı, Z., Murat, M. ve Çoban, A. (2004). Gaziantep’teki Okullarda Çalışan Psikolojik Danışmanların Mesleki Sorunlarının İncelenmesi. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, Malatya: İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi, 6-9 Temmuz 2004. 4 Nisan 2017 tarihinde https://www.pegem.net/dosyalar/dokuman/5869330.pdf adresinden alınmıştır.
Kepçeoğlu, M. (2010). Psikolojik danışma ve rehberlik. İstanbul: Alkım Kitabevi.
Kirchner, G.L. & Setchfield, M.S. (2005). School counselors' and school principals' perceptıions of the school counselor's role. Education 126 (1), 10-16.
Korkut-Owen, F. ve Owen, D. W. (2008). Okul psikolojik danışmanlarının rol ve işlevleri: Yöneticiler ve psikolojik danışmanların görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 41(1), 207-221.
Korkut-Owen, F. & Owen,D., ve Ballestero, V. (2009). Counselors and administrators: the collaborative alliance in three countries. Egitim Arastirmalari-Eurasian Journal of Educational Research, 36, 23-38.
Külahoğlu, Ş. (2015). MEB Kapsamlı gelişimsel rehberlik programı uygulamaları: Ne kadar işlevsel? Nasıl daha işlevsel olabilir? R. Özyürek, F. Korkut-Owen ve D.
Owen (Ed.), Gelişen Psikolojik Danışma ve Rehberlik, Meslekleşme Sürecinde İlerlemeler, Cilt 3 (s.113-150). Ankara: Nobel Yayın.
Leuwerke, W.C. & Walker, J. (2009). Informing principals: The Impact of different types of ınformation on principals' perceptions of professional school counselors. Professional School Counseling, 12 (4), 263-273.
Lieberman, A. (2004). Confusion regarding school counselor functions: School leadership impacts role clarity. Education 124 (3), 552-558.
Nazlı, S. (2007). Okul Yöneticilerinin Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetini Algılamaları. Eğitim Araştırmaları Dergisi, 26, 155-166.
Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2th Ed). California: Sage Publication.
Özabacı, N., Sakarya, N. ve Doğan, M. (2008). Okul yöneticilerinin okuldaki psikolojik danişma ve rehberlik hizmetlerine ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi,11 (19), 8-22.
Patton, M.Q. (2002). Qualitative research and evaluation methods (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Pişkin, M. (2006). Türkiye’de psikolojik danışma ve rehberlik hizmetlerinin dünü, bugünü ve yarını. M. Hesapçıoğlu ve A. Durmuş (Ed.), Türkiye’de eğitim bilimleri: Bir bilanço denemesi içinde (s. 457-502). Ankara: Nobel.
Ponec, D.L. & Brock, B. L. (2000). Relationships among elementary school counselors and principals: A unique bond. Professional School Counseling, 3, 208-217.
Robson, C. (1993). Real world research. Oxford: Blackwell.
Schmidt, J.J. (2008). Counseling in schools. Comprehensive programs of responsive services for all students (5. Ed.). New York: Pearson.
Sivis-Cetinkaya, R. (2015). Ethical dilemmas of Turkish counsellors: a critical incidents study. British Journal of Guidance & Counselling, 43 (4), 476-491.
Şensoy-Briddick, H & Briddick, W.C. (2015). A National comprehensive school counseling program: A Rational and theoretical analysis of its importance for Turkey. R. Özyürek, F. Korkut-Owen ve D. Owen (Ed), Gelişen Psikolojik Danışma ve Rehberlik, Meslekleşme Sürecinde İlerlemeler, Cilt 3 (s.95-111). Ankara: Nobel Yayın.
Tuzgöl Dost, M. ve Keklik, İ. (2012). Alanda çalışanların gözünden psikolojik danışma ve rehberlik alanının sorunları. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12 (23), 389-407.
T. C. Sağlık Bakanlığı Ulusal Ruh Sağlığı Eylem Planı 2011-2023. (2011). 14 Nisan 2017 tarihinde https://www.psikolog.org.tr/doc adresinden alınmıştır.
T.C. Resmi Gazete (2001). 17 Nisan 2001 tarih, 24376 sayılı Resmi gazetede yayınlanan MEB Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği. 22 Haziran 2017 www.resmigazete.gov.tr/eskiler/ adresinden alınmıştır.
Yerin-Güneri, O, Büyükgöze-Kavas, A. ve Koydemir, S. (2007). Okul psikolojik danışmanlarının profesyonel gelişimi: Acemilikten olgunlaşmaya giden zorlu yol. R. Özyürek, F. Korkut-Owen ve D. Owen (Ed), Gelişen Psikolojik Danışma ve Rehberlik, Meslekleşme Sürecinde İlerlemeler, Cilt 1 (s.139-161). Ankara: Nobel Yayın.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Aynur Eren Gümüş
BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

20 Nisan 2018

Gönderilme Tarihi

5 Temmuz 2017

Kabul Tarihi

19 Mart 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 14 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.17860/mersinefd.326684

IZ

https://izlik.org/JA22KN29TG

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Eren Gümüş, A. (2018). Okul Psikolojik Danışmanlarının Rollerine İlişkin Okul Yöneticilerinin Algıları: Bir Karma Yöntem Araştırması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 151-168. https://doi.org/10.17860/mersinefd.326684

AMA

1.Eren Gümüş A. Okul Psikolojik Danışmanlarının Rollerine İlişkin Okul Yöneticilerinin Algıları: Bir Karma Yöntem Araştırması. MEÜEFD. 2018;14(1):151-168. doi:10.17860/mersinefd.326684

Chicago

Eren Gümüş, Aynur. 2018. “Okul Psikolojik Danışmanlarının Rollerine İlişkin Okul Yöneticilerinin Algıları: Bir Karma Yöntem Araştırması”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14 (1): 151-68. https://doi.org/10.17860/mersinefd.326684.

EndNote

Eren Gümüş A (01 Nisan 2018) Okul Psikolojik Danışmanlarının Rollerine İlişkin Okul Yöneticilerinin Algıları: Bir Karma Yöntem Araştırması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14 1 151–168.

IEEE

[1]A. Eren Gümüş, “Okul Psikolojik Danışmanlarının Rollerine İlişkin Okul Yöneticilerinin Algıları: Bir Karma Yöntem Araştırması”, MEÜEFD, c. 14, sy 1, ss. 151–168, Nis. 2018, doi: 10.17860/mersinefd.326684.

ISNAD

Eren Gümüş, Aynur. “Okul Psikolojik Danışmanlarının Rollerine İlişkin Okul Yöneticilerinin Algıları: Bir Karma Yöntem Araştırması”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14/1 (01 Nisan 2018): 151-168. https://doi.org/10.17860/mersinefd.326684.

JAMA

1.Eren Gümüş A. Okul Psikolojik Danışmanlarının Rollerine İlişkin Okul Yöneticilerinin Algıları: Bir Karma Yöntem Araştırması. MEÜEFD. 2018;14:151–168.

MLA

Eren Gümüş, Aynur. “Okul Psikolojik Danışmanlarının Rollerine İlişkin Okul Yöneticilerinin Algıları: Bir Karma Yöntem Araştırması”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 14, sy 1, Nisan 2018, ss. 151-68, doi:10.17860/mersinefd.326684.

Vancouver

1.Aynur Eren Gümüş. Okul Psikolojik Danışmanlarının Rollerine İlişkin Okul Yöneticilerinin Algıları: Bir Karma Yöntem Araştırması. MEÜEFD. 01 Nisan 2018;14(1):151-68. doi:10.17860/mersinefd.326684

Okul Psikolojik Danışmanlarının Rollerine İlişkin Okul Yöneticilerinin Algıları: Bir Karma Yöntem Araştırması

Okul Psikolojik Danışmanlarının Rollerine İlişkin Okul Yöneticilerinin Algıları: Bir Karma Yöntem Araştırması

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Lisans Programı Öğrencilerinin Bu Programı Tercih Nedenlerinin İncelenmesi

Bilinçli Farkındalık ve Psikolojik İyi Oluş Arasındaki İlişki: İş- Yeri Psikolojik Esnekliğinin Aracılık Etkisi

OKUL PSİKOLOJİK DANIŞMANLIĞI: KENYA VE TÜRKİYE ÖRNEĞİ

School counsellor education in three countries: Australia, Malta and Turkey