Türkiye Cumhuriyetin İlanından 2005’e Eğitim Felsefelerinin İlkokul Programlarına Yansıması

Özgür Ulubey; Necdet Aykaç

doi:10.17860/mersinefd.335241

Türkiye Cumhuriyetin İlanından 2005’e Eğitim Felsefelerinin İlkokul Programlarına Yansıması

Öz

Bilgelik sevgisi anlamına gelen felsefe, insanın zihninin sistematik bir biçimde çalışmasının ürünüdür. Eğitim felsefesi ise eğitimin imkânı, doğası, amaçları ve yöntemleri ile ilgili problemleri, felsefeye özgü yöntemlerle ele alan felsefe dalıdır. Eğitim felsefeleri eğitim programlarının şekillenmesinde önemli unsurlardan biridir. Çünkü eğitim programları geliştirilirken, eğitim felsefeleri programın hem yönünün hem de içeriğinin oluşmasında önemli bir rol oynamaktadır. Alanyazındaki çalışmalarda, eğitim programlarına başat eğitim felsefelerinin yansıyıp yansımadığını ya da ağırlıklı olarak programlarda hangi eğitim felsefelerinin yansıdığını gösteren herhangi bir çalışma yer almamaktadır. Bu araştırmada 1926’dan 2005’e geliştirilen ilkokul/ilköğretim programlarına hangi eğitim felsefelerinin yansıdığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Var olan durumu betimlemeyi amaçlayan nitel araştırmada, 1926 İlk mekteplerin müfredat programı, 1936, 1948, 1968 ilkokul programları ile 1998 ve 2005 ilköğretim programları analiz kapsamına alınmıştır. Araştırmanın ana veri kaynağı olan ilkokul/ilköğretim programları doküman incelemesi tekniği kullanılarak incelenmiştir. Programların genel amaçları, amaçları, hedef ve hedef davranışları/kazanımları, içerikleri, öğrenme-öğretme süreçleri, ölçme ve değerlendirme yaklaşımları, araçları ve yöntemleri içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmada, 1926’dan 2005 yılına kadar geliştirilen ilkokul/ilköğretim programlarında ilerlemecilik ve esasicilik felsefelerinin, 2005 programında ise ilerlemecilik felsefenin görüldüğü sonucuna ulaşılmıştır. 2005 programının uygulamasının ilerlemecilik felsefesinden uzak olduğu görülmüştür. İlkokul programlarında toplumsal, ekonomik ve tarihi temellerinin incelenmesi önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler

İlkokul programları,felsefe,eğitim felsefesi

Kaynakça

Ahmad, F. (2002). Modern Türkiye’nin oluşumu, (Çev. Yavuz Alogan). Ankara: Doruk Yayıncılık.
Aykaç, N., & Ulubey, Ö. (2012). Öğretmen adaylarının ilköğretim programının uygulanma düzeyine ilişkin görüşleri. Journal of Faculty of Educational Sciences, 45(1), 63-82.
Akyüz, Y (2010). Türk eğitim tarihi. 16. Baskı, Ankara: Pegema Yayıncılık.
Başaran, İ. (1978). Eğitime giriş. Ankara: Bimaş Matbaacılık.
Başgöz, İ. (2005). Türkiye'nin eğitim çıkmazı ve Atatürk. İstanbul: Pan Yayıncılık.
Binbaşıoğlu, C. (1999). Cumhuriyet dönemi eğitimbilimleri tarihi. Ankara: Tekışık Yayınları.
Can, B. (2001). Okul Cumhuriyeti. X. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi. Bolu: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, 07-09 Haziran 2001, 1733-1738.
Cevizci, A. (2014). Eğitim felsefesi (3. Baskı). İstanbul: Say Yayınları.

Cevizci, A. (2005). Paradigma felsefe sözlüğü. İstanbul: Paradigma.
Çüçen, A. K. (2001). Felsefeye giriş. İstanbul: ASA Kitabevi.
Daşcan, Ö. ( 2014). İlkokul programı (1-4 sınıflar). Ankara: Anı Yayıncılık.
Demirel, Ö. (2014). Kuramdan uygulamaya eğitimde program geliştirme (21. Baskı). Ankara: Pegema Yayıncılık.
Ergün, M. (2014). Eğitim felsefesi.(4. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
Gözütok, F. D. (2013). Cumhuriyet’in İlanından 2013’e Öğretim Programlarının Analizi: Hayat Bilgisi Örneği. Fatma Dilek Gözütok, Fatma Bıkmaz (Ed). Türkiye’de 2000 yılı öncesi program geliştirme çalışmaları. (s. 1-16). Ankara: Yargı yayınevi.
Gözütok, F. D., Akgün Ö. E. ve Karacaoğlu, Ö. C. (2005). İlköğretim Programlarının Öğretmen Yeterlikleri Açısından Değerlendirilmesi. Eğitimde Yansımalar: Yeni İlköğretim Programlarını Değerlendirme Sempozyumu. Kayseri: Kayseri Üniversitesi, 14-16 Kasım 2005, 17-40.
Gülcan, M. (2007). İlköğretim sosyal bilgiler 5. sınıf öğretim programının uygulanmasının öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Gutek, G.L. (2014). Eğitime felsefi ve ideolojik yaklaşımlar, (Çev: Nesrin Kale). Ankara: Ütopya Yayınları.
Hasgür, İ. (1994). Cumhuriyet Türkiye'sinde Eğitim Politikalarının Temel Özellikleri, Türkiye I. Eğitim Bilimleri Kongresi. 05-08 Ekim 1994, Van: Yüzüncü Yıl üniversitesi,17-40.
Kafadar, O. (1994). Türk Eğitim Sisteminde Pragmatik Yönelişler ve Mehmet Emin Erişirgil. I. Türkiye Eğitim Bilimleri Kongresinde sunulan bildiri, Van: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
Karaer, H. (2006). Fen bilgisi öğretmenlerinin ilköğretim II. kademedeki fen bilgisi öğretimi hakkındaki görüşleri (Amasya örneği). Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 8 (1) ,97–111.
Karpat, K. H. (1996). Türk Demokrasi Tarihi, Sosyal Kültürel ve Ekonomik Temeller. İstanbul: Afa Yayıncılık.
Kılıç, D. (2001). Eğitim programlarının felsefi boyutları. Kastamonu Eğitim Fakültesi Dergisi, 2 (9), 387-394.
Kongar, E. (2010). 21. yüzyılda Türkiye (43. Baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi.
Kültür Bakanlığı (1936). İlkokul programı. İstanbul: Devlet Basımevi.
Lewis, B. (1991). Modern Türkiye'nin Doğuşu, (Çev: Metin Kıratlı). Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Maarif Vekâleti (1957). İlkokul programı. İstanbul: Maarif Basımevi.
Milli Eğitim Bakanlığı (1968). İlkokul programı. İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
MEB. (1990). Ortaöğretimde yeniden düzenleme ve reform semineri. Ankara.
Moss, G. & Lee, C. (2010). A critical analysis of philosophies of education and ıntasc standards in teacher preparation. International Journal of Critical Pedagogy, 3 (2), 36-46.
Noddings, N. (2016). Eğitim felsefesi, (Çev: Raşit Çelik). Ankara: Nobel Yayınevi.
Ornstein, A. C. ve Hunkins, F. P. (2014). Eğitim Programı, temelleri ilkeler ve sorunlar (Çev: Sadife Demiral). Ankara: Eğitim Yayınevi.
Sakaoğlu, N. (2003). Osmanlı'dan günümüze eğitim tarihi. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Sönmez, V. (2014). Eğitim felsefesi (12. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
Şen, Y. Ç. ve Taşkın, Ç. Ş. (2010). Yeni ilköğretim programının getirdiği değişiklikler: sınıf öğretmenlerinin düşünceleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 26-51.
Tertemiz, N. (2000). Cumhuriyet Döneminde İlköğretim. Atilla Tazebay (Ed.), İlköğretim Programları ve Gelişmeler. Program Geliştirme İlke ve Teknikleri Açısından Değerlendirilmesi. (60-127). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Tezcan, M. (2011). Atatürk ve eğitim bilimleri (3. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
Toprakçı, E. (2002). Eğitim üzerine. Ankara: Ütopya Yayınevi.
Türe, E. (2013). Cumhuriyet’in İlanından 2013’e Öğretim Programlarının Analizi: Hayat Bilgisi Örneği. Fatma Dilek Gözütok, Fatma Bıkmaz (Ed). 1936 İlkokul Programı. (s. 80-100). Ankara: Yargı yayınevi.
Türkiye cumhuriyeti maarif vekâleti (1930). İlkmektep müfredat programı. İstanbul: Devlet Matbaası.
Vural, M. (2003). En son değişiklikleriyle ilköğretim okulu programı. Erzurum: Yakutiye Yayıncılık ve Bilgi İşlem Merkezi.
Wiles, J., & Bondi, J. (2002). Curriculum development. Ohio: Upper Saddle River.
Yaşar, Ş., Gülteki, M., Türkkan, B., Girmen, P. ve Yıldız N. (2005). Yeni İlköğretim Programlarının Uygulanmasına ilişkin Sınıf Öğretmenlerinin Hazırbulunuşluk Düzeylerinin ve Eğitim Gereksinimlerinin Belirlenmesi (Eskişehir Örneği). Yeni İlköğretim Programlarını Değerlendirme Sempozyumu. Kayseri: Kayseri Üniversitesi, 14-16 Kasım 2005, 51-63.
Yayla, A. (2009). Eğitimin felsefi temelleri. H. B. Memduhoğlu ve K. Yılmaz (Ed.). Eğitim Bilimine Giriş İçinde (s. 19-43). Ankara: Pegem Akademi.
Yetkin, D. ve Daşcan, Ö. 2006). Son değişikliklerle ilköğretim programı 1-5 sınıflar. Ankara: Anı yayıncılık.
Yıldırım, A. ve Şimşek H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Özgür Ulubey
MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ BÖLÜMÜ
Türkiye

Necdet Aykaç
MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ, EĞİTİM FAKÜLTESİ, EĞİTİM BİLİMLERİ BÖLÜMÜ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2017

Gönderilme Tarihi

18 Ağustos 2017

Kabul Tarihi

27 Kasım 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 13 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.17860/mersinefd.335241

IZ

https://izlik.org/JA83HM89LD

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Ulubey, Ö., & Aykaç, N. (2017). Türkiye Cumhuriyetin İlanından 2005’e Eğitim Felsefelerinin İlkokul Programlarına Yansıması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 1173-1202. https://doi.org/10.17860/mersinefd.335241

AMA

1.Ulubey Ö, Aykaç N. Türkiye Cumhuriyetin İlanından 2005’e Eğitim Felsefelerinin İlkokul Programlarına Yansıması. MEÜEFD. 2017;13(3):1173-1202. doi:10.17860/mersinefd.335241

Chicago

Ulubey, Özgür, ve Necdet Aykaç. 2017. “Türkiye Cumhuriyetin İlanından 2005’e Eğitim Felsefelerinin İlkokul Programlarına Yansıması”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 13 (3): 1173-1202. https://doi.org/10.17860/mersinefd.335241.

EndNote

Ulubey Ö, Aykaç N (01 Aralık 2017) Türkiye Cumhuriyetin İlanından 2005’e Eğitim Felsefelerinin İlkokul Programlarına Yansıması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 13 3 1173–1202.

IEEE

[1]Ö. Ulubey ve N. Aykaç, “Türkiye Cumhuriyetin İlanından 2005’e Eğitim Felsefelerinin İlkokul Programlarına Yansıması”, MEÜEFD, c. 13, sy 3, ss. 1173–1202, Ara. 2017, doi: 10.17860/mersinefd.335241.

ISNAD

Ulubey, Özgür - Aykaç, Necdet. “Türkiye Cumhuriyetin İlanından 2005’e Eğitim Felsefelerinin İlkokul Programlarına Yansıması”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 13/3 (01 Aralık 2017): 1173-1202. https://doi.org/10.17860/mersinefd.335241.

JAMA

1.Ulubey Ö, Aykaç N. Türkiye Cumhuriyetin İlanından 2005’e Eğitim Felsefelerinin İlkokul Programlarına Yansıması. MEÜEFD. 2017;13:1173–1202.

MLA

Ulubey, Özgür, ve Necdet Aykaç. “Türkiye Cumhuriyetin İlanından 2005’e Eğitim Felsefelerinin İlkokul Programlarına Yansıması”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 13, sy 3, Aralık 2017, ss. 1173-02, doi:10.17860/mersinefd.335241.

Vancouver

1.Özgür Ulubey, Necdet Aykaç. Türkiye Cumhuriyetin İlanından 2005’e Eğitim Felsefelerinin İlkokul Programlarına Yansıması. MEÜEFD. 01 Aralık 2017;13(3):1173-202. doi:10.17860/mersinefd.335241

Cited By

An analysis of correlations between prospective teachers’ philosophy of education and their attitudes towards multicultural education

Cogent Education

https://doi.org/10.1080/2331186X.2018.1475094

Cumhuriyetin Yüzüncü Yılında Eğitim: 2023 Ak Parti Seçim Beyannamesinde Yer Alan Eğitim Konulu Vaatlere İlişkin Bir Değerlendirme

Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1359627

Türkiye Cumhuriyetin İlanından 2005’e Eğitim Felsefelerinin İlkokul Programlarına Yansıması

Türkiye Cumhuriyetin İlanından 2005’e Eğitim Felsefelerinin İlkokul Programlarına Yansıması

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

An analysis of correlations between prospective teachers’ philosophy of education and their attitudes towards multicultural education

Primary School Students’ Robotic and Coding Perceptions

Cumhuriyetten Günümüze Sosyal Bilgiler Programlarındaki Coğrafya Konularının Öğretiminde Kullanılan Araç ve Gereçler

Doğan Cüceloğlu’s Philosophy of Education in Context of His Speeches and Writing Works

Cumhuriyetten Günümüze Sosyal Bilgiler Öğretiminde Kullanılan Araç ve Gereçler

How Was the Science Literacy Demonstrated in Primary Science Textbooks in Early Republican Türkiye?

Cumhuriyetin Yüzüncü Yılında Eğitim: 2023 Ak Parti Seçim Beyannamesinde Yer Alan Eğitim Konulu Vaatlere İlişkin Bir Değerlendirme

İLERLEMECİ EĞİTİM FELSEFESİ BAĞLAMINDA DİN ÖĞRETİMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

2023 vision for education in Turkey in the shadow of 1968 curriculum

Veri Madenciliği ile Türk Eğitim Sistemi Üzerine Bir Çoklu Perspektif Analizi

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Bağlamında 8. Sınıf Müzik Dersi Temalarının Bilişsel ve Beceri Perspektifi

Cumhuriyet Dönemi Öğretim Programlarında İlk Okuma ve Yazma Öğretim Süreci