Araştırma Makalesi

Lise Öğrencilerinde Akran Zorbaliğina Maruz Kalma: Temel Psikolojik İhtiyaçlar ve Anne-Babaya Duygusal Erişilebilirlik

Cilt: 14 Sayı: 2 31 Ağustos 2018
PDF İndir

Lise Öğrencilerinde Akran Zorbaliğina Maruz Kalma: Temel Psikolojik İhtiyaçlar ve Anne-Babaya Duygusal Erişilebilirlik

Öz

Bu araştırmada lise öğrencilerinin akran zorbalığına maruz kalmalarının yordayıcıları olarak temel psikolojik ihtiyaçları ve anne-babalarına duygusal erişilebilirlikleri incelenmiştir. Araştırma 1198 lise (588'i kız, 610 erkek) öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada lise öğrencilerinin akran zorbalığına ilişkin veriler ‘California Zorba Mağduriyeti Ölçeği’ (Felix, Sharkey, Green, Furlong ve Tanigawa, 2011), temel psikolojik ihtiyaçlara ilişkin veriler 'Temel Psikolojik İhtiyaçları Ölçeği’ (Deci ve Ryan, 2000), anne-babaya duygusal erişilebilirliğine ilişkin veriler ise ‘Ebeveyn Duygusal Erişilebilirlik Ölçeği’ (Lum ve Phares, 2005) kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen bu veriler temel istatistiksel analizler ve lojistik regresyon analiziyle çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda lise öğrencilerinin mağduriyet puanları ile özerklik, yeterlik, ilişki ihtiyaçları ve anne babaya duygusal erişilebilirlik arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler bulgulanmıştır. Lise öğrencilerinin akran zorbalığına maruz kalma, temel psikolojik ihtiyaçlar ve anne-babaya duygusal erişilebilirlikleri cinsiyetlerine göre incelendiğinde erkek öğrencilerin akran zorbalığına maruz kalma puan ortalamalarının kız öğrencilerin puan ortalamalarından daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Temel psikolojik ihtiyaçlar açısından bakıldığında erkek öğrencilerin yeterlik ihtiyaç puan ortalamaları kız öğrencilerin puan ortalamalarından daha yüksektir. Araştırmada kızların ve erkeklerin zorbalık mağduru olmalarını yordayan temel psikolojik ihtiyaçlar ve anne- babaya duygusal erişilebilirliğe ilişkin analiz ayrı ayrı yapılmıştır. Özerklik ihtiyacı ve anneye duygusal erişilebilirliğin kız ergenlerde görülen akran zorbalığına maruz kalmayı yordamada anlamlı katkı yapan değişkenler olduğu görülmüştür. Erkek ergenlerde, özerklik ve ilişki ihtiyaçları akran zorbalığına maruz kalmayı yordamada anlamlı katkı yapan değişkenler olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adler, A. (2004). Yaşamın anlamı ve amacı (K. Şipal, Çev. 7. Baskı). İstanbul: Say Yayınları.
  2. Ahmed, E. ve Braithwaite, W. (2004). Bullying and victimization: Cause for concern for both families and schools. Social Psychology of Education, 7, 35–54.
  3. Akiba, M. (2004). Nature and correlates of bullying in Japanese middle school. International Journal of Educational Research, 3(41), 216-236.
  4. Atik, G. (2013). Ortaokul öğrencilerinin mağduriyetini etkileyen öğrenci ve okul düzeyi faktörleri: Ekolojik bir bakış. Doktora tezi. Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
  5. Atik, G. ve Güneri, O. (2012). California bullying victimization scale: Validity and reliability evidence for the Turkish middle school children. Social and Behavioral Sciences, 46, 1237 – 1241.
  6. Ayas, T. ve Pişkin, M. (2011). Lise öğrencileri arasındaki zorbalık olaylarının cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türü bakımından incelenmesi. İlköğretim Online, 10(2), 550-568.
  7. Baldry, A.C. ve Farrington, D.P. (2000). Bullies and delinquents: Personal characteristics and parental styles. J. Community Appl. Soc. Psychol., 10, 17-31.
  8. Benenson, J. F., Apostoleris, N. H. ve Parnass, J. (1997). Age and sex differences in dyadic and group interaction. Developmental Psychology, 33(3), 538-543.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2018

Gönderilme Tarihi

27 Şubat 2018

Kabul Tarihi

22 Nisan 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 14 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Gök, F., & Cenkseven Önder, F. (2018). Lise Öğrencilerinde Akran Zorbaliğina Maruz Kalma: Temel Psikolojik İhtiyaçlar ve Anne-Babaya Duygusal Erişilebilirlik. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 635-652. https://doi.org/10.17860/mersinefd.399218
AMA
1.Gök F, Cenkseven Önder F. Lise Öğrencilerinde Akran Zorbaliğina Maruz Kalma: Temel Psikolojik İhtiyaçlar ve Anne-Babaya Duygusal Erişilebilirlik. MEÜEFD. 2018;14(2):635-652. doi:10.17860/mersinefd.399218
Chicago
Gök, Fatma, ve Fulya Cenkseven Önder. 2018. “Lise Öğrencilerinde Akran Zorbaliğina Maruz Kalma: Temel Psikolojik İhtiyaçlar ve Anne-Babaya Duygusal Erişilebilirlik”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14 (2): 635-52. https://doi.org/10.17860/mersinefd.399218.
EndNote
Gök F, Cenkseven Önder F (01 Ağustos 2018) Lise Öğrencilerinde Akran Zorbaliğina Maruz Kalma: Temel Psikolojik İhtiyaçlar ve Anne-Babaya Duygusal Erişilebilirlik. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14 2 635–652.
IEEE
[1]F. Gök ve F. Cenkseven Önder, “Lise Öğrencilerinde Akran Zorbaliğina Maruz Kalma: Temel Psikolojik İhtiyaçlar ve Anne-Babaya Duygusal Erişilebilirlik”, MEÜEFD, c. 14, sy 2, ss. 635–652, Ağu. 2018, doi: 10.17860/mersinefd.399218.
ISNAD
Gök, Fatma - Cenkseven Önder, Fulya. “Lise Öğrencilerinde Akran Zorbaliğina Maruz Kalma: Temel Psikolojik İhtiyaçlar ve Anne-Babaya Duygusal Erişilebilirlik”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14/2 (01 Ağustos 2018): 635-652. https://doi.org/10.17860/mersinefd.399218.
JAMA
1.Gök F, Cenkseven Önder F. Lise Öğrencilerinde Akran Zorbaliğina Maruz Kalma: Temel Psikolojik İhtiyaçlar ve Anne-Babaya Duygusal Erişilebilirlik. MEÜEFD. 2018;14:635–652.
MLA
Gök, Fatma, ve Fulya Cenkseven Önder. “Lise Öğrencilerinde Akran Zorbaliğina Maruz Kalma: Temel Psikolojik İhtiyaçlar ve Anne-Babaya Duygusal Erişilebilirlik”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 14, sy 2, Ağustos 2018, ss. 635-52, doi:10.17860/mersinefd.399218.
Vancouver
1.Fatma Gök, Fulya Cenkseven Önder. Lise Öğrencilerinde Akran Zorbaliğina Maruz Kalma: Temel Psikolojik İhtiyaçlar ve Anne-Babaya Duygusal Erişilebilirlik. MEÜEFD. 01 Ağustos 2018;14(2):635-52. doi:10.17860/mersinefd.399218

Cited By

Makaleler dergide yayınlandıktan sonra yayım hakları dergiye ait olur.
Dergide yayınlanan tüm makaleler, diğerleri tarafından paylaşılmasına olanak veren Creative Commons Alıntı-Gayri Ticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-ND 4.0) lisansı altında lisanslanır.