Ekonomik Olarak Dezavantajlı Bölgelerde Görev Yapan Ortaokul Müdürlerinin Liderlik Davranışları

Kenan Özcan; Aydın Balyer; Ali Yıldız

doi:10.17860/mersinefd.434775

Ekonomik Olarak Dezavantajlı Bölgelerde Görev Yapan Ortaokul Müdürlerinin Liderlik Davranışları

Öz

Eğitim durumu ile yoksulluk arasında bir ilişki vardır. Yoksulluk tarihin her döneminde ve dünyanın her bölgesinde insanoğlunun en önemli sorunu olmuştur. Türkiye’nin özellikle kırsal bölgelerinde ve kentlerin çeperlerindeki mahallelerde kaliteli eğitim olanaklarından yeterince faydalanamayan bu ve nedenle merkezi sınavlarda başarılı olamayan dezavantajlı nüfus oldukça fazladır. Akademik başarısı düşük öğrenciler okulu terk etmekte ve aile bütçesine katkı sağlamak amacıyla günlük, geçici işlerde çalışmaktadırlar. Bu durum Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesindeki kentlerin kenar mahallelerinde ve özellikle mevsimlik işçi göçünün yoğun olduğu şehirlerde daha fazla görülebilmektedir. Bu çalışma, kentin dezavantajlı mahallelerindeki ortaokullarda görev yapan okul yöneticilerinin yoksulluk, yoksunluk, sosyal dışlanma ve aileleriyle mevsimlik göç yaşayan öğrencilerin okula devam etmeleri ve başarılarını artırmak için hangi çalışmaları yürüttükleri ve liderlik davranışlarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, olgu bilim deseni ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunun belirlenmesinde ölçüt örnekleme yöntemi ve verilerin analizinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Şehrin dezavantajlı kenar mahallelerindeki ortaokullarda öğrencilerin başarısız olması ailelerin yoksul, yoksun, çocuklarına karşı ilgisiz ve eğitime duyarsız olmalarının yanısıra, okulların eğitim kadrosu ile fiziki ve teknik alt yapı yetersizliklerinden kaynaklanmaktadır. Öğrenci başarısının artırılması yönünde ortaokul yöneticilerinin çaba göstermelerine karşın, dönüşümsel, karizmatik ve vizyoner liderlik özelliklerinin geliştirilmesi konularında eğitime gereksinimlerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Yoksulluk,mevsimlik göç,ortaokul yöneticisi

Kaynakça

Adaman, F. & Çağlar, K. (2005). Türkiye’de büyük kentlerin gecekondu ve çöküntü mahallelerinde yaşanan yoksulluk ve sosyal dışlanma. İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Araştırma Vakfı Yayınları.
Akbaba-Altun, S.(2003). İlköğretim okulu müdürlerinin dönüşümcü liderliğe verdikleri önem ve uygulama düzeyleri, İlköğretim-online 2(1) 10-17.
Allen T. & Thomas, A. (2000). Poverty And Development Into The 21. Century. Oxford University Press.
Agasisti, T., Avvisati, F., Borgonovi, F., ve Longobardi, S. (2018). ACADEMIC RESILIENCE: WHAT SCHOOLS AND COUNTRIES DO TO HELP DISADVANTAGED STUDENTS SUCCEED IN PISA OECD , Working Paper No. 167
Bailey, K.D. (1994). Methods of social research. (4th ed.). New York: The Free Press.
Balcı, A.(2014). Etkili okul, okul geliştirme, kuram uygulama ve araştırma. 7. Baskı, PegemA yayınları, Ankara.
Balyer, A. (2012). Transformational Leadership Behaviors of School Principals: A Qualitative Research Based on Teachers’ Perceptions, International Online Journal of Educational Sciences, 4(3), 581-591.
Bell, M. (1997). The development of expertise. Journal of Physical Education, Recreation, and Dance, 68(2), 34-38.

Bergeson T (2006). Race, poverty, and academic achievement. Available on http://www.doh.wa.gov/SBOH/ESS/documents/Race&Poverty.pdf.
Bogdan, R. C., & Biklen, S. K. (2003). Qualitative research for education: an introduction to theories and methods (4th ed.). New York: Pearson Education.
Bolman, L. & Deal, T. E. (2013). Örgütleri yeniden yapılandırmak (Çev. A. Aypay ve A. Tanrıöğen). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Brady, D. (2003), The Poverty of Liberal Economics, Socio-Economic Review. 1, 369-409.
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2016). Bilimsel Araştırma Yöntemleri (21. Baskı). Ankara: PegemA Yayıncılık.Ankara.
Brooks-Gunn, J. ve Duncan, G.J. (2007). The effects of poverty on children and youth. http://www.futureofchildren.org/usr_doc/vol7no2ART4.pdf>, retrieved on June, 2018.
Buck, R. ve Deutsch, J. (2014). Effects of poverty on education, International Journal of Human Sciences, 11(2), 1139-1148.
Cemaloğlu, N.(2013). Liderlik, Servet Özdemir (Ed.) Eğitim Yönetiminde Kuram ve Uygulama (s.131-177). Ankara: PegemA yayınları.
Ceren, A. ve Çelik.C.(2015). Kentsel Yoksulluğun Çözümünde Kamu-Sivil Toplum Kuruluşları İşbirliği: Adıyaman Örneği. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(20) 572-613.
Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th ed.) London: New York, Routledge.
Cohen, M.J. (2015). Principal Leadership in High-Performing, High-Poverty Elementary Schools. Educational Administration:Theses, Dissertations, and Student Research. Paper 247.
Çelik, V. (1998). Eğitimde Dönüşümcü Liderlik. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 4(16),1-20.
Dumanlı, R.(1996). Yoksulluk ve Türkiye’deki Boyutu. Ankara: DPT Sosyal Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü Yayını.
Eraslan, L.(2004). Liderlikte post-modern bir paradigma: dönüşümcü liderlik, Journal of Human Sciences, 1(1) 1-32.
Ferguson, B., Tilleczek, K., Boydell., Rummens, A., Roth Edney, D., (2007). Early school leavers: Understanding the lived reality of student disengagement from secondary school, http://www.edu.gov.on.ca/eng/policyfunding/reports.htm, retrieved on June, 2018.
Hoddinot J, Lethbridge L, Phipps S. (2007). Is history destiny? Resources, transitions and child education attainments in Canada. http://www.hrsdc.gc.ca/en/cs/sp/sdc/pkrf/publications/research/2002-000185/SP-551-12-02E.pdf> (retrieved on June, 2018.
Hoy, W. K. & Miskel, G. C. (2010). Eğitim yönetimi: Teori, araştırma ve uygulama (Çev. Ed. S. Turan). Ankara: Nobel Yayınevi. Kabaş, T. (2009). Gelişmekte olan ülkelerde yoksulluğun nedenleri ve yoksullukla mücadele yolları (Yayınlanmamış doktora tezi). Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
Karip, E. (1998).Dönüşümcü liderlik. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. 4(16) 443- 465.
Kılınç, E.(2015). Adıyaman sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakfından yardım alan vatandaşların işgücüne katılımlarının sağlanması (Yayınlanmamış yüksek lisans projesi), Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adıyaman.
Konak, A.(2002). Sosyal antropolojik yaklaşımla yeniden yerleştirme uygulamalarının karşılaştırmalı incelenmesi, Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1) 81-100.
Krueger,R.A. & Casey, M.A.(2000). Focus Groups: A practical guide for applied research,3rd edition. Thousand Oaks, CA: Sage pub.
Lacour, M, & Tissington, L.D. (2011). The effects of poverty on academic achievement, Educational Research and Reviews, 6 (7), 522-527.
Lunenburg, F.C. & Ornstein, A.C. (2013). Eğitim Yönetimi, Çev. Ed. G. Arastaman). Ankara: Nobel Yayınevi.
Mayring, P. (2000). Qualitative content analysis, forum: Online Journal Qualitative Social Research, 1(2),1-10.
MEB.(2011).Milli Eğitim Bakanlığının mevsimlik gezici tarım işçisi genelgesi, No:2011/25.
McLoyd, V.C. (1998). Socioeconomic disadvantage and child development. Literature Review in American Psychologist, 53(2),185-204.Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook. Thousand Oaks, CA: Sage.
Mulford, B., Kendall, D., Ewington, J., Edmunds, B., Kendall, L., & Silins, H. (2008). Successful principalship of high-performance schools in high-poverty communities. Journal of Educational Administration, 46(4), 461-480.
Murphy, J. F., & Tobin, K. J. (2011). Homelessness comes to school: how homeless children and youths can succeed. Phi Delta Kappan, 93(3), 32-37.
Oral,I.., McGivney, E.J. (2043). Türkiye eğitim sisteminde eşitlik ve akademik başarı, araştırma raporu ve analiz, Eğitim reformu Girişimi, İstanbul: Açık Toplum Vakfı Yayınları.
Özdemir,S; Erkan, S.; Karip, E.; Sezgin, F. ve Şirin, H.(2010). İlköğretim okulu öğrencilerinin okulu terk etme nedenleri ve çözüm önerileri, TÜBİTAK Pojesi No: 107K453, Ankara.
Özlem, D. (2011). Türkiye’de yoksulluk ve çocuk yoksulluğu üzerine bir inceleme, Bilgi Ekonomisi ve Yönetimi Dergisi, 6(1) 143-154.
Payne, K. J. - Biddle, B. J.(1999). Poor School Funding, Child Poverty, And Mathematics Achievement. Educational Researcher. 28(6), 4-13.
Saygılı, G. (2014). Erken döneme ilişkin gelişimsel etmenler ile psikolojik iyilik hali arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolünün incelenmesi, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi), Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Semerci, U.P. & Erdoğan, E. (2014). Türkiye’de çocukların gözünden çocuğun iyi olma hali alanlarının ve göstergelerinin tanımlanması ve değerlendirilmesi. Ankara: UNICEF.
Şenses, F. (2001). Küreselleşmenin öteki yüzü yoksulluk, İletişim Yayınları, İstanbul.
Stiglitz, J., Sen, A., & Fitoussi, J. (2009). Report by the commission on the measurement of economic performance and social progress. Commission on the Measurement of Economic Performance and Social Progress, Paris.
Tabcu, G. (2015). Mevsimlik tarım işçilerinin ortaokul çağındaki çocukların eğitim sorunlarının sosyolojik olarak incelenmesi, (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi) Adıyaman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adıyaman.
Taş, A & Çetiner, A.(2011). Ortaöğretim okulu müdürlerinin dönüşümcü liderlik davranışlarını gerçekleştirme durumlarına ilişkin öğretmen görüşleri, Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, Bahar 9(2), 369-392.
Tauck Family Foundation. (2015, March). Tauck family foundation. Retrieved from Challenge: achievement gap: ttp://www.tauckfamilyfoundation.org/challenge/achievement-gap
TBMM. (2015). Türkiye Büyük Millet Meclisi, Mevsimlik Tarım İşçilerinin Sorunlarının Araştırılarak Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırması Komisyonu Raporu, Dönem:24, Yasama Yılı:5.
Töremen, F. & Yasan, T.(2010). İlköğretim Okulu Yöneticilerinin Dönüşümcü Liderlik Özellikleri (Malatya İli Örneği). Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 28 (2) 27-39.
Turan, S. & Bektaş, F.(2014). Liderlik, Selahattin Turan (Ed.) Eğitim Yönetimi, Teori, Araştırma ve Uygulama (s.293-331). Birinci Baskı, Ankara: PegemA Yayınları.
TÜİK. (2015). Türkiye İstatistik Kurumu, Adıyaman İli yaşam endeksi gösterge değerleri (2015-2016).
UNICEF. (2016). The State of the World’s Children, New York, http://www.unicef.org/publications/files/UNICEF_SOWC_2016.pdf
Yalçınkaya, M. (2002). Çağdaş okulda etkili liderlik, Ege Eğitim Dergisi, 2002 (1), 2: 109-119.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yu, M, (2014). Poverty in education, unpublished doctoral thesis, Missouri State University.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Üzerine Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Kenan Özcan ^*
0000-0002-2106-0972
Türkiye

Aydın Balyer
0000-0003-1784-2522
Türkiye

Ali Yıldız
0000-0003-3033-9171
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2018

Gönderilme Tarihi

19 Haziran 2018

Kabul Tarihi

10 Ağustos 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 14 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.17860/mersinefd.434775

IZ

https://izlik.org/JA36EY56TG

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özcan, K., Balyer, A., & Yıldız, A. (2018). Ekonomik Olarak Dezavantajlı Bölgelerde Görev Yapan Ortaokul Müdürlerinin Liderlik Davranışları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), 532-547. https://doi.org/10.17860/mersinefd.434775

AMA

1.Özcan K, Balyer A, Yıldız A. Ekonomik Olarak Dezavantajlı Bölgelerde Görev Yapan Ortaokul Müdürlerinin Liderlik Davranışları. MEÜEFD. 2018;14(2):532-547. doi:10.17860/mersinefd.434775

Chicago

Özcan, Kenan, Aydın Balyer, ve Ali Yıldız. 2018. “Ekonomik Olarak Dezavantajlı Bölgelerde Görev Yapan Ortaokul Müdürlerinin Liderlik Davranışları”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14 (2): 532-47. https://doi.org/10.17860/mersinefd.434775.

EndNote

Özcan K, Balyer A, Yıldız A (01 Ağustos 2018) Ekonomik Olarak Dezavantajlı Bölgelerde Görev Yapan Ortaokul Müdürlerinin Liderlik Davranışları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14 2 532–547.

IEEE

[1]K. Özcan, A. Balyer, ve A. Yıldız, “Ekonomik Olarak Dezavantajlı Bölgelerde Görev Yapan Ortaokul Müdürlerinin Liderlik Davranışları”, MEÜEFD, c. 14, sy 2, ss. 532–547, Ağu. 2018, doi: 10.17860/mersinefd.434775.

ISNAD

Özcan, Kenan - Balyer, Aydın - Yıldız, Ali. “Ekonomik Olarak Dezavantajlı Bölgelerde Görev Yapan Ortaokul Müdürlerinin Liderlik Davranışları”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 14/2 (01 Ağustos 2018): 532-547. https://doi.org/10.17860/mersinefd.434775.

JAMA

1.Özcan K, Balyer A, Yıldız A. Ekonomik Olarak Dezavantajlı Bölgelerde Görev Yapan Ortaokul Müdürlerinin Liderlik Davranışları. MEÜEFD. 2018;14:532–547.

MLA

Özcan, Kenan, vd. “Ekonomik Olarak Dezavantajlı Bölgelerde Görev Yapan Ortaokul Müdürlerinin Liderlik Davranışları”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 14, sy 2, Ağustos 2018, ss. 532-47, doi:10.17860/mersinefd.434775.

Vancouver

1.Kenan Özcan, Aydın Balyer, Ali Yıldız. Ekonomik Olarak Dezavantajlı Bölgelerde Görev Yapan Ortaokul Müdürlerinin Liderlik Davranışları. MEÜEFD. 01 Ağustos 2018;14(2):532-47. doi:10.17860/mersinefd.434775

Understanding a Group of Teachers Who Carry out a Duty in a Socioeconomically Disadvantageous Area in the Southeast of Turkey

International Journal of Contemporary Educational Research

https://doi.org/10.52380/ijcer.2023.10.2.382

Ekonomik Olarak Dezavantajlı Bölgelerde Görev Yapan Ortaokul Müdürlerinin Liderlik Davranışları

Ekonomik Olarak Dezavantajlı Bölgelerde Görev Yapan Ortaokul Müdürlerinin Liderlik Davranışları

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Opinions of Social Studies Teachers on Educational Films in Solving Classroom Problems

Primary School Teachers' Opinions of Social Justice in Life Studies Lessons And In-Class Practices

Genç Yoksulluğu Üzerine Yazılmış Makalelerin Tematik Analizi

Eğitimsel Stratejik Planların İncelenmesi: Dezavantajlı Şehirlerdeki Tehditler ve Fırsatlar

Eğitimde Karşılaşılan Çeşitli Eşitsizliklerin Ürettiği Bazı Pedagojik Sonuçlar ve Sınıf Ortamına Etkileri

Dezavantajlı Bölgelerdeki Aday Öğretmenlerin Adaylık Sürecine İlişkin Görüşleri

Understanding a Group of Teachers Who Carry out a Duty in a Socioeconomically Disadvantageous Area in the Southeast of Turkey

Ortaokullarda Dezavantajlılığın Öğrencilere Maliyeti

Dezavantajlı Bölgelerde Görev Yapan Okul Müdürlerinin Öğretimi Geliştirmeye Dönük Liderlik Davranışlarının İncelenmesi

Farklı Sosyoekonomik Çevrelerdeki Okulların Sahip Oldukları Kaynaklar