Okul Yöneticilerinin Benlik Saygısı Düzeyleri İle Kişisel İnisiyatif Alma Durumları Arasındaki İlişki

Erhan Sevil; Tuncer Bülbül

doi:10.17860/mersinefd.596768

Okul Yöneticilerinin Benlik Saygısı Düzeyleri İle Kişisel İnisiyatif Alma Durumları Arasındaki İlişki

Öz

Bu araştırmada okul yöneticilerinin benlik saygısı düzeyleri ile kişisel inisiyatif alma durumları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada şu sorulara yanıt aranmıştır: Okul müdürlerinin benlik saygılarına ilişkin algıları ve kişisel inisiyatif alma durumları nasıldır? Okul müdürlerinin algılarına göre benlik saygısı düzeyleri ve kişisel inisiyatif alma durumları; eğitim durumlarına, mesleki hizmet sürelerine, yaşlarına, çalıştıkları kurumların bulunduğu yerleşim biriminin türüne, farklılık göstermekte midir? Okul müdürlerinin benlik saygısı düzeyleri ile kişisel inisiyatif alma durumları arasında ilişki var mıdır? Okul müdürlerinin benlik saygıları kişisel inisiyatif alma durumlarının yordayıcısı mıdır? Bu araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmada örneklem alınmamış, evrenin tamamına ulaşılmaya çalışılmıştır. Araştırma kapsamında 2018-2019 eğitim öğretim yılında, Edirne merkez ve ilçelerinde görev yapan devlet okullarından ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan toplam 161 okul müdürüne ölçekler uygulanmıştır. Araştırmada Arıcak (1999) tarafından geliştirilen “Arıcak Benlik Saygısı Ölçeği” ile Akın (2012) tarafından geliştirilen “Okul Müdürlerinde Kişisel İnisiyatif Ölçme Aracı Okul Müdürü Formu” kullanılmıştır. Bu çalışmanın bulgularına göre okul yöneticilerinin benlik saygısı düzeylerinin ve kişisel inisiyatif alma durumlarının yüksek düzeyde; benlik saygısı düzeyleri ile kişisel inisiyatif alma durumları arasındaki ilişkinin tüm boyutlarda orta düzeyde ve pozitif yönlü olduğu görülmüştür. Çoklu regresyon analizi sonucuna göre benlik saygısı ölçeğinin benlik değeri, özgüven, depresif duygulanım, kendine yetme, başarma ve üretkenlik boyutlarının kişisel inisiyatif alma ölçeğinin kendiliğinden başlama boyutunun % 44’ünü, proaktiflik boyutunun % 47’sini, ısrarcılık boyutunun % 42’sini yordadığı anlaşılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, okul müdürlerinin kişisel inisiyatif almada üst makamlarca daha fazla desteklenmesi önerilebilir. Yine okul müdürlerinin seçiminde benlik saygısı düzeylerinin de dikkate alınacağı bir model geliştirilebilir.

Anahtar Kelimeler

benlik saygısı,kişisel inisiyatif,okul yöneticisi

Kaynakça

Akın, U. (2012). Kamu İlköğretim Okulu Müdürlerinin Kişisel İnisiyatif Alma Durumları ve Öz Yeterlikleriyle İlişkisi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü,Doktora Tezi.
Arıcak, O. T. (1999). Grupla Psikolojik Danışma Yoluyla Benlik Saygısı ve Mesleki Benlik Saygısının Geliştirilmesi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: Yayınlanmamış Doktora Tezi.
Balcı, A. (2013). Sosyal Bilimlerde Araştırma : Yöntem, Teknik ve İlkeler 10. Baskı. Ankara: PegemA Yayıncılık.
Balcı, A. (2000). İkibinli Yıllarda Türk Milli Eğitim Sisteminin Örgütlenmesi ve Yönetimi, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 24, 495-508.
Balyer, A. (2012). Çağdaş Okul Müdürlerinin Değişen Rolleri. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 13(2), 75-93.
Baumeister, R. F., Campbell, J. D., Krugger, J. I., & Vohs, K. D. (2003). Does High Self-Esteem Cause Better Performance, Interpersonal Success, Happiness, Or Healthier Lifestyles? Psychological Science in the Public Interest, 4(1), 1-44.
Binbaşıoğlu, C. (1988). Eğitim Yöneticiliği. Ankara: Binbaşıoğlu Yayınevi.
Bursalıoğlu, Z. (1991). Okul Yönetiminde Yeni Yapı ve Davranış. 8. Baskı. Ankara: PEGEM Yayınları.

Büyüköztürk, Ş. (2016). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı, 22. Basım. Ankara: Pegem Akademi
Coopersmith, S. (1967). The Antecedents of Self- Esteem. San Francisco: W.H. Freeman & Co.
Çelik, V. (2004). Eğitimsel Reform İçin Yeni Bir Okul Kültürü. Eğitimize Bakışlar (Edt. İ. Fındıkçı). İstanbul: Kültür Koleji Eğitim Vakfı Yayınları.
Dönmez, B., & Güven, M. (2001). Friedman Okul Müdürleri Tükenmişlik Ölçeğinin Türkiye’ye Uyarlama Çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 7(26), 221–225.
Fay, D., & Frese, M. (2000). Self-Starting Behavior at Work: Toward a Theory of Personal Initiative. Motivational Psychology of Human Development (Edt. J. H.,). Amsterdam: Elsevier Science.
Frese, M. (2009). Toward A Psychology Of Entrepreneurship-An Action Theory Perspective. Foundations And Trends İn Entrepreneurship, 5(6), 435-494.
Frese, M., & Fay, D. (2001). Personal İnitiative (PI): An Active Performance Concept For Work İn The 21. Century. Research in Organizational Behavior(23), 133-187.
Frese, M., Garst, H., & Fay, D. (2007). Making Things Happen: Reciprocal Relationships between Work Characteristics and Personal Initiative (PI) in a Four-Wave Longitudinal Structural Equation Model. Journal of Applied Psychology, 92(4), 1084-1102.
Frese, M., Kring, W., Soose, A., & Zempel, J. (1996). Personal initiative at work: Differences between East and West Germany. Academy of Management Journal, 39(1), 37George, D., & Mallery, P. (2013). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide for Reference 11.0 Update, 4th Edition. Boston: Allyn & Bacon.
Güngör, A. (1989). Lise Öğrencilerinin Özsaygı Düzeylerini Etkileyen Etmenler. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü: Doktora Tezi.
Karasar, N. (2008). Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar- İlkeler- Teknikler. Ankara: Nobel Yayıncılık.
Koçak, R., & Eves, S. (2010). Okul Yöneticilerinin İş Doyumları ile Problem Çözme Becerileri Arasındaki İlişki. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 193-212.Kuzgun, Y. (2002). İlköğretimde Rehberlik. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
Madenoğlu, C. (2010). Eğitim Örgütü Yönetcilerinin Örgütsel Stres Kaynakları ve Stresle Başa Çıkma Tarzlarının Benlik Saygısı Düzeyleriyle Olan İlişkisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi.
Mann, M. M., Hosman, C., Schaalma, H., & Vries, N. D. (2004). Self-Esteem in A Broad-Spectrum Approach for Mental Health Promotion. Health Education Research, 19(4), 357-372.
Şişman, M., & Turan, S. (2004). Eğitim ve Okul Yönetimi. Eğitim ve Okul Yöneticiliği. (Ed.:Y.Özden) Ankara: PegemA Yayıncılık.
Yavuzer, H. (2003). Okul Çağı Çocuğu. 9.Basım, İstanbul: Remzi Kitabevi.
Yörükoğlu, A. (2000). Gençlik Çağı Ruh Sağlığı Eğitimi ve Ruhsal Sorunları. 11.Basım. İstanbul: Özgür Yayınları.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Alan Eğitimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Erhan Sevil ^*
0000-0002-4668-4474
Türkiye

Tuncer Bülbül
0000-0001-6334-8264
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

25 Temmuz 2019

Kabul Tarihi

5 Kasım 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 15 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.17860/mersinefd.596768

IZ

https://izlik.org/JA57CS97PC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Sevil, E., & Bülbül, T. (2019). Okul Yöneticilerinin Benlik Saygısı Düzeyleri İle Kişisel İnisiyatif Alma Durumları Arasındaki İlişki. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(3), 700-719. https://doi.org/10.17860/mersinefd.596768

AMA

1.Sevil E, Bülbül T. Okul Yöneticilerinin Benlik Saygısı Düzeyleri İle Kişisel İnisiyatif Alma Durumları Arasındaki İlişki. MEÜEFD. 2019;15(3):700-719. doi:10.17860/mersinefd.596768

Chicago

Sevil, Erhan, ve Tuncer Bülbül. 2019. “Okul Yöneticilerinin Benlik Saygısı Düzeyleri İle Kişisel İnisiyatif Alma Durumları Arasındaki İlişki”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 15 (3): 700-719. https://doi.org/10.17860/mersinefd.596768.

EndNote

Sevil E, Bülbül T (01 Aralık 2019) Okul Yöneticilerinin Benlik Saygısı Düzeyleri İle Kişisel İnisiyatif Alma Durumları Arasındaki İlişki. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 15 3 700–719.

IEEE

[1]E. Sevil ve T. Bülbül, “Okul Yöneticilerinin Benlik Saygısı Düzeyleri İle Kişisel İnisiyatif Alma Durumları Arasındaki İlişki”, MEÜEFD, c. 15, sy 3, ss. 700–719, Ara. 2019, doi: 10.17860/mersinefd.596768.

ISNAD

Sevil, Erhan - Bülbül, Tuncer. “Okul Yöneticilerinin Benlik Saygısı Düzeyleri İle Kişisel İnisiyatif Alma Durumları Arasındaki İlişki”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 15/3 (01 Aralık 2019): 700-719. https://doi.org/10.17860/mersinefd.596768.

JAMA

1.Sevil E, Bülbül T. Okul Yöneticilerinin Benlik Saygısı Düzeyleri İle Kişisel İnisiyatif Alma Durumları Arasındaki İlişki. MEÜEFD. 2019;15:700–719.

MLA

Sevil, Erhan, ve Tuncer Bülbül. “Okul Yöneticilerinin Benlik Saygısı Düzeyleri İle Kişisel İnisiyatif Alma Durumları Arasındaki İlişki”. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 15, sy 3, Aralık 2019, ss. 700-19, doi:10.17860/mersinefd.596768.

Vancouver

1.Erhan Sevil, Tuncer Bülbül. Okul Yöneticilerinin Benlik Saygısı Düzeyleri İle Kişisel İnisiyatif Alma Durumları Arasındaki İlişki. MEÜEFD. 01 Aralık 2019;15(3):700-19. doi:10.17860/mersinefd.596768

Cited By

The Relationship between Initiative Taking Levels and Problem Solving Skills of School Administrators

Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.34056/aujef.834231

Okul Müdürlerinin Değişim Eğilimleri ile Kişisel İnisiyatif Alma Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi

https://doi.org/10.30803/adusobed.1022485

Örgütsel Erdemliliğin İşe Angaje Olma Üzerindeki Etkisinde Benlik Saygısının Aracı Rolü: Sağlık Çalışanlarına Yönelik Bir Araştırma

Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.18037/ausbd.1164663