502 Bad Gateway


nginx
Yıl 2017, Cilt 13 , Sayı 2, Sayfalar 773 - 786 2017-09-07

Dil Ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği

Tuğba Çelik [1] , Sercan Demirgüneş [2] , Seçil Alaca [3]


Dil ve edebiyat öğretimi sürecinin önemli aşamalarından biri yazınsal ve bilgilendirici metin türlerinin öğretimidir. Dil ve edebiyat derslerinde öğrencilerden metin türlerinin özelliklerini öğrenmeleri, bu özelliklerden yola çıkarak bu metin türlerinden örnekler vermeleri beklenir. Deneme, biçimsel ve anlamsal özellikleri bakımından metindilbilimin metin türleri sınıflandırmalarında sorunlu bir tür olarak görülür. Deneme, bazı metin sınıflamalarında anlatısal, bazı sınıflamalarda ise bilgilendirici metin ağırlıklı türlere dâhil edilir. Bu karmaşanın nedeni, denemenin tanımında gizlidir. Denemenin genel tanımında, yazarın kanıtlama amacı taşımadan bir düşünceyi okura aktarmaya ya da benimsetmeye çalışması, söz konusudur. Yazar, düşüncesini benimsetme sürecinde kendi deneyimlerinden, yaşamından, örnekler verir; bu durum onu bazen anlatmaya bazen bilgi vermeye vs. yöneltir. Böylece deneme karmaşık bir metin türüne dönüşür. Her şeyden önce denemede yazarın öznel bir düşünceyi yapılandırması; bu düşünceyi kendine ve okura (topluma, dünyaya vs.) mal etmesi beklenir. Yazarın bunu nasıl başardığına dönük ayrıntılı çalışmalar alanyazında yeterince yer almamaktadır. Bu çalışmada benzer dönemlerde yaşamış, hem sanatsal metinler yazan hem de başarılı bir deneme yazarı olarak tanınan üç sanatçının (Eliot, Camus ve Tanpınar) birer deneme metninden yararlanılarak, deneme yazarlarının kendini ya da kendi görüşlerini “ben” ve “biz” adılını kullanma biçimleriyle okurlarına ne kadar kendilerine ait düşünce ilettikleri ve okurlarını kendi görüşlerine ne derecede ortak etmeyi amaçladıkları incelenmiştir. Bu çalışmada denemelerdeki ben ve biz adıllarının kullanılma biçimleri betimlenerek genel deneme tanımında yer alan “yazarın kendi düşüncesini kanıtlamaksızın okura benimsetmesi” iddiasının nasıl gerçekleştiği incelenmiştir. Bu çalışma aynı zamanda dil ve edebiyat öğretiminde kullanılan deneme metinlerinin seçimine yönelik öneriler içermektedir. Buna göre okullarda sürdürülen dil ve edebiyat eğitimi sürecinde deneme türünü öğretirken ya da deneme metinlerini seçerken, okurla kurduğu ben/biz-öteki ilişkisini evrensel ve kapsayıcı bir çizgide tutan yazarların ve denemelerin çağdaş eğitimin ilkelerine daha uygun olacağı sonucuna ulaşılmıştır.    
deneme türü, dil ve edebiyat öğretimi, metin türü öğretimi
  • Alves, L. (2013). Three Main Types of Essays. The Ell Newsletters. 5(5).
  • Arsever, E. (2006). Nasıl Yazar Olunur?. 2. Baskı. İstanbul: Epsilon Yayıncılık.
  • Aytaç, G. (1990). Denemeler Seçkisi. Ankara: Gündoğan Yayınları.
  • Baker, M. C. (1996). Thematic Roles and Syntactic Structure. Volume 2. http://www.rci.rutgers.edu/~mabaker/utah-hdbk.pdf
  • Benson, A. (2008). “The art of the essayist.” 1922. Quotidiana. Ed. Patrick Madden. <http://essays.quotidiana.org/benson/art_of_the_essayist/>.
  • Birinci, Necati. (1985). Türk Edebiyatı Ansiklopedisi. İstanbul: Tercüman.
  • Bréchon,P, Galland, O. (2010). Individualisation et individualisme. In L’individualisation desvaleurs, 13‐30, Paris: Armand Colin,.
  • Carlson, G; Tanenhaus, M. K; Trueswell, J.C. (1989). Thematic Roles and Language Comprehension.
  • Casenave, J. (2002). L’essai, un genre toujours en proces ( In essays, a literary gender which is always questioned). Oihenart, 19, 255-264.
  • De Singly, F. (2005). L’individualisme est un humanisme, Edition de L!Aube.
  • Dowty, D. (1991). Thematic Proto-Roles and Argument Selection. Language, 67, 547-619.
  • Ercilasun, A. B. (1999). Dilin Tadı. Güzel Yazılar Denemeler. Ankara: Türk Dil Kurum Yayınları.
  • Fillmore, C.J. (1976). Frame semantics and the nature of language. Annals of the New York Academy of Sciences, 280, 20-32.
  • Jackendoff, R. (1993). On the Role of Conceptual Structure in Argument Selection. A Reply to Emonds. Natural Language and Linguistic Theory, 11, 279-312.
  • Kantemir, E. (1979). Çocuk Kitapları Sorunu. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi. 12 (1–4), 191-202
  • Kasper, S. (2008). A comparison of ‘thematic role’ theories. Unpublished master thesis. The Philips University of Malburg.
  • Özdemir, E. (1983). Okuma Sanatı. İstanbul: Varlık Yayınları.
  • Özdemir, E. (2006). “Denemeciliğimizin Ataç Boyutu”, Kitaplık Dergisi, Sayı: 1, Sayfa: 63.
Konular Sosyal, Eğitim, Bilimsel Disiplinler
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Yazar: Tuğba Çelik
Kurum: Ömer Halisdemir Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe Eğitimi Anabilim Dalı

Yazar: Sercan Demirgüneş
Kurum: Ömer Halisdemir Üniversitesi, Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi

Yazar: Seçil Alaca
Kurum: Ömer Halisdemir Üniversitesi, Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 7 Eylül 2017

Bibtex @araştırma makalesi { mersinefd290365, journal = {Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi}, issn = {}, eissn = {1306-7850}, address = {}, publisher = {Mersin Universitesi}, year = {2017}, volume = {13}, pages = {773 - 786}, doi = {10.17860/mersinefd.290365}, title = {Dil Ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği}, key = {cite}, author = {Çelik, Tuğba and Demirgüneş, Sercan and Alaca, Seçil} }
APA Çelik, T , Demirgüneş, S , Alaca, S . (2017). Dil Ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi , 13 (2) , 773-786 . DOI: 10.17860/mersinefd.290365
MLA Çelik, T , Demirgüneş, S , Alaca, S . "Dil Ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği". Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 13 (2017 ): 773-786 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/mersinefd/issue/28670/290365>
Chicago Çelik, T , Demirgüneş, S , Alaca, S . "Dil Ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği". Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 13 (2017 ): 773-786
RIS TY - JOUR T1 - Dil Ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği AU - Tuğba Çelik , Sercan Demirgüneş , Seçil Alaca Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - doi: 10.17860/mersinefd.290365 DO - 10.17860/mersinefd.290365 T2 - Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 773 EP - 786 VL - 13 IS - 2 SN - -1306-7850 M3 - doi: 10.17860/mersinefd.290365 UR - https://doi.org/10.17860/mersinefd.290365 Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Dil Ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği %A Tuğba Çelik , Sercan Demirgüneş , Seçil Alaca %T Dil Ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği %D 2017 %J Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi %P -1306-7850 %V 13 %N 2 %R doi: 10.17860/mersinefd.290365 %U 10.17860/mersinefd.290365
ISNAD Çelik, Tuğba , Demirgüneş, Sercan , Alaca, Seçil . "Dil Ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği". Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 13 / 2 (Eylül 2017): 773-786 . https://doi.org/10.17860/mersinefd.290365
AMA Çelik T , Demirgüneş S , Alaca S . Dil Ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2017; 13(2): 773-786.
Vancouver Çelik T , Demirgüneş S , Alaca S . Dil Ve Edebiyat Öğretiminde Deneme Türü: Tanpınar, T.S. Eliot, Camus Örneği. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2017; 13(2): 786-773.