Araştırma Makalesi

Şizofreni hastaları için Sağlık Eylem Süreci Yaklaşımı temelli fiziksel aktivite envanterinin Türkçeye uyarlanması

Cilt: 15 Sayı: 3 31 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Şizofreni hastaları için Sağlık Eylem Süreci Yaklaşımı temelli fiziksel aktivite envanterinin Türkçeye uyarlanması

Öz

Amaç: Bu çalışmada; Sürekli Eylem Süreci Yaklaşımı (SESY) modelinden geliştirilen Fiziksel Aktivite Envanterinin Türkçeye uyarlama çalışması yapılarak geçerlik ve güvenirliğinin test edilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Fiziksel aktivite envanterinin Türkçeye uyarlanmasında Dünya Sağlık Örgütü’nün önerdiği ölçeklerin adaptasyon ve çeviri süreci prosedürü izlendi. Bu prosedür çerçevesinde envanter çeviri-geri çeviri yöntemiyle Türkçeye çevrilmiştir. Envanterin Türkçeye uyarlanmasında yapı geçerliliğini incelemek için açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Güvenilirlik birleşik güvenirlik (CR) değeri ile belirlenmiş, ayrıca yakınsak ve ayırt edici geçerlik irdelenmiştir. Bulgular: Açımlayıcı faktör analizinde motivasyonel fazdaki “algılanan risk ölçeği” hariç özgün envanterde olduğu gibi tüm ölçeklerin tek boyutlu bir yapıda olduğu görülmüştür. Motivasyonel fazdaki “algılanan risk ölçeği” dışındaki tüm ölçeklerin CR değerleri oldukça yüksektir. Motivasyonel ve gönüllü fazı oluşturan ölçeklerin ayırt edici ve yakınsak geçerliğe sahip oldukları değerlendirilmiştir. Sonuç: Bu araştırmanın bulgularına göre fiziksel aktivite envanterinin geçerli ve güvenilir sonuçlara sahip olduğu belirlenmiştir. Türkiye’de şizofreni hastalarında bu model çerçevesinde fiziksel aktivite davranışının belirleyicilerini ortaya koymaya yönelik yapılacak çalışmalarda bu envanterin kullanılabileceği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ryu J, JungJH, Kim J, et al. Outdoor cycling improves clinical symptoms, cognition and objectively measured physical activity in patients with schizophrenia: A randomized controlled trial. J. Psychiatr. Res., 2020;120: 144-153. doi:10.1016/j.jpsychires.2019.10.015.
  2. Romain AJ, Longpré-Poirier C, Tannous M, Abdel-Baki A. Physical activity for patients with severe mental illness: Preferences, barriers and perceptions of counselling. Science & Sports, 2020;35(5):289-299. Doi: 10.31770/2561-7516.1084
  3. Ohi K, Kataoka Y, Shimada T, et al. Meta-analysis of physical activity and effects of social function and quality of life on the physical activity in patients with schizophrenia. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci, 2019;269(5):517-527. doi:10.1007/s00406-018-0903-5
  4. Vancampfort D, Rosenbaum S, Probst M, et al. What are the top 10 physical activity research questions in schizophrenia? Disability and rehabilitation, 2016;38(22): 2235-2243. Doi: 10.3109/09638288.2015.1116622
  5. Maurus I, Hasan A, Röh A, et al. Neurobiological effects of aerobic exercise, with a focus on patients with schizophrenia. Eur Arch Psychiatry Clin Neurosci, 2019;269(5):499-515. doi: 10.1007/s00406-019-01025-w
  6. Firth J, Carney R, Elliott R, et al. Exercise as an intervention for first‐episode psychosis: A feasibility study. Early Interv Psychiatry, 2018;12(3):307-315. Doi:10.1111/eip.12329
  7. Ho PA, Dahle DN, Noordsy DL. Why do people with schizophrenia exercise? A mixed methods analysis among community dwelling regular exercisers. Front Psychiatry, 2018;9, 596. doi:10.3389/fpsyt.2018.00596
  8. World Health Organization. WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour: web annex: evidence profiles, 2020. https://www.who.int/publications/i/item/978924001511125 Kasım 2020 tarihinde basıldı. 11 Aralık 2021’de erişildi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

29 Ocak 2022

Kabul Tarihi

4 Temmuz 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 15 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yaman, Z., Sünbül, Ö., Çakıcı, C., & Yılmaz, M. (2022). Şizofreni hastaları için Sağlık Eylem Süreci Yaklaşımı temelli fiziksel aktivite envanterinin Türkçeye uyarlanması. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 15(3), 407-425. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1064921
AMA
1.Yaman Z, Sünbül Ö, Çakıcı C, Yılmaz M. Şizofreni hastaları için Sağlık Eylem Süreci Yaklaşımı temelli fiziksel aktivite envanterinin Türkçeye uyarlanması. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2022;15(3):407-425. doi:10.26559/mersinsbd.1064921
Chicago
Yaman, Zeliha, Önder Sünbül, Celil Çakıcı, ve Mualla Yılmaz. 2022. “Şizofreni hastaları için Sağlık Eylem Süreci Yaklaşımı temelli fiziksel aktivite envanterinin Türkçeye uyarlanması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 15 (3): 407-25. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1064921.
EndNote
Yaman Z, Sünbül Ö, Çakıcı C, Yılmaz M (01 Aralık 2022) Şizofreni hastaları için Sağlık Eylem Süreci Yaklaşımı temelli fiziksel aktivite envanterinin Türkçeye uyarlanması. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 15 3 407–425.
IEEE
[1]Z. Yaman, Ö. Sünbül, C. Çakıcı, ve M. Yılmaz, “Şizofreni hastaları için Sağlık Eylem Süreci Yaklaşımı temelli fiziksel aktivite envanterinin Türkçeye uyarlanması”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 15, sy 3, ss. 407–425, Ara. 2022, doi: 10.26559/mersinsbd.1064921.
ISNAD
Yaman, Zeliha - Sünbül, Önder - Çakıcı, Celil - Yılmaz, Mualla. “Şizofreni hastaları için Sağlık Eylem Süreci Yaklaşımı temelli fiziksel aktivite envanterinin Türkçeye uyarlanması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 15/3 (01 Aralık 2022): 407-425. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1064921.
JAMA
1.Yaman Z, Sünbül Ö, Çakıcı C, Yılmaz M. Şizofreni hastaları için Sağlık Eylem Süreci Yaklaşımı temelli fiziksel aktivite envanterinin Türkçeye uyarlanması. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2022;15:407–425.
MLA
Yaman, Zeliha, vd. “Şizofreni hastaları için Sağlık Eylem Süreci Yaklaşımı temelli fiziksel aktivite envanterinin Türkçeye uyarlanması”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 15, sy 3, Aralık 2022, ss. 407-25, doi:10.26559/mersinsbd.1064921.
Vancouver
1.Zeliha Yaman, Önder Sünbül, Celil Çakıcı, Mualla Yılmaz. Şizofreni hastaları için Sağlık Eylem Süreci Yaklaşımı temelli fiziksel aktivite envanterinin Türkçeye uyarlanması. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Aralık 2022;15(3):407-25. doi:10.26559/mersinsbd.1064921

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Doç. Dr. Gönül Aslan'ın editörlüğünde Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı olarak 2008 yılında yayımlanmaya başlanmıştır. Prof. Dr. Gönül Aslan Mart 2015 tarihinde görevini Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz'a devretmiştir. Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz Baş editörlük görevini 01 Ocak 2023 tarihinde Prof.Dr. Özlem İzci Ay'a devretmiştir. 

 

Yılda üç sayı olarak (Nisan - Ağustos - Aralık) yayımlanan dergi multidisipliner hakemli bir bilimsel dergidir. Dergide araştırma makaleleri yanında derleme, olgu sunumu ve editöre mektup tipinde bilimsel yazılar yayımlanmaktadır. Yayın hayatına başladığı günden beri eposta yoluyla yayın alan ve hem online hem de basılı olarak yayımlanan dergimiz, Mayıs 2014 sayısından itibaren sadece online olarak yayımlanmaya başlamıştır. TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park ile Nisan 2015 tarihinde yapılan Katılım Sözleşmesi sonrasında online yayın kabul ve değerlendirme sürecine geçmiştir.

 

  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 Kasım 2011'dan beri Türkiye Atıf Dizini tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016 birinci sayıdan itibaren ULAKBİM Tıp Veri Tabanı tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 02 Ekim 2019 ile 05 Şubat 2025 tarihleri arasında DOAJ tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 23 Mart 2021'den beri EBSCO tarafından indekslenmektedir.

 

Dergimiz açık erişim politikasını benimsemiş olup, dergimizde makale başvuru, değerlendirme ve yayınlanma aşamasında ücret talep edilmemektedir. Dergimizde yayımlanan makalelerin tamamına ücretsiz olarak Arşivden erişilebilmektedir.

Bu dergide yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807