Araştırma Makalesi

Kulak tüpü hakkında çevrim içi bilgilendirme metinlerinin okunabilirlik, kalite ve güvenilirliği

Cilt: 19 Sayı: 1 30 Mart 2026
PDF İndir
EN TR

Kulak tüpü hakkında çevrim içi bilgilendirme metinlerinin okunabilirlik, kalite ve güvenilirliği

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, “Kulak Tüpü” hakkında Türkçe internet sitelerindeki sağlık bilgilerinin okunabilirlik düzeyini ve içerik kalitesini değerlendirmektir. Özellikle küçük çocuklara uygulanan bu yöntem için ebeveynlerin çevrim içi bilgilere erişimde karşılaştıkları okuduğunu anlama sorunlarını ve bilgi güvenilirliğini ortaya koymak hedeflenmiştir. Yöntem: “Google” arama motorunda Ağustos 2025’te “Kulak Tüpü” anahtar kelimesiyle ulaşılan ilk 100 internet sitesi incelenmiştir. Kaynak türüne göre sınıflandırılan siteler, Ateşman ve Çetinkaya-Uzun okunabilirlik formülleri ile analiz edilmiştir. Ayrıca DISCERN ölçeği kullanılarak güvenilirlik, bilgi kalitesi ve genel kalite puanları hesaplanmıştır. Sitelerin KBB uzmanı temelli olup olmaması, akademik afiliasyon durumu ve referans kullanımı da değerlendirilmiştir. Bulgular: İncelenen sitelerin %59’u kişisel, %29’u hastane, %8’i gazete ve %4’ü firma kaynaklıydı. İçeriklerin %66’sı KBB uzmanı tarafından hazırlanmış, %67’sinde akademik afiliasyon mevcuttu. Okunabilirlik düzeyi tüm gruplarda “orta güçlükte” bulunmuş ve 8–9. sınıf eğitim seviyesine karşılık gelmiştir (Ateşman p=0.284; Çetinkaya p=0.159). DISCERN toplam puanı 51.9 ile “iyi” seviyede saptanmıştır. Kaynak türüne göre farklılıklar belirlenmiş; gazete, kişisel ve hastane siteleri firma sitelerine kıyasla anlamlı derecede daha yüksek puanlar almıştır. Özellikle gazete haberlerinin beklenmedik biçimde daha yüksek güvenilirlik (p=0.009) ve bilgi kalitesi (p=0.015) puanına sahip olduğu görülmüştür. Referans içeren içeriklerde güvenilirlik (p=0.006), bilgi kalitesi (p=0.042) ve toplam DISCERN (p=0.016) puanları anlamlı düzeyde daha yüksektir. KBB temelli içerikler bilgi kalitesi (p=0.001), genel kalite (p=0.008) ve toplam DISCERN (p=0.006) açısından üstün bulunmuştur. Akademik afiliasyonu olan içeriklerde bilgi kalitesi (p=0.001), genel kalite (p=0.012) ve toplam DISCERN (p=0.009) puanları bakımından anlamlı düzeyde daha yüksek sonuç vermiştir. Sonuç: Türkçe internet sitelerindeki kulak tüpü içerikleri genel olarak orta düzeyde okunabilirliğe ve “iyi” düzeyde kaliteye sahiptir. Ancak uluslararası standartlarla uyumlu hale gelebilmesi için ek sadeleştirmelere ihtiyaç duyulmaktadır. Bulgular, internet sitelerindeki sağlık içeriklerinin kalite açısından tutarsız bir dağılım gösterdiğini ve ebeveynlerin güvenilir ve anlaşılır bilgiye ulaşma sürecinde önemli engellerle karşılaştığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, hekimlerin süreçte aktif rol alarak çevrim içi bilgi boşluğunu dengelemeleri ve hastalara güvenilir, anlaşılır bilgilendirme sağlamaları gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Rosenfeld RM, Keppel KL, Vaughan WK, Monjur TM. Plain Language Summary: Tympanostomy (Ear) Tubes in Children. Otolaryngology - Head and Neck Surgery (United States). 2022 Feb 1;166(2):207–16.
  2. Rosenfeld RM, Tunkel DE, Schwartz SR, Anne S, Bishop CE, Chelius DC, et al. Clinical Practice Guideline: Tympanostomy Tubes in Children (Update). Otolaryngology - Head and Neck Surgery (United States). 2022 Feb 1;166(1_suppl):S1–55.
  3. Newby MD, Zalzal HG, Ramadan J, Kellermeyer BM, Carr MM. Decision Quality Among Parents Who Are Offered Ventilation Tube Insertion for Their Children. Annals of Otology, Rhinology and Laryngology. 2020 Aug 1;129(8):748–54.
  4. Harris VC, Links AR, Hong P, Walsh J, Schoo DP, Tunkel DE, et al. Consulting Dr. Google: Quality of Online Resources About Tympanostomy Tube Placement. Laryngoscope. 2018 Feb 1;128(2):496–501.
  5. Sanad SA, Mokhtar AM, Alharbi MO, Bukhari AF, Zawawi F. Qualitative Assessment of Quality and Readability of Patient-Directed Online Resources for Cochlear Implants in Children. Otolaryngology - Head and Neck Surgery (United States). 2023 Jul 1;169(1):143–50.
  6. Tsai J, Rosenheck RA. Use of the internet and an online personal health record system by US veterans: comparison of Veterans Affairs mental health service users and other veterans nationally. J Am Med Inform Assoc. 2012 Nov [cited 2025 Aug 28];19(6):1089.
  7. Kuehn BM. More Than One-Third of US Individuals Use the Internet to Self-diagnose. JAMA. 2013 Feb 27 [cited 2025 Aug 28];309(8):756–7.
  8. Yılmaz FH, Tutar MS, Arslan D, Çeri A. Readability, understandability, and quality of retinopathy of prematurity information on the web. Birth Defects Res. 2021;113(12).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Halk Sağlığı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

4 Eylül 2025

Kabul Tarihi

17 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 19 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ersin, K., Saldırım, H. B., & Eren, M. (2026). Kulak tüpü hakkında çevrim içi bilgilendirme metinlerinin okunabilirlik, kalite ve güvenilirliği. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 19(1), 69-79. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1777632
AMA
1.Ersin K, Saldırım HB, Eren M. Kulak tüpü hakkında çevrim içi bilgilendirme metinlerinin okunabilirlik, kalite ve güvenilirliği. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2026;19(1):69-79. doi:10.26559/mersinsbd.1777632
Chicago
Ersin, Kerem, Halil Berkay Saldırım, ve Mısra Eren. 2026. “Kulak tüpü hakkında çevrim içi bilgilendirme metinlerinin okunabilirlik, kalite ve güvenilirliği”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 19 (1): 69-79. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1777632.
EndNote
Ersin K, Saldırım HB, Eren M (01 Mart 2026) Kulak tüpü hakkında çevrim içi bilgilendirme metinlerinin okunabilirlik, kalite ve güvenilirliği. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 19 1 69–79.
IEEE
[1]K. Ersin, H. B. Saldırım, ve M. Eren, “Kulak tüpü hakkında çevrim içi bilgilendirme metinlerinin okunabilirlik, kalite ve güvenilirliği”, Mersin Univ Saglık Bilim Derg, c. 19, sy 1, ss. 69–79, Mar. 2026, doi: 10.26559/mersinsbd.1777632.
ISNAD
Ersin, Kerem - Saldırım, Halil Berkay - Eren, Mısra. “Kulak tüpü hakkında çevrim içi bilgilendirme metinlerinin okunabilirlik, kalite ve güvenilirliği”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 19/1 (01 Mart 2026): 69-79. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.1777632.
JAMA
1.Ersin K, Saldırım HB, Eren M. Kulak tüpü hakkında çevrim içi bilgilendirme metinlerinin okunabilirlik, kalite ve güvenilirliği. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 2026;19:69–79.
MLA
Ersin, Kerem, vd. “Kulak tüpü hakkında çevrim içi bilgilendirme metinlerinin okunabilirlik, kalite ve güvenilirliği”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, c. 19, sy 1, Mart 2026, ss. 69-79, doi:10.26559/mersinsbd.1777632.
Vancouver
1.Kerem Ersin, Halil Berkay Saldırım, Mısra Eren. Kulak tüpü hakkında çevrim içi bilgilendirme metinlerinin okunabilirlik, kalite ve güvenilirliği. Mersin Univ Saglık Bilim Derg. 01 Mart 2026;19(1):69-7. doi:10.26559/mersinsbd.1777632

Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi Doç. Dr. Gönül Aslan'ın editörlüğünde Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsüne bağlı olarak 2008 yılında yayımlanmaya başlanmıştır. Prof. Dr. Gönül Aslan Mart 2015 tarihinde görevini Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz'a devretmiştir. Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz Baş editörlük görevini 01 Ocak 2023 tarihinde Prof.Dr. Özlem İzci Ay'a devretmiştir. 

 

Yılda üç sayı olarak (Nisan - Ağustos - Aralık) yayımlanan dergi multidisipliner hakemli bir bilimsel dergidir. Dergide araştırma makaleleri yanında derleme, olgu sunumu ve editöre mektup tipinde bilimsel yazılar yayımlanmaktadır. Yayın hayatına başladığı günden beri eposta yoluyla yayın alan ve hem online hem de basılı olarak yayımlanan dergimiz, Mayıs 2014 sayısından itibaren sadece online olarak yayımlanmaya başlamıştır. TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park ile Nisan 2015 tarihinde yapılan Katılım Sözleşmesi sonrasında online yayın kabul ve değerlendirme sürecine geçmiştir.

 

  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 16 Kasım 2011'dan beri Türkiye Atıf Dizini tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2016 birinci sayıdan itibaren ULAKBİM Tıp Veri Tabanı tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 02 Ekim 2019 ile 05 Şubat 2025 tarihleri arasında DOAJ tarafından indekslenmektedir.
  • Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 23 Mart 2021'den beri EBSCO tarafından indekslenmektedir.

 

Dergimiz açık erişim politikasını benimsemiş olup, dergimizde makale başvuru, değerlendirme ve yayınlanma aşamasında ücret talep edilmemektedir. Dergimizde yayımlanan makalelerin tamamına ücretsiz olarak Arşivden erişilebilmektedir.

Bu dergide yayımlanan yazılar, Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı  ile lisanslanmıştır. 

35807