Hastalıkların tanı ve tedavi stratejilerinde miRNA ve diğer non-protein-coding RNA’lar
Öz
Son yıllarda yapılan tüm genom/fonksiyonel analiz çalışmaları insan genomunun yaygın olarak binlerce düzenleyici non-protein-coding RNA’lar (protein kodlamayan RNA) transkribe ettiğini ortaya koymuştur. Bunlar içerisinde mikro RNA’lar, small interfering RNA’lar, P-element-induced Wimply Testis (PIWI) interacting RNAs’lar ve çeşitli uzun non-protein-coding RNA’lar vardır. Bunlar içerisinde özellikle miRNA’lar son 20 yıldır biyomedikal disiplinlerde tanı ve tedavi stratejisi geliştirilmesinde oldukça geniş bir ilgi odağı haline gelmiştir. MikroRNA’lar kısa non-protein-coding RNA moleküllerinin bir sınıfıdır. Yüksek kapasiteli genomik ve biyoinformatik tekniklerin geleneksel moleküler biyoloji teknikleri ve deney hayvanı çalışmaları ile bütünleşmesi ile mikroRNA araştırmaları, günümüzde elde edilen ön bulguların laboratuvardan kliniğe ve halk sağlığına aktarılmasında önemli bir yer tutmaktadır. mikroRNA’lar küçük olmalarına rağmen çeşitli hücresel süreçlerle ilişkili olan post-transkripsiyonel gen ekspresyonunun önemli düzenleyicileridir. Bu nedenle mikroRNA’larda meydana gelen alterasyonlar tanımlanan bir dizi hastalığın patolojisi ile ilişkilendirilmiştir. Günümüze kadar, insanda 5000’den fazla miRNA keşfedilmiş ve bunların çoğu kanser, viral hastalıklar, immünite ile ilişkili hastalıklar, nörodejeneratif hastalıklar gibi birçok yaygın insan hastalığı ile ilişkilendirilmiştir. miRNA’ların yeni nesil biyomarker ve terapötik olma yolunda önemli potansiyelleri vardır.
Anahtar kelimeler: miRNA, non-protein-coding RNA, tanı, tedavi, biyomarkır
Kaynakça
- Gan L, X Midie, Z Yi, Z Xia, G Weijian. Focusing on long noncoding RNA dysregulation in gastric cancer. Tumor Biol 2015;36:129–141.
- Meseure D, Alsibai KD, Nicolas A, Bieche I and Morillon A. Long noncoding RNAs as new architects in cancer epigenetics, prognostic biomarkers, and potential therapeutic targets. BioMed Research International 2015:14
- J.M. Perkel. Visiting ‘noncodarnia’. BioTechniques 2013;54(6):301–304.
- Taft RJ, Pang KC, Mercer TR, Dinger M, Mattick JS. “Non-coding RNAs: regulators of disease.” J Pathol 2010;220(2):126-139.
- Peng Qi, Xiang Du. The long non-coding RNAs, a new cancer diagnostic and therapeutic gold mine. Modern Pathology 2013;26:155–165.
- Lares MR, Rossi JJ, Ouellet DL. RNAi and small interfering RNAs in human disease therapeutic applications. Trends Biotechnol 2010;28(11):570-579.
- Hrdlickova B, de Almeida RC, Borek Z, Withoff S. “Genetic variation in the non-coding genome: Involvement of micro-RNAs and long non-coding RNAs in disease”. Biochim Biophys Acta 2014;1842(10):1910-1922.
- Siomi MC, Sato K, Pezic D, Aravin AA. PIWI-interacting small RNAs: the vanguard of genome defence. Nat Rev Mol Cell Bio 2011;12:246-258.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yayımlanma Tarihi
16 Aralık 2016
Gönderilme Tarihi
31 Mayıs 2016
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2016 Cilt: 9 Sayı: 3