Meme kanseri ilişkili lenfödem: Egzersiz yapmak için bir engel midir?
Öz
Meme kanseri tedavisinin en yaygın komplikasyonlarından biri olan lenfödem; ağrı, etkilenen ekstremitenin hareket yeteneğinde azalma veya kayıplara neden olarak bireyleri fiziksel, fonksiyonel ve psikososyal açıdan olumsuz yönde etkilemektedir. Meme kanseri ilişkili lenfödem yönetimi uzun yıllardır tartışma konusu olmuştur ve bu tartışma halen güncelliğini korumaktadır. Fiziksel aktivite ve egzersizin meme kanseri ilişkili lenfödem yönetiminde terapötik etkisi ile ilgili çok az kanıt olmakla birlikte lenfödem tedavisinin önemli bir komponenti olduğu kabul edilmektedir. Geçmişte meme kanseri ilişkili lenfödem gelişimini azaltmak veya tetiklememek adına etkilenen ekstremiteye yönelik tekrarlı ve yorucu üst ekstremite egzersizlerinden kaçınılması gerektiği düşünülürdü. Çünkü sağlık profesyonelleri arasında da üst ekstremiteye yönelik yapılacak egzersizlerin lenfödem gelişimini tetikleyebileceği veya var olan lenfödemin şiddetini olumsuz yönde etkileyebileceğine dair görüşler mevcuttu. Ancak yapılan araştırmalar sonucunda bu görüşlerin kanıta dayalı olmadığı ortaya çıkmıştır. Sağlık profesyonellerinin sahip olduğu bu düşünceler ve hastalara yapmış oldukları tür önerileri egzersiz türü, sıklığı, şiddeti vb. gibi konularda korku, gerginlik ve endişe yaşamalarına neden olarak egzersiz yapmalarını engelleyebilmekteydi. Günümüzde ise kanıt gücü yüksek randomize kontrollü çalışmalar ile egzersiz tedavisinin lenfödem gelişimine veya mevcut lenfödem tablosunun ilerlemesine neden olmadığı kanıtlanmıştır. Meme kanseri hastalarında özellikle tedaviye bağlı olarak gelişen lenfödemin önlenmesi ve yönetimine yönelik girişimler ile hastaları fiziksel ve psikolojik olarak olumlu yönde etkileyerek bireylerin yaşam kalitelerine önemli bir destek sağlanabilir. Bu doğrultuda farmakolojik olmayan yaklaşımlardan biri olan egzersiz programları ile bireylerin kendini fiziksel ve psikolojik yönden daha rahat hissetmelerine katkı verilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Baron R. Surgical management of breast cancer. Semin Oncol Nurs, 2007;23:10-19.
- Golshan M, Smith B. Prevention and management of arm lymphedema in the patient with breast cancer. J Support Oncol, 2006;4(8):381-6.
- Bicego D, Brown K, Ruddick M, Storey D, Wong C, Harris SR. Exercise for women with or at risk for breast cancer-related lymphedema. Physical Therapy, 2006;86:1398-1405.
- Patricolo GE, Armstrong K, Riutta J, Lanni T Lymphedema care for the breast cancer patient: An integrative approach. The Breast, 2015;24:82-5.
- Morgan PA, Franks PJ, Moffatt CJ. Health-related quality of life with lymphoedema: a review of the literature. Int Wound J, 2005;2:47-62.
- Norman SA, Localio AR, Potashnik SL, Torpey HAS, Kallan MJ, Weber AL, Miller LT, Demichele A, Solin LJ. Lymphedema in breast cancer survivors: incidence, degree, time course, treatment, and symptoms. J Clin Oncol, 2009;27:390-7.
- Buchan J, Janda M, Box R, Rogers L, Hayes S. Exercise barriers self-efficacy: development and validation of a subcale for individuals with cancer-related lymphedema. Health Qual Life Outcomes, 2015;13:37
- Herd‐Smith A, Russo A, Muraca MG, Del Turco MR, Cardona G. Prognostic factors for lymphedema after primary treatment of breast carcinoma. Cancer, 2001;92(7):1783-87.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
24 Aralık 2017
Gönderilme Tarihi
30 Mayıs 2017
Kabul Tarihi
11 Eylül 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 10 Sayı: 3
Cited By
Which is More Difficult? Losing Hair or Losing Breast: A Qualitative Study
Journal of Comprehensive Nursing Research and Care
https://doi.org/10.33790/jcnrc1100174A Systematic Review of Nursing Intervention Studies for Lymphedema after Breast Cancer
Black Sea Journal of Health Science
https://doi.org/10.19127/bshealthscience.1684336