Araştırma Makalesi

Güvenlik Pedagojisini Yeniden Düşünmek: Yapay Zekâ ve Siber Çağında Dayanıklılık Temelli Bir Eğitim

Sayı: 15 15 Şubat 2026
PDF İndir
EN TR

Güvenlik Pedagojisini Yeniden Düşünmek: Yapay Zekâ ve Siber Çağında Dayanıklılık Temelli Bir Eğitim

Öz

Bu çalışma kavramsal model inşası yöntemiyle güvenlik pedagojisinin eğitim bilimlerindeki konumunu yeniden tartışmaya açarak “Güvenlik Pe-dagojisi 2.0” adını verdiğimiz teknoloji temelli ve dayanıklılık odaklı bir öğ-retim modelini önermektedir. Literatürde parçalı biçimde gelişen eleştirel güvenlik pedagojisi, ulusal güvenlik alanında simülasyon temelli yaklaşım-lar ve siber güvenlik farkındalık eğitimleri güvenlik pedagojisinin disiplinler arası doğasını ortaya koymaktadır. Ancak bu yaklaşımlar henüz bütüncül bir kavramsal çerçeveye kavuşmamıştır. Güvenlik eğitimi ve pedagojisi geç-tiğimiz on yıllarda özellikle Batı ülkelerinde kurumsallaşarak gelişmiş, son on yılda ise Türkiye’de açılan yüksek lisans-doktora programları ve lisans programlarında açılan dersler sayesinde giderek daha güncel ve akademik bir boyut kazanmıştır. Bu eğitimlerin pedagojik açıdan kuramsallaştırılması ve uluslararası tartışmalar içerisindeki yerinin netleştirilmesi, alanın ilerle-mesi açısından kritik bir ihtiyaçtır. Makale eleştirel pedagoji, dijital pedagoji ve teknoloji temelli yöntemler olmak üzere üç temel boyutu merkeze almak-tadır. Eleştirel pedagoji, öğrencileri güvenlik bilgisinin aktif üreticisi haline getirmeyi içermektedir. Dijital pedagoji, siber güvenlik, dezenformasyon ve yapay zekâ okuryazarlığını çağdaş temel yetkinlikler arasında tanımlamak-tadır. Son olarak teknoloji temelli yöntemler ise simülasyon, oyunlaştırma ve yapay zekâ destekli öğrenme analitiği ile güvenlik eğitimini daha erişilebilir, etkileşimli ve direnç artırıcı hale getirmektedir. Bu model uluslararası litera-tür ve Türkiye örneğinden hareketle, güvenlik pedagojisinin yalnızca mesle-ki alanlarla sınırlı kalmaması, eğitim bilimlerinin merkezinde yenilikçi bir yaklaşım olarak konumlanması gerektiğini savunmaktadır. “Güvenlik Pe-dagojisi 2.0” hem demokratikleşme ve etik yönelim ilkeleriyle uyumlu hem de dijital çağın gerektirdiği dayanıklılık kapasitesini güçlendiren bir çerçeve sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Bu çalışmada, metin düzenleme ve dil düzeltme amacıyla Claude 3.5 Sonnet yapay zekâ modeli kullanılmıştır. Tüm analiz, araştırma tasa-rımı, kuramsal çerçeve, model geliştirme ve sonuçların yorumlanma-sı tamamen yazara aittir. Yapay zekâ, yalnızca metnin dilsel tutarlılı-ğı, akıcılığı ve biçimsel doğruluğu açısından destekleyici bir araç ola-rak kullanılmış olup, çalışmanın entelektüel içeriği, özgün fikirleri ve bilimsel katkıları üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.

Kaynakça

  1. Beck, Estee vd. “Critical Digital Literacy as Method for Teaching Tactics of Response to Online Surveillance and Privacy Erosion.” Computers and Composition 61 (September 2021), 102654. https://doi.org/10.1016/j.compcom.2021.102654
  2. Billings, Sabrina. “Critical Pedagogy.” EBSCO. 2024. Accessed October 26, 2025. https://www.ebsco.com/research-starters/education/critical-pedagogy
  3. Bryan, Hazel vd. “Securitizing Education, but from What?” Journal of Social Science Education. sowi-online e.V., 2023. sowi-online e.V. https://doi.org/10.11576/jsse-6365
  4. Caliskan, Omer - Buyukgoze, Hilal. “The Internationalisation of Turkish Higher Education: A Critical Analysis of Policy.” Comparative Education, 1–21. https://doi.org/10.1080/03050068.2025.2520721
  5. Gulmez, Seckin Baris vd. “Europe and Turkey: Identities in Evolution. An Analytical Literature Review.” Open Research Europe 3 (July 26, 2023), 120. https://doi.org/10.12688/openreseurope.16176.1
  6. Herranz de Rafael, Gonzalo - Fernández-Prados, Juan S. “The Security Versus Freedom Dilemma. An Empirical Study of the Spanish Case.” Frontiers in Sociology 7 (February 8, 2022). https://doi.org/10.3389/fsoc.2022.774485
  7. Idea, International. Democracy, Conflict and Human Security. International Idea, 2006.
  8. Journal of Democracy and Security. “About This Journal.” Tandfonline.com. 2025. Accessed October 26, 2025. https://www.tandfonline.com/journals/fdas20/about-this-journal#aims-and-scope

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siber Güvenlik ve Gizlilik (Diğer), Sosyal ve Beşeri Bilimler Eğitimi (Ekonomi, İşletme ve Yönetim Hariç), Savaş Çalışmaları, Uluslararası İlişkiler (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Şubat 2026

Gönderilme Tarihi

26 Ekim 2025

Kabul Tarihi

13 Şubat 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 15

Kaynak Göster

APA
Arslan, A. C. (2026). Güvenlik Pedagojisini Yeniden Düşünmek: Yapay Zekâ ve Siber Çağında Dayanıklılık Temelli Bir Eğitim. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, 15, 191-216. https://doi.org/10.56720/mevzu.1811281
AMA
1.Arslan AC. Güvenlik Pedagojisini Yeniden Düşünmek: Yapay Zekâ ve Siber Çağında Dayanıklılık Temelli Bir Eğitim. Mevzu. 2026;(15):191-216. doi:10.56720/mevzu.1811281
Chicago
Arslan, Alp Cenk. 2026. “Güvenlik Pedagojisini Yeniden Düşünmek: Yapay Zekâ ve Siber Çağında Dayanıklılık Temelli Bir Eğitim”. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, sy 15: 191-216. https://doi.org/10.56720/mevzu.1811281.
EndNote
Arslan AC (01 Şubat 2026) Güvenlik Pedagojisini Yeniden Düşünmek: Yapay Zekâ ve Siber Çağında Dayanıklılık Temelli Bir Eğitim. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi 15 191–216.
IEEE
[1]A. C. Arslan, “Güvenlik Pedagojisini Yeniden Düşünmek: Yapay Zekâ ve Siber Çağında Dayanıklılık Temelli Bir Eğitim”, Mevzu, sy 15, ss. 191–216, Şub. 2026, doi: 10.56720/mevzu.1811281.
ISNAD
Arslan, Alp Cenk. “Güvenlik Pedagojisini Yeniden Düşünmek: Yapay Zekâ ve Siber Çağında Dayanıklılık Temelli Bir Eğitim”. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi. 15 (01 Şubat 2026): 191-216. https://doi.org/10.56720/mevzu.1811281.
JAMA
1.Arslan AC. Güvenlik Pedagojisini Yeniden Düşünmek: Yapay Zekâ ve Siber Çağında Dayanıklılık Temelli Bir Eğitim. Mevzu. 2026;:191–216.
MLA
Arslan, Alp Cenk. “Güvenlik Pedagojisini Yeniden Düşünmek: Yapay Zekâ ve Siber Çağında Dayanıklılık Temelli Bir Eğitim”. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, sy 15, Şubat 2026, ss. 191-16, doi:10.56720/mevzu.1811281.
Vancouver
1.Alp Cenk Arslan. Güvenlik Pedagojisini Yeniden Düşünmek: Yapay Zekâ ve Siber Çağında Dayanıklılık Temelli Bir Eğitim. Mevzu. 01 Şubat 2026;(15):191-216. doi:10.56720/mevzu.1811281