Ekonomi Politikası ve Para Politikası Belirsizliklerinin Yatırımcı Davranışı Üzerine Etkisi: Yeni Sanayileşmiş Ülkeler Örneği

Turgay Münyas; Gülden Kadooğlu Aydın

doi:10.33203/mfy.1396689

TR EN

Ekonomi Politikası ve Para Politikası Belirsizliklerinin Yatırımcı Davranışı Üzerine Etkisi: Yeni Sanayileşmiş Ülkeler Örneği

Öz

Belirsizlikler, finansal piyasa katılımcılarının kararlarını etkileyerek birçok makroekonomik faktörü olumsuz yönde etkilemektedir. Söz konusu belirsizlikler, makroekonomik faktörlerdeki bozulmaları tetikleyerek ekonomi politikası yapıcılarının karar alma süreçlerini zorlaştırmaktadır. Bu durum, finansal piyasa katılımcılarını ekonomi politikası belirsizliği ve para politikası belirsizliği olmak üzere iki ana belirsizlik türü ile karşı karşıya bırakmaktadır. Söz konusu belirsizlikler, sermaye piyasalarında yatırım yapan yatırımcıların davranışları üzerinde endişe yaratmakta ve finansal piyasalarda dalgalanmalara neden olmaktadır. Araştırmanın amacı, ekonomi politikası belirsizliğinin ve para politikası belirsizliğinin borsa yatırımcılarının davranışları üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışma, Mart 2009 ile Mart 2023 arasındaki döneme ait veriler kullanılarak Westerlund (2008) Panel Eşbütünleşme Testi ile analiz edilmiştir. Analizin ilk aşamasında, para politikası belirsizliğinin yatırımcı davranışları üzerindeki olumsuz etkileri tespit edilmiştir. Ayrıca, çalışma kapsamında ekonomi politikası belirsizliği endeksi de incelenerek belirsizliklerin tutarlı etkileri sorgulanmıştır. Sonuçlar, ekonomi politikası ve para politikası belirsizliklerinin yatırımcı davranışlarını olumsuz yönde etkilediğini göstermiştir. Ek olarak, ekonomi politikası belirsizliğinin para politikası belirsizliğine kıyasla daha olumsuz etkilere sahip olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Merkez Bankası, Para Politikası Belirsizliği, Ekonomi Politikası Belirsizliği, Yatırımcı Davranışı.

The Effect of Economic Policy and Monetary Policy Uncertainties on Investor Behavior: Example of Newly Industrialized Countries

Öz

Uncertainties negatively affects many macroeconomic factors by affecting the decisions of financial market participants. These uncertainties trigger deteriorations in macroeconomic factors, making the decision-making processes of economic policy makers difficult. This situation leaves financial market participants faced with two main types of uncertainty: economic policy uncertainty and monetary policy uncertainty. These uncertainties create concern about the behavior of investors investing in capital markets and cause fluctuations in financial markets. The aim of the research is to examine the effect of economic policy uncertainty and monetary policy uncertainty on the behavior of stock market investors. The study was analyzed with Westerlund (2008) Panel Cointegration Test using data for the period between March 2009 and March 2023. In the first stage of the analysis, the negative effects of monetary policy uncertainty on investor behavior were identified. In addition, within the scope of the study, the economic policy uncertainty index was also examined and the consistent effects of uncertainties were questioned. The results showed that economic policy and monetary policy uncertainties negatively affect investor behavior. In addition, it has been determined that economic policy uncertainty has more negative effects than monetary policy uncertainty.

Anahtar Kelimeler

Monetary Policy Uncertainty, Economic Policy Uncertainty, Investor Behavior., Panel Cointegration Test

Kaynakça

Ahmed, M. Y., & Sarkodie, S. A. (2021). COVID-19 Pandemic and Economic Policy Uncertainty Regimes Affect Commodity Market Volatility. Resources Policy, 74, 102303. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2021.102303
Aktan, C. C. (2010). Monetarizm ve Rasyonel Beklentiler Teorisi. Ekonomi Bilimleri Dergisi, 2(1), 168-182.
Alqahtani, A., & Martinez, M. (2020). US Economic Policy Uncertainty and GCC Stock Market. Asia-Pacific Financial Markets, 27(3), 415-425.
Arıcan, E. (1999). Çağdaş Iktisadi Düşünce Okullarına Teorik Yaklaşım. Öneri Dergisi, 2(12), 101-108. https://doi.org/10.14783/maruoneri.685249
Arratibel, O., & Michaelis, H. (2014). The impact of monetary policy and exchange rate shocks in Poland: Evidence from a time-varying VAR. ECB Working Paper No. 1636
Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2013). Has Economic Policy Uncertainty Hampered the Recovery?. Government Policies and the Delayed Economic Recovery, 39. Baltagi, B. H. (2008). Econometric analysis of panel data (Vol. 4). Chichester: Wiley.
Baker, S. R., Bloom, N., & Davis, S. J. (2016). Measuring economic policy uncertainty. The quarterly journal of economics, 131(4), 1593-1636.
Baltagi, B. H., Feng, Q., & Kao, C. (2011). Testing for Sphericity in a Fixed Effects Panel Data Model. The Econometrics Journal, 14(1), 25-47. https://doi.org/10.1111/j.1368-423X.2010.00331.x
Barbieri, L. (2009). Panel Unit Root Tests Under Cross-Sectional Dependence: An overview. Journal of Statistics: Advances in Theory and Applications, 1(2), 117-158.
Batabyal, S., & Killins, R. (2021). Economic policy uncertainty and stock market returns: Evidence from Canada. The Journal of Economic Asymmetries, 24, e00215.

Bayar, G. (2011). Causes of Corruption: Dynamic Panel Data Analysis of Some Post Soviet Countries and East Asian Countries. Journal of Applied Business Research (JABR), 27(1). https://doi.org/10.19030/jabr.v27i1.912
Bhuiyan, R. (2012). The Effects of Monetary Policy Shocks in Bangladesh: A Bayesian Structural VAR Approach. International Economic Journal, (26) June: 301-316. https://doi.org/10.1080/10168737.2011.552514
Biçici, K. (2015). Para Politikaları Şoklarının Hâsıla ve Fiyat Düzeyi Üzerindeki Asimetrik Etkiler: Orta Asya ve Balkan Kültürleri Uygulaması [Yüksek lisans tezi]. Başkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
Breusch, T. S., & Pagan, A. R. (1980). The Lagrange Multiplier Test and Its Applications To Model Specification In Econometrics. The Review of Economic Studies, 47(1), 239-253. https://doi.org/10.2307/2297111
Camgöz, M. (2022). Global Belirsizlik Faktörlerinin BIST Hisse Senedi Fiyatlarına Asimetrik Etkilerinin NARDL Modeliyle Analizi. Maliye Ve Finans Yazıları(118), 71-100. https://doi.org/10.33203/mfy.1103403
Çadırcı, Ç., & Kaya, L. (2023). Yeni Sanayileşmiş Ülkelerde (Nic) Wagner Yasasi Ve Keynesyen Hipotezinin Geçerliliğinin Fourier Nedensellik Analizi İle İncelenmesi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 24(1), 293-306. https://doi.org/10.31671/doujournal.1189303
Cai, Y. (2018). Predictive Power of US Monetary Policy Uncertainty Shock on Stock Returns in Australia and New Zealand. Australian Economic Papers, 57(4), 470-488.https://doi.org/10.1111/1467-8454.12130
Ceylan, F. (2025). Para Politikaları Belirsizlikleri Hisse Senedi Getirilerini Nasıl Etkiliyor? Türkiye Örneği. Optimum Ekonomi Ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 12(1), 121-141. https://doi.org/10.17541/optimum.1573944
Çiğdem, G., & Altaylar, M. (2020). Cointegration Evidences From The New Fragile Five. Journal of Life Economics, 7(3), 269-282. https://doi.org/10.15637/jlecon.7.020
Cihangir, Ç. K., & Koçoğlu, Ş. (2022). Oil Prices, Economic Policy Uncertainty and Stock Market Returns in Oil Importing Countries: The Impact of COVID-19 Pandemic. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 40(1), 144-163. https://doi.org/10.17065/huniibf.933167
Di Iorio, F., & Fachin, S. (2008). A note on the estimation of long-run relationships in dependent cointegrated panels.
Eğilmez, M., (2020), Para politikası araçları el kitabı, https://www.mahfiegilmez.com/2020/09/para-politikas-araclar-el-kitab.html, Çevrimiçi, 15/06/2024).
Eichenbaum, M., and C. L. Evans. (1995). Some Empirical Evidence on the Effects of Shocks to Monetary Policy on Exchange Rates. The Quarterly Journal of Economics 110:975–1009.
Engle, R. F., & Granger, C. W. (1987). Co-integration and Error Correction: Representation, Estimation, and Testing. Econometrica: journal of the Econometric Society, 251-276. https://doi.org/10.2307/1913236
Faust, J., Rogers, J. H., Swanson, E., & Wright, J. (2002). Identifying the Effects of Monetary Policy Shocks on Exchange Rates using Fed Funds Futures Data. working paper May.
Faust, J., Rogers, JH, Swanson, E. ve Wright, JH (2003). Determining the Effects of Monetary Policy Shocks On Exchange Rates Using High-Frequency Data. Journal of the European Economic Association , 1 (5), 1031-1057. https://doi.org/10.1162/154247603770383389
Granger, C. W., & Newbold, P. (1974). Spurious Regressions In Econometrics. Journal of econometrics, 2(2), 111-120.
Güloğlu, B., & İspir, M. S. (2011). Doğal işsizlik oranı mı? İşsizlik histerisi mi? Türkiye için sektörel panel birim kök sınaması analizi. Ege Akademik Bakış, 11(2), 205-215.
Guloglu, B., Tekin, R. B., & Saridogan, E. (2012). Economic Determinants of Technological Progress in G7 Countries: A Re-Examination. Economics Letters, 116(3), 604-608. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2012.06.012
Gürsoy, S., & Zeren, F. (2022). Ekonomik Politika Belirsizliği ve Borsa İlişkisi: G7 ve BRIC Ülkeleri Örneği. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (61), 353-368.
Haq, I. U., Ferreira, P., Quintino, D. D., Huynh, N., & Samantreeporn, S. (2023). Economic Policy Uncertainty, Energy and Sustainable Cryptocurrencies: Investigating Dynamic Connectedness during the COVID-19 Pandemic. Economies, 11(3), 76. https://doi.org/10.3390/economies11030076
Holden, P., Anderson, M., Eckardt, F., Ziervogel, G., Jack, S. L., New, M. G., ... & Hoffman, M. T. (2024). Importance of methodological pluralism in deriving counterfactuals for evidence‐based conservation. Conservation Biology, 38(3), e14285.
Ilgın, K. S. (2022). Ulusal Ekonomik Politika Belirsizliği ile Borsa Endeksleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Seçilmiş Avrupa Ülkeleri için Ampirik Bir Analiz. Journal of Economic Policy Researches, 9(2), 455-474.
Irandoust, A. H. J. M., & Hatemi, A. (2005). Foreign aid and economic growth: new evidence from panel cointegration. Journal of economic development, 30(1), 71-80.
Kao, C. (1999). Spurious regression and residual-based tests for cointegration in panel data. Journal of econometrics, 90(1), 1-44.
Karaçor, Z. (2014). Rasyonel Beklentiler Kuraminda Enflasyon. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi, 1(3), 143-150.
Kartal, M. T., Depren, Ö., & Depren, S. K. (2021). Do Monetary Policy Measures Affect Foreign Exchange Rates during the COVID-19 Pandemic? Evidence from Turkey (preprint).
Klein, M. (2015). Inequality and household debt: a panel cointegration analysis. Empirica, 42, 391-412.-
Korkmaz, Ö., & Güngör, S. (2018). Küresel ekonomi politika belirsizliğinin borsa istanbul’da işlem gören seçilmiş endeks getirileri üzerindeki etkisi. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(ICEESS’18), 211-219.
Nirola, N., & Sahu, S. (2020). Revisiting the Wagner’s law for Indian states using second generation panel cointegration. Economic Change and Restructuring, 53(2), 241-263.
Oktar, S., & Dalyancı, L. (2015). Türkiye Ekonomisinde Para Politikasının Ekonomik Büyüme Üzerine Etkisi. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 32(1), 1-18.
Ongan, S. ve Göçer, İ. (2021). Japonya Için Para Politikası Belirsizlikleri Ve Para Talebi: Doğrusal Olmayan ARDL Yaklaşımı. Asya Pasifik Ekonomi Dergisi , 26 (1), 1-12.
Özkan, N. (2024). Kripto Para Piyasası İle Küresel Ekonomi Politikası Belirsizliği Endeksi Arasındaki Nedensellik İlişkisinin Analizi. Muhasebe Ve Finans İncelemeleri Dergisi, 7(2), 100-111. https://doi.org/10.32951/mufider.1466612
Park, D., Qureshi, I., Tian, S., & Villaruel, M. L. (2020). Impact of US Monetary Policy Uncertainty On Asian Exchange Rates. Economic Change and Restructuring, 1-10 https://doi.org/10.1007/s10644-020-09307-3
Park, D., Qureshi, I., Tian, S., & Villaruel, M. L. (2020). Impact of US monetary policy uncertainty on Asian exchange rates. Economic Change and Restructuring, 73–82 (2022). https://doi.org/10.1007/s10644-020-09307-3
Park, W. Y., & Kim, J. Y. (2021). Impact of Uncertainty Created by the US post-QE Monetary policy on Emerging Economies. Seoul Journal of Economics, 34(4).
Pedroni, P. (1995). Panel cointegration. Asymptotic and Finite Sample Properties of Pooled Time Series Tests with an Application to the PPP Hypothesis, Indiana University.
Pedroni, P. (2004). Panel Cointegration: Asymptotic and Finite Sample Properties of Pooled Time Series Tests with An Application To The PPP hypothesis. Econometric Theory, 20(3), 597-625. https://doi.org/10.1017/S0266466604203073
Peng, G., Huiming, Z., & Wanhai, Y. (2018). Asymmetric Dependence Between Economic Policy Uncertainty and Stock Market Returns In G7 and BRIC: A Quantile Regression Approach. Finance Research Letters, 25, 251-258. https://doi.org/10.1016/j.frl.2017.11.001
Pesaran, M. H. (2007). A Simple Panel Unit Root Test In The Presence of Cross‐Section Dependence. Journal of Applied Econometrics, 22(2), 265-312. https://doi.org/10.1002/jae.951
Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. P. (1999). Pooled Mean Group Estimation Of Dynamic Heterogeneous Panels. Journal of the American statistical Association, 94(446), 621-634. https://doi.org/10.1080/01621459.1999.10474156
Pesaran, M. H., Ullah, A., & Yamagata, T. (2008). A Bias‐aAjusted LM Test of Error Cross‐Section Independence. The Econometrics Journal, 11(1), 105-127. https://doi.org/10.1111/j.1368-423X.2007.00227.x
Sumer, S., & Mola, H. (2022). Karar Verme Eğilimlerinde Eleştirel Düşünme Becerisinin Etkisi. Turkish Business Journal, 3(6), 87-102. https://doi.org/10.51727/tbj.1199873
Tatoğlu, F. Y. (2017). Panel Zaman Serileri Analizi. İstanbul: Beta Yayınları, (s 237).
Ülke, V., & Berument, MH (2016). Para Politikası Şoklarının Ekonomik Performans Üzerindeki Asimetrik Etkileri: Türkiye'den Ampirik Kanıtlar. Uygulamalı Ekonomi Mektupları, 23 (5), 353-360.
Turnacıgil, S. (2024). Borçlanma Kararlarında Ekonomi Politikası Belirsizliğinin Rolü. Politik Ekonomik Kuram, 8(4), 1119-1134. https://doi.org/10.30586/pek.1555725
Westerlund, J. (2008). Panel Cointegration Tests of The Fisher Effect. Journal of Applied Econometrics, 23(2), 193-233. https://doi.org/10.1002/jae.967
Westerlund, J., & Edgerton, D. L. (2008). A simple test for cointegration in dependent panels with structural breaks. Oxford Bulletin of Economics and statistics, 70(5), 665-704.
Yılancı, V., Tıraşoğlu, M., & Arı, A. (2016). Para Politikası Şoklarının Etkisi: Asimetrik Etki Tepki İşlevi Yaklaşımı. Ekonomik Yaklaşım , 27 (100).
Yıldırım, H., Akdağ, S., & Kaya, İ. G. (2023). ABD Para Politikaları Belirsizliğinin Pay Senedi Getirileri Üzerine Etkisi: BİST100 Örneği. Maliye Ve Finans Yazıları(120), 231-246. https://doi.org/10.33203/mfy.1328940
Yılmaz Özekenci, S. (2024). Ekonomik Politika Belirsizliği Endeksi İle Borsa Endeksleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: OECD Ülkeleri Örneği. Maliye Ve Finans Yazıları(121), 217-234. https://doi.org/10.33203/mfy.1386682
Ziaei, S. M. 2014. Evaluating The Effects Of Monetary Policy Shocks On Aggregate Demand Components in GCC Countries: Evidence from Svar. The Journal of Developing Areas, Winter: 405-423.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Para Politikası, Finans, Finansal Ekonometri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Turgay Münyas
0000-0002-8558-2032
Türkiye

Gülden Kadooğlu Aydın ^*
0000-0003-4214-5673
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

29 Mart 2025

Yayımlanma Tarihi

1 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

27 Kasım 2023

Kabul Tarihi

21 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 123

DOI

https://doi.org/10.33203/mfy.1396689

IZ

https://izlik.org/JA95PP68HZ

APA

Münyas, T., & Kadooğlu Aydın, G. (2025). Ekonomi Politikası ve Para Politikası Belirsizliklerinin Yatırımcı Davranışı Üzerine Etkisi: Yeni Sanayileşmiş Ülkeler Örneği. Maliye ve Finans Yazıları, 123, 64-91. https://doi.org/10.33203/mfy.1396689

AMA

1.Münyas T, Kadooğlu Aydın G. Ekonomi Politikası ve Para Politikası Belirsizliklerinin Yatırımcı Davranışı Üzerine Etkisi: Yeni Sanayileşmiş Ülkeler Örneği. Maliye ve Finans Yazıları. 2025;(123):64-91. doi:10.33203/mfy.1396689

Chicago

Münyas, Turgay, ve Gülden Kadooğlu Aydın. 2025. “Ekonomi Politikası ve Para Politikası Belirsizliklerinin Yatırımcı Davranışı Üzerine Etkisi: Yeni Sanayileşmiş Ülkeler Örneği”. Maliye ve Finans Yazıları, sy 123: 64-91. https://doi.org/10.33203/mfy.1396689.

EndNote

Münyas T, Kadooğlu Aydın G (01 Nisan 2025) Ekonomi Politikası ve Para Politikası Belirsizliklerinin Yatırımcı Davranışı Üzerine Etkisi: Yeni Sanayileşmiş Ülkeler Örneği. Maliye ve Finans Yazıları 123 64–91.

IEEE

[1]T. Münyas ve G. Kadooğlu Aydın, “Ekonomi Politikası ve Para Politikası Belirsizliklerinin Yatırımcı Davranışı Üzerine Etkisi: Yeni Sanayileşmiş Ülkeler Örneği”, Maliye ve Finans Yazıları, sy 123, ss. 64–91, Nis. 2025, doi: 10.33203/mfy.1396689.

ISNAD

Münyas, Turgay - Kadooğlu Aydın, Gülden. “Ekonomi Politikası ve Para Politikası Belirsizliklerinin Yatırımcı Davranışı Üzerine Etkisi: Yeni Sanayileşmiş Ülkeler Örneği”. Maliye ve Finans Yazıları. 123 (01 Nisan 2025): 64-91. https://doi.org/10.33203/mfy.1396689.

JAMA

1.Münyas T, Kadooğlu Aydın G. Ekonomi Politikası ve Para Politikası Belirsizliklerinin Yatırımcı Davranışı Üzerine Etkisi: Yeni Sanayileşmiş Ülkeler Örneği. Maliye ve Finans Yazıları. 2025;:64–91.

MLA

Münyas, Turgay, ve Gülden Kadooğlu Aydın. “Ekonomi Politikası ve Para Politikası Belirsizliklerinin Yatırımcı Davranışı Üzerine Etkisi: Yeni Sanayileşmiş Ülkeler Örneği”. Maliye ve Finans Yazıları, sy 123, Nisan 2025, ss. 64-91, doi:10.33203/mfy.1396689.

Vancouver

1.Turgay Münyas, Gülden Kadooğlu Aydın. Ekonomi Politikası ve Para Politikası Belirsizliklerinin Yatırımcı Davranışı Üzerine Etkisi: Yeni Sanayileşmiş Ülkeler Örneği. Maliye ve Finans Yazıları. 01 Nisan 2025;(123):64-91. doi:10.33203/mfy.1396689

Cited By

KÜRESEL BELİRSİZLİK VE RİSKLERİN BORSA İSTANBUL ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BIST100 ÖRNEĞİNDEN KANITLAR

Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.52122/nisantasisbd.1809527

Ekonomik Politika Belirsizliğinin Türkiye’de Borsa ve Döviz Kuru Üzerindeki Etkileri

Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi

https://doi.org/10.51945/cuiibfd.1834033

Maliye ve Finans Yazıları dergisinin kapsamını ekonomi, maliye, finans ve bankacılık alanlarındaki çalışmalar oluşturmaktadır.

Ekonomi Politikası ve Para Politikası Belirsizliklerinin Yatırımcı Davranışı Üzerine Etkisi: Yeni Sanayileşmiş Ülkeler Örneği

Öz

Anahtar Kelimeler

The Effect of Economic Policy and Monetary Policy Uncertainties on Investor Behavior: Example of Newly Industrialized Countries

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

KÜRESEL BELİRSİZLİK VE RİSKLERİN BORSA İSTANBUL ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BIST100 ÖRNEĞİNDEN KANITLAR

Ekonomik Politika Belirsizliğinin Türkiye’de Borsa ve Döviz Kuru Üzerindeki Etkileri