Derleme

İslam Hukukunda Vergi

Sayı: 123 1 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

İslam Hukukunda Vergi

Öz

İslam'da vergilendirme, bireysel ve toplumsal sorumluluk anlayışıyla şekillenir ve en temel mali yükümlülük olarak zekât öne çıkmaktadır. Zekât, belirli bir gelir düzeyinin üzerindeki Müslümanların mallarının bir kısmını ihtiyaç sahiplerine vermesi gereken mali bir ibadet olup, toplumdaki ekonomik eşitsizlikleri gidermeyi amaçlamaktadır. Bunun yanı sıra, İslam devletlerinde Müslüman olmayan vatandaşlar için cizye ve haraç gibi vergiler uygulanmıştır. Cizye, gayrimüslimlerin can ve mal güvenliğinin sağlanması ve askeri yükümlülüklerden muaf tutulmaları karşılığında alınan bir vergidir. Haraç ise, Müslüman olmayanların sahip oldukları tarımsal araziler üzerinden alınan bir vergi türüdür. Bu vergiler, gayrimüslim halkın dini özgürlüklerini korurken, aynı zamanda devletin mali gücünü artırmasına katkı sağlamıştır. İslam hukukunda vergilendirme sistemi, bireysel mülkiyet haklarını gözeterek, ekonomik dengenin sürdürülebilirliğini sağlamak ve toplum refahını artırmak amacıyla geliştirilmiştir. Adalet ve eşitlik ilkeleri doğrultusunda yapılandırılan bu sistem, tarihsel süreçte farklı İslam devletlerinde uygulanmış ve gelişmiştir. Bu çalışmada İslam dinine göre verginin rolü hakkında bilgiler verilecektir.

Anahtar Kelimeler

Zekât, Vergi, İslam, Mükellefiyet.

Kaynakça

  1. Al-Qardawi, Y. (1999). Fiqh az-Zakah: A Comparative Study of Zakah, Regulations and Philosophy in the Light of Qur'an and Sunnah. Jeddah: King Abdulaziz University Press.
  2. Altuntepe, N. (2019). İslam Ekonomisinde Maliye Politikası -Teorik Bir Yaklaşım. İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi, 5(1), 39-62.
  3. Avcı, M., Taşdemir, Y. Ve Kılıç, Ö. (2022). İslam Ekonomisinde Vergi Uyumu: Dünya Değerler Araştırmasından Bulgular. İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi, 8(1), 1-32.
  4. Aydın, M. & Odabaş, H. (2018). Zekâtın Devlet Eliyle Yönetilmesi ve Malezya Zekât Sistemi Örneği, Dini Araştırmalar, 21(54), 145-173.
  5. Aydınbaş, Y. E. (2016). Sosyal Bir Olgu Olarak İslâm’da Vergi Adaleti Üzerine Bir İnceleme, [Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi], Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  6. Bahçe, A. B. (2017). Vergi Tarihinin Kökenleri: Sümer’den Eski Mısır’a Yunan’dan Roma’ya Antik Çağda Vergilendirme Kabiliyeti ve Etkinliği, Gazi Kitabevi, Ankara.
  7. Babar, M. S. & Kahloon, A. H. (2017). Zekâtın Pakistan’da Kurumsallaşması. Tarihte ve Günümüzde Zekât Uygulamaları, Yayına Hazırlayanlar: İsmail Kurt – Seyit Ali Tüz, İslâmî İlimler Araştırma Vakfı, İstanbul.
  8. Cleartax, (2024). All About Zakat in Saudi Arabia, Publishing date: 24.04.2024, https://www.cleartax.com/sa/zakat-saudi-arabia, Date of Access: 15.03.2024.
  9. Corbin, J. & Strauss, A. (2008) Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory. 3rd Edition, Sage, Thousand Oaks.
  10. Çoban, F. S. (2021). İslam Hukukunda Vergiler Zekât ve Vergi Mükellefiyetinde Adaletin Sağlanması, İhtisas Akademi, 1-5, Https://İhtisasakademi.Tugva.Org/Wp-Content/Uploads/2021/04/Islam-Hukukunda-Vergı-Min.Pdf (Erişim Tarihi: 07:05.2024).

Kaynak Göster

APA
Ergün, Y. (2025). İslam Hukukunda Vergi. Maliye ve Finans Yazıları, 123, 270-289. https://doi.org/10.33203/mfy.1607858
AMA
1.Ergün Y. İslam Hukukunda Vergi. Maliye ve Finans Yazıları. 2025;(123):270-289. doi:10.33203/mfy.1607858
Chicago
Ergün, Yücel. 2025. “İslam Hukukunda Vergi”. Maliye ve Finans Yazıları, sy 123: 270-89. https://doi.org/10.33203/mfy.1607858.
EndNote
Ergün Y (01 Nisan 2025) İslam Hukukunda Vergi. Maliye ve Finans Yazıları 123 270–289.
IEEE
[1]Y. Ergün, “İslam Hukukunda Vergi”, Maliye ve Finans Yazıları, sy 123, ss. 270–289, Nis. 2025, doi: 10.33203/mfy.1607858.
ISNAD
Ergün, Yücel. “İslam Hukukunda Vergi”. Maliye ve Finans Yazıları. 123 (01 Nisan 2025): 270-289. https://doi.org/10.33203/mfy.1607858.
JAMA
1.Ergün Y. İslam Hukukunda Vergi. Maliye ve Finans Yazıları. 2025;:270–289.
MLA
Ergün, Yücel. “İslam Hukukunda Vergi”. Maliye ve Finans Yazıları, sy 123, Nisan 2025, ss. 270-89, doi:10.33203/mfy.1607858.
Vancouver
1.Yücel Ergün. İslam Hukukunda Vergi. Maliye ve Finans Yazıları. 01 Nisan 2025;(123):270-89. doi:10.33203/mfy.1607858