Etik İlkeler ve Yayın Politikası

Yayın Etiği

Medeni Hukuk Dergisi (MHD), akademik yayıncılıkta dürüstlük, şeffaflık, tarafsızlık ve bilimsel sorumluluk ilkelerini esas alır. Dergi, Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından yayımlanan yayın etiği ilkeleri, rehberleri ve iyi uygulama standartlarını takip eder.

COPE’nin yayın etiğine ilişkin güncel ilke ve rehberlerine https://publicationethics.org/ adresinden erişilebilir.

Yazarların Sorumlulukları

• MHD’ye gönderilen çalışmaların medeni hukuk ve ilgili hukuk alanlarında özgün, bilimsel ve akademik nitelikte olması gerekir.
• Çalışmada yararlanılan tüm kaynaklar doğru, eksiksiz ve uygun biçimde gösterilmelidir.
• Makalenin daha önce yayımlanmamış ve başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmaması gerekir.
• Yazarlar, gerekli formları ve telif hakkı beyanlarını eksiksiz şekilde sunmalıdır.
• Çalışmaya fikrî veya bilimsel katkı sağlamayan kişiler yazar olarak gösterilmemelidir.
• Tüm yazarlar çalışmaya yaptıkları katkıdan sorumludur.
• Varsa çıkar çatışmaları açıkça belirtilmelidir.
• Editörler tarafından talep edilmesi hâlinde, çalışmaya ilişkin ham veri, belge veya ek açıklamalar sunulmalıdır.
• Yazarlar, yayımlanan çalışmalarına ilişkin verileri beş yıl süreyle saklamalıdır.
• Çalışmada hata veya etik sorun tespit edilmesi hâlinde yazarlar derhâl editörle iletişime geçmeli; düzeltme, açıklama veya geri çekme süreçlerinde iş birliği yapmalıdır.

Hakemlerin Sorumlulukları

MHD’ye gönderilen çalışmalar, kural olarak çift taraflı kör hakemlik süreciyle değerlendirilir. Çift taraflı kör hakemlik, yansız, nesnel ve bağımsız bir değerlendirme sürecinin sağlanabilmesi için yazarların hakemlerden, hakemlerin de yazarlardan gizli tutulması anlamına gelmektedir. Hakemlerin, değerlendirdikleri makalenin hukuk alanına katkısı ve makalenin yayımlanabilir olup olmadığına ilişkin kararları ve bu kararlarına ilişkin gerekçelerini içeren bir form doldurmaları gerekmektedir. 

Hakemlerin sorumlulukları şunlardır:

• Hakemler yalnızca uzmanlık alanlarına giren çalışmaları değerlendirmeyi kabul etmelidir.
• Değerlendirme öncesinde veya sırasında çıkar çatışması fark edilirse editörü bilgilendirmelidir.
• Çalışmaları tarafsız, nesnel, yapıcı ve bilimsel ölçütlere göre değerlendirmelidir.
• Hakem değerlendirme formunu eksiksiz doldurmalıdır.
• Hakemlerin değerlendirme sürecinde elde edilen bilgileri gizli tutmaları gerekmektedir.
• Yazarın kişiliğine yönelik ifadelerden, küçültücü veya saldırgan yorumlardan kaçınmalıdır.
• Değerlendirmeyi kendilerine tanınan süre içinde tamamlamalıdır.

Editörün Sorumlulukları

Editör, MHD’de yayımlanan çalışmaların akademik niteliğinden ve yayın sürecinin etik ilkelere uygun yürütülmesinden sorumludur.

Genel Sorumluluklar

• Derginin akademik niteliğini korumak ve geliştirmek.
• Yayın sürecinde tarafsızlık, şeffaflık ve bilimsel liyakat ilkelerine uygun hareket etmek.
• Yazarların ifade özgürlüğünü ve bilimsel tartışma ortamını desteklemek.
• Yayın etiğine ilişkin şikâyet ve başvuruları dikkatle incelemek.

Hakemlerle İlişkiler

• Makaleleri, konu bakımından yetkin hakemlere yönlendirmek.
• Hakemlerden çıkar çatışması bulunmadığına ilişkin beyan almak.
• Çift taraflı kör hakemlik ilkesinin korunmasını sağlamak.
• Hakemlere değerlendirme sürecine ilişkin gerekli bilgileri vermek.
• Hakem performansını süre, özen ve bilimsel nitelik bakımından izlemek.
• Uygunsuz, özensiz veya etik dışı değerlendirmelerde bulunan hakemlerle çalışmayı sonlandırmak.
• Hakem havuzunu uzmanlık alanlarına göre güncel tutmak.

Yazarlarla İlişkiler

• Yazarlara derginin yayın ilkeleri, yazım kuralları ve başvuru süreci hakkında açık bilgi sağlamak.
• Gönderilen çalışmaları ön inceleme aşamasında derginin kapsamı, yazım kuralları, özgünlük ve bilimsel katkı bakımından değerlendirmek.
• Reddedilen çalışmalar bakımından yazarlara açık ve nesnel gerekçe sunmak.
• Gerekli görülen biçimsel veya içeriksel düzeltmeler için yazarlara makul süre tanımak.
• Yazarların süreç hakkında bilgi taleplerini, kör hakemlik ilkesini ihlal etmeyecek şekilde yanıtlamak.
• Makalelerde gönderim ve kabul tarihlerini belirtmek.

İntihal ve Etik Dışı Davranışlar

MHD’ye gönderilen çalışmalar yayımlanmadan önce benzerlik denetiminden geçirilir. Bu denetim için iThenticate, Turnitin veya eşdeğer akademik benzerlik tespit programları kullanılabilir. Azamî %20 benzerlik oranını (bibliyografik materyaller, alıntılar hariç tutulmak kaydıyla) aşan makaleler iade edilir.

Benzerlik oranı tek başına nihai değerlendirme ölçütü değildir. Editörler, benzerliğin niteliğini, kaynağını ve akademik atıf kurallarına uygunluğunu ayrıca inceler.

İntihal, sahtecilik, çarpıtma, tekrar yayın, dilimleme, haksız yazarlık, çıkar çatışmasının gizlenmesi veya diğer etik ihlallerin tespiti hâlinde çalışma reddedilebilir; yayımlanmış çalışmalar bakımından düzeltme, açıklama veya geri çekme süreçleri işletilebilir.

Yayın Etiği ve Hatalı Uygulama Bildirimi

Ayrımcılık Yapmama

Editöryal kararlar; yazarın milliyeti, etnik kökeni, cinsiyeti, dini, siyasi görüşü, kurumsal bağlantısı veya kişisel özelliklerinden bağımsız olarak verilir. Değerlendirmede yalnızca çalışmanın bilimsel niteliği, özgünlüğü, derginin kapsamına uygunluğu ve akademik katkısı dikkate alınır.

Gizlilik

Dergiye gönderilen çalışmalar, hakem raporları ve editöryal yazışmalar gizlidir. Editörler, hakemler ve yayın sürecinde görev alan kişiler, süreç içinde edindikleri bilgileri üçüncü kişilerle paylaşamaz.

Kişisel veri içeren çalışmalar bakımından ilgili mevzuata ve etik ilkelere uygun hareket edilir. Gerekli hâllerde ilgililerden açık rıza veya etik kurul izni alınması beklenir.

Orijinallik ve İntihal

MHD’ye gönderilen çalışmalar yazarların kendi özgün çalışması olmalıdır. Başkalarına ait eser, görüş, veri veya ifadelerin kaynak gösterilmeksizin kullanılması kabul edilmez.

İntihal tespit edilen çalışmalar reddedilir. Gerektiğinde yazarın kurumu veya ilgili birimler bilgilendirilebilir.

Olası Etik İhlallerin İncelenmesi

MHD, yayımlanmış veya değerlendirme sürecindeki çalışmalarla ilgili etik ihlal iddialarını dikkate alır. Editörler, bu tür iddiaları doğrudan reddetmek yerine COPE rehberleri ve akış şemaları doğrultusunda inceler.

Gerekli hâllerde yazarlardan açıklama istenir; hakemlerden, yayın kurulundan veya bağımsız uzmanlardan görüş alınabilir.

Yazarlık

Yazar listesi, çalışmaya gerçek ve anlamlı bilimsel katkı sunan kişilerden oluşmalıdır. Hayalet yazarlık, misafir yazarlık ve lütuf yazarlığı kabul edilmez.

Yazarlık sırasına veya katkı oranına ilişkin uyuşmazlıklarda yazarların ortak açıklama sunması istenebilir.

Çıkar Çatışmaları

Yazarlar, hakemler ve editörler; çalışmanın değerlendirilmesini etkileyebilecek mali, akademik, kurumsal veya kişisel çıkar çatışmalarını açıklamakla yükümlüdür.

Çıkar çatışması tespit edilmesi hâlinde editör, ilgili kişinin süreçten çekilmesini sağlayabilir veya gerekli diğer önlemleri alabilir.

Dergi Kurulu Üyelerinin Başvuruları

MHD editörleri, editör yardımcıları veya yayın kurulu üyeleri tarafından gönderilen çalışmalar, tarafsızlık ilkesine zarar vermeyecek şekilde değerlendirilir. Bu tür başvurularda ilgili kişi editöryal süreçten tamamen çıkarılır ve değerlendirme bağımsız editör veya kurul üyeleri tarafından yürütülür.

Kırıkkale Üniversitesi Hukuk Fakültesi mensupları ile MHD yayın ve danışma kurulu üyelerinin başvuruları, diğer tüm başvurularla aynı etik ve akademik ölçütlere tabi tutulur.

Misafir Editörlü Özel Sayılar

Misafir editörlü özel sayılarda da MHD’nin yayın etiği ilkeleri aynen uygulanır. Misafir editörler, tarafsız değerlendirme sürecine zarar vermemek kaydıyla özel sayıda yazar olarak yer alabilir. Bu durumda ilgili çalışma bağımsız editöryal süreçten geçirilir.