EN
TR
Teo-Politik Açıdan Yahudi Peygamberliği ve Peygamberliğin Sonu
Öz
Yahudi peygamberliğini teo-politik bakış açısıyla ele alan bu çalışma, peygamberlik kurumunun tarihsel süreçteki dönüşümünü ve özellikle Malaki ile sona erişinin arka planındaki dinamikleri incelemektedir. Bu nedenle, peygamberliğin ilahi iletişim boyutundan ziyade toplumsal yönüne ve siyasi otoriteyle kurulan etkileşime odaklanılmaktadır. Yahudi peygamberliğinin zirvesini temsil eden Musa’ya kadar toplum peygamberler tarafından yönetilirken; onun döneminde din adamları sınıfı ihdas edilmiştir. Bu noktadan itibaren peygamberler ile din adamları arasında otorite çatışmasının ve gerilimlerin yaşandığı görülmektedir. Makalenin temel iddiası, peygamberler ile din adamları sınıfı arasındaki bu durumun, peygamberliğin sona ermesi konusunda etkili olduğu üzerinedir. Yahudi peygamberliğinin Malaki ile birlikte sona ermesinin nedeni salt ilahi takdirden ziyade yaşanan toplumsal ve siyasi değişimlerdir. Babil Sürgünü sonrasında Pers İmparatorluğu’nun sağlamış olduğu siyasi istikrar ve düzen ortamını koruyabilmek adına; doğrudan vahiyle hareket eden, ahlak ve adalet vurgusuyla her türlü yozlaşmaya karşı çıkarak yerleşik düzen ve istikrar için tehdit oluşturabilen peygamberler ortadan kaldırılmıştır. Bu durumun bir neticesi olarak da Tanrı ile iletişimi sağlayan vahiy olgusunun, çok daha kontrollü bir formata dönüştürülerek din adamları sınıfının uhdesinde varlığını sürdürmesi sağlanmıştır. Bu bağlamda çalışmada Tanah ve Talmud anlatıları merkeze alınmış ve bu metinler tarihsel-eleştirel metotla değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde etik ilkelere uyulmuştur.
Kaynakça
- Albrektson, Bertil. “Prophecy and Politics in the Old Testament”. Scripta Instituti Donneriani Aboensis 6 (1972), 45-56. https://doi.org/10.30674/scripta.67069
- Altınel, Tolga Savaş. İsrailoğulları’nın Kutsal Soyu Kohenler. İstanbul: MilelNihal Yayınları, 2021.
- _______. “Miryam Peygamberin Kimliği Üzerine Bir Değerlendirme”. Dini Araştırmalar Dergisi 23/59 (2020), 467-492. https://doi.org/10.15745/da.810337
- Araz, Ömer Faruk. “Rabbani Yahudiliğin İlk Yorum Prensipleri: Hillel’in Yedi Yorum Kuralı”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 5/2 (2016), 321-337. https://doi.org/10.15869/itobiad.00110
- _______. “Rabbani Yahudiliğin Temellerini Oluşturan Hillel ve Şammay’ın Hayatı ve Ekolleri”. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 6/2 (2017), 1049-1069. https://doi.org/10.15869/itobiad.315338
- _______. Yahudi Kaynaklarına Göre Hz. Musa. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 2022.
- Assis, Elie. “Moses, Elijah and the Messianic Hope: A New Reading of Malachi 3,22-24”. Zeitschrift für die
- Alttestamentliche Wissenschaft 123/2 (2011), 207-220. https://doi.org/doi:10.1515/zaw.2011.013
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yahudilik Araştırmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
28 Mart 2026
Kabul Tarihi
9 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 23 Sayı: 1
APA
Dinleyici, M. F. (2026). Teo-Politik Açıdan Yahudi Peygamberliği ve Peygamberliğin Sonu. Milel ve Nihal, 23(1), 149-172. https://doi.org/10.17131/milel.1917849
AMA
1.Dinleyici MF. Teo-Politik Açıdan Yahudi Peygamberliği ve Peygamberliğin Sonu. Milel ve Nihal. 2026;23(1):149-172. doi:10.17131/milel.1917849
Chicago
Dinleyici, Mustafa Furkan. 2026. “Teo-Politik Açıdan Yahudi Peygamberliği ve Peygamberliğin Sonu”. Milel ve Nihal 23 (1): 149-72. https://doi.org/10.17131/milel.1917849.
EndNote
Dinleyici MF (01 Haziran 2026) Teo-Politik Açıdan Yahudi Peygamberliği ve Peygamberliğin Sonu. Milel ve Nihal 23 1 149–172.
IEEE
[1]M. F. Dinleyici, “Teo-Politik Açıdan Yahudi Peygamberliği ve Peygamberliğin Sonu”, Milel ve Nihal, c. 23, sy 1, ss. 149–172, Haz. 2026, doi: 10.17131/milel.1917849.
ISNAD
Dinleyici, Mustafa Furkan. “Teo-Politik Açıdan Yahudi Peygamberliği ve Peygamberliğin Sonu”. Milel ve Nihal 23/1 (01 Haziran 2026): 149-172. https://doi.org/10.17131/milel.1917849.
JAMA
1.Dinleyici MF. Teo-Politik Açıdan Yahudi Peygamberliği ve Peygamberliğin Sonu. Milel ve Nihal. 2026;23:149–172.
MLA
Dinleyici, Mustafa Furkan. “Teo-Politik Açıdan Yahudi Peygamberliği ve Peygamberliğin Sonu”. Milel ve Nihal, c. 23, sy 1, Haziran 2026, ss. 149-72, doi:10.17131/milel.1917849.
Vancouver
1.Mustafa Furkan Dinleyici. Teo-Politik Açıdan Yahudi Peygamberliği ve Peygamberliğin Sonu. Milel ve Nihal. 01 Haziran 2026;23(1):149-72. doi:10.17131/milel.1917849