Muhalefet, Kime ve Neye: Dinsel Söylemde Muhalefet
Öz
Birçok iktidar dinden ve dinin bazı kutsallarından hareketle kendisini
meşrulaştırmış ve toplumdan kendilerine itaat istemişlerdir. Bununla birlikte
geçmişten günümüze din ve dini gruplarla iktidar sahipleri arasında sıklıkla
çatışmalar yaşanmıştır. İktidar kendisine itaat etmeyen ve muhalif davranan her
akımı gayrimeşru ilan etmiş ve bir şekilde yok etmeye çalışmıştır. Dini
gelenekler muhalefet kavramını iki bağlamda ele alır: bunlardan ilki dinin
üstün varlıklarına ve öngördüğü değerlere muhalefettir. Din böylesi bir
muhalefeti kabul etmez; sapkınlık ve günah olarak görür. İkincisi ise dünyevi
egemenlere yönelik muhalefettir. Bunu ise her din kendi iktidar algısından
hareketle tanımlar. Öyle ki egemenliği kutsayan Hıristiyanlık gibi yapılar
dünyevi iktidarlara itaati öngörür ve muhalefeti eleştirir. İslam gibi dinler
ise mutlak otorite olarak Allah’ı kabul ettiğinden dünyevi iktidarla ilişkiyi
bu bağlamda ele alır. Referansını Allah’tan ve Allah’ın sınırlarından almayan
her iktidarı zulüm olarak değerlendirir ve böylesi iktidarlara muhalefeti
inanan birey için bir görev addeder. Nitekim Kur’an tarih boyu peygamberlerin
böylesi otoritelere karşı yaptıkları muhalefetten birçok örnek verir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Basalel, Yusuf. Yahudilik Ansiklopedisi, İstanbul: Gözlem, 2001, c. 1.
- Canfora, Luciana. Julius Caesar: The Life and Times of the People's Dictator, University of California Press 2007.
- Cullmann, Oscar. The Early Church, London: SCM Press, 1956.
- Helms, Randel. Gospel Fictions, New York: Prometheus Books, 1988.
- Hillerbrand, Hans J. A New History of Christianity, Abingdon Press, 2012.
- Hinson, E. Glenn. "Constantinianism", Encyclopedia of Religion, (second edition), ed. L. Jones, Thomson Gale 2005, c. 3.
- Horsley, Richard A. (ed.), Paul and Empire, Religion and Power in Roman Imperial Society, Trinity Press International, 1997.
- Jonas, H. The Gnostic Religion, Beacon Hill ,1958.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Şinasi Gündüz
*
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
28 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
8 Ekim 2018
Kabul Tarihi
16 Kasım 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 15 Sayı: 2
Cited By
İktidar Olmanın ve Muhalefette Bulunmanın Ahlâkî Söylemlere Etkisi -Erken Dönem İslam Düşüncesi Bağlamında Bir Değerlendirme-
Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
https://doi.org/10.34085/buifd.989009