Araştırma Makalesi

Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi

Cilt: 18 Sayı: 2 31 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi

Öz

Yaşamın inanç vasıtasıyla düzenlendiği Eski Mısır’da teolojik anlayışlar, krallığın yönetiminden bireyin yaşantısına kadar belirleyici unsur olmuştur. MÖ 3100’lü yıllardan itibaren merkezi bir siyasi güç tarafından yönetilen Eski Mısır toplumu, çöllerle çevrili izole bir coğrafyada sahip olduğu inancı ve kültürü hiçbir dış etkiye maruz kalmadan binyıllarca sürdürmüştür. Bu uzun süreçte yaşanan siyasi ve kültürel değişimler sonucunda inanç anlayışında dönüşümler yaşanmıştır. Modern Mısır bilimcilerin tasnifi ile oluşturulan Memfis, Heliopolis, Hermopolis ve Teb Teolojileri ile bu dönüşümler ile ortaya çıkan inanç biçimlendirmesi tanımlanmaya çalışılmıştır. Eski Mısır’daki her teolojik anlayışın özgün yaratılış anlatısı ve tanrısal hiyerarşisi bulunmasına rağmen çalışmamız, Memfis Teolojisi ile sınırlandırılmıştır. Eski Mısır’ın ortak bir yönetim altında toplanarak merkezi kültürün yayılmaya başladığı dönemde ortaya çıkan Memfis Teolojisi, sahip olduğu kapsayıcılık ile Mısır toplumun tamamına hitap eden bir inanç anlayışı oluşturmuştur. Bu inanç anlayışı, binyıllar boyunca sürmüş ve yirmi beşinci hanedanın krallarından olan Şabaka, MÖ VII. yüzyılda Memfis Teolojisinin yaratılış anlatısını yeniden kopyalatarak günümüze ulaşmasını sağlamıştır. Bu çalışma, Eski Mısır’daki inanç anlayışı ile ilgili geniş literatürden hareketle, Memfis Teolojisindeki yaratılış anlatısını, Mısır’ın genel inanç sistemi ile mukayeseli olarak inceleyip, tanrısal hiyerarşide meydana gelen değişimleri ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Adams, Barbara and Cialowicz, K. M. Protodynastic Egypt. London: Shire Publishing, 1997.
  2. Adams, Barbara. Predynastic Egypt. Oxford: Osprey Publishing, 1988.
  3. Alford, A. F. The Midnight Sun: The Death and Rebirth of God in Ancient Egypt. Walsall: Eridu Books, 2004.
  4. Allen, J. P. Middle Egyptian: An Int¬roduction to the Language and Culture of Hieroglyphs. Cambridge: Cambridge University Press, 2000.
  5. AlSayyad, Nezar. Nile: Urban Histories on the Banks of a River. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2019.
  6. Amiran, Ruth. “Note on One Sign in the Narmer Palette.” Journal of the American Research Center in Egypt 7 (1968): 127.
  7. Anthes, Rudolf. “Egyptian Theology in the Third Millennium B. C.” Journal of Near Eastern Studies 18, no.3 (1959): 169 – 212.
  8. Arnold, D., Haeny, G., Bell, L., Finnestad, R. B. Temples of Ancient Egypt. New York: Cornell University Press, 1997.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2021

Gönderilme Tarihi

30 Haziran 2021

Kabul Tarihi

20 Eylül 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 18 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yıldırım, E. (2021). Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi. Milel ve Nihal, 18(2), 239-263. https://doi.org/10.17131/milel.959743
AMA
1.Yıldırım E. Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi. Milel ve Nihal. 2021;18(2):239-263. doi:10.17131/milel.959743
Chicago
Yıldırım, Ercüment. 2021. “Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi”. Milel ve Nihal 18 (2): 239-63. https://doi.org/10.17131/milel.959743.
EndNote
Yıldırım E (01 Aralık 2021) Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi. Milel ve Nihal 18 2 239–263.
IEEE
[1]E. Yıldırım, “Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi”, Milel ve Nihal, c. 18, sy 2, ss. 239–263, Ara. 2021, doi: 10.17131/milel.959743.
ISNAD
Yıldırım, Ercüment. “Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi”. Milel ve Nihal 18/2 (01 Aralık 2021): 239-263. https://doi.org/10.17131/milel.959743.
JAMA
1.Yıldırım E. Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi. Milel ve Nihal. 2021;18:239–263.
MLA
Yıldırım, Ercüment. “Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi”. Milel ve Nihal, c. 18, sy 2, Aralık 2021, ss. 239-63, doi:10.17131/milel.959743.
Vancouver
1.Ercüment Yıldırım. Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi. Milel ve Nihal. 01 Aralık 2021;18(2):239-63. doi:10.17131/milel.959743

Cited By