EN
TR
Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi
Öz
Yaşamın inanç vasıtasıyla düzenlendiği Eski Mısır’da teolojik anlayışlar, krallığın yönetiminden bireyin yaşantısına kadar belirleyici unsur olmuştur. MÖ 3100’lü yıllardan itibaren merkezi bir siyasi güç tarafından yönetilen Eski Mısır toplumu, çöllerle çevrili izole bir coğrafyada sahip olduğu inancı ve kültürü hiçbir dış etkiye maruz kalmadan binyıllarca sürdürmüştür. Bu uzun süreçte yaşanan siyasi ve kültürel değişimler sonucunda inanç anlayışında dönüşümler yaşanmıştır. Modern Mısır bilimcilerin tasnifi ile oluşturulan Memfis, Heliopolis, Hermopolis ve Teb Teolojileri ile bu dönüşümler ile ortaya çıkan inanç biçimlendirmesi tanımlanmaya çalışılmıştır. Eski Mısır’daki her teolojik anlayışın özgün yaratılış anlatısı ve tanrısal hiyerarşisi bulunmasına rağmen çalışmamız, Memfis Teolojisi ile sınırlandırılmıştır. Eski Mısır’ın ortak bir yönetim altında toplanarak merkezi kültürün yayılmaya başladığı dönemde ortaya çıkan Memfis Teolojisi, sahip olduğu kapsayıcılık ile Mısır toplumun tamamına hitap eden bir inanç anlayışı oluşturmuştur. Bu inanç anlayışı, binyıllar boyunca sürmüş ve yirmi beşinci hanedanın krallarından olan Şabaka, MÖ VII. yüzyılda Memfis Teolojisinin yaratılış anlatısını yeniden kopyalatarak günümüze ulaşmasını sağlamıştır. Bu çalışma, Eski Mısır’daki inanç anlayışı ile ilgili geniş literatürden hareketle, Memfis Teolojisindeki yaratılış anlatısını, Mısır’ın genel inanç sistemi ile mukayeseli olarak inceleyip, tanrısal hiyerarşide meydana gelen değişimleri ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Adams, Barbara and Cialowicz, K. M. Protodynastic Egypt. London: Shire Publishing, 1997.
- Adams, Barbara. Predynastic Egypt. Oxford: Osprey Publishing, 1988.
- Alford, A. F. The Midnight Sun: The Death and Rebirth of God in Ancient Egypt. Walsall: Eridu Books, 2004.
- Allen, J. P. Middle Egyptian: An Int¬roduction to the Language and Culture of Hieroglyphs. Cambridge: Cambridge University Press, 2000.
- AlSayyad, Nezar. Nile: Urban Histories on the Banks of a River. Edinburgh: Edinburgh University Press, 2019.
- Amiran, Ruth. “Note on One Sign in the Narmer Palette.” Journal of the American Research Center in Egypt 7 (1968): 127.
- Anthes, Rudolf. “Egyptian Theology in the Third Millennium B. C.” Journal of Near Eastern Studies 18, no.3 (1959): 169 – 212.
- Arnold, D., Haeny, G., Bell, L., Finnestad, R. B. Temples of Ancient Egypt. New York: Cornell University Press, 1997.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2021
Gönderilme Tarihi
30 Haziran 2021
Kabul Tarihi
20 Eylül 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 18 Sayı: 2
APA
Yıldırım, E. (2021). Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi. Milel ve Nihal, 18(2), 239-263. https://doi.org/10.17131/milel.959743
AMA
1.Yıldırım E. Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi. Milel ve Nihal. 2021;18(2):239-263. doi:10.17131/milel.959743
Chicago
Yıldırım, Ercüment. 2021. “Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi”. Milel ve Nihal 18 (2): 239-63. https://doi.org/10.17131/milel.959743.
EndNote
Yıldırım E (01 Aralık 2021) Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi. Milel ve Nihal 18 2 239–263.
IEEE
[1]E. Yıldırım, “Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi”, Milel ve Nihal, c. 18, sy 2, ss. 239–263, Ara. 2021, doi: 10.17131/milel.959743.
ISNAD
Yıldırım, Ercüment. “Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi”. Milel ve Nihal 18/2 (01 Aralık 2021): 239-263. https://doi.org/10.17131/milel.959743.
JAMA
1.Yıldırım E. Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi. Milel ve Nihal. 2021;18:239–263.
MLA
Yıldırım, Ercüment. “Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi”. Milel ve Nihal, c. 18, sy 2, Aralık 2021, ss. 239-63, doi:10.17131/milel.959743.
Vancouver
1.Ercüment Yıldırım. Eski Mısır’daki Memfis Teolojisine Göre Yaratılış Anlayışı ve Tanrısal Hiyerarşinin Düzenlenmesi. Milel ve Nihal. 01 Aralık 2021;18(2):239-63. doi:10.17131/milel.959743
Cited By
III. Amenhotep İle Amon Rahipleri Arasındaki Mücadele
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.33437/ksusbd.1296758Antik Mısır İnancında Önemli Bir Devrim: Tanrı Aton ve Tek Tanrıcılık İnancı
Milel ve Nihal
https://doi.org/10.17131/milel.1531902Eski Mısır’da Kralların Yönetiminden Tanrıların İdaresine Geçiş (III. Ara Dönem)
Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi
https://doi.org/10.51290/dpusbe.1815119