Sanal Müze Gezilerine Yönelik İlkokul Öğrencilerinin Görüş ve Farkındalıklarının İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı; ilkokul öğrencilerinin sanal müze-sanal tur memnuniyetlerini belirlemektir. Araştırmada karma model kullanılmıştır. Araştırmanın nicel örneklemini, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında İstanbul’un Kağıthane ilçesindeki okullarda öğrenim gören 300, nitel örneklemini ise üçüncü ve dördüncü sınıfta okuyan 40 öğrenci oluşturmaktadır. Elde edilen nicel veriler analiz edilmiş olup öğrencilerin cinsiyet ve okudukları sınıf değişkenlerine göre; ilişkisiz t-testi yapılıp bulgulara ulaşılmış ve yorumlanmıştır. Nitel veriler içerik analizine tabi tutularak yorumlanmıştır. Araştırmada elde edilen nicel bulgulara göre; öğrencilerin sanal müze-sanal tur memnuniyetlerinin, genel olarak olumlu olduğu, cinsiyet değişkenine göre farklılaşmadığı fakat öğrencilerin okuduğu sınıf değişkenine göre farklılaştığı görülmüştür. Nitel bulgulara göre; öğrencilerin sanal müzeyi çoğunlukla eğitim ortamından duymuş oldukları, sanal müzeyi önemli görmelerine rağmen gerçek müzeyi de ziyaret etmek istedikleri, sanal müze uygulamasının kolay olduğu ve hayat bilgisi ve sosyal bilgiler derslerine oldukça katkı sağladığı, sanal müzeyi tarihî eser ve teknoloji kavramları ile özdeşleştirdikleri sonucuna ulaşılıp sanal müze uygulamalarının daha yaygınlaştırılıp eğitim ortamındaki etkisinin artırılmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• sanal müze
• ilkokul öğrencileri
• hayat bilgisi dersi

Examination of Primary School Students' Views on Virtual Museum Tours of Our Cultural Richness

Öz

The purpose of this study is to determine the virtual museum-virtual tour satisfaction of primary school students. A mixed model was used in the study. The quantitative sample of the study consists of 300 students in the schools in Kağıthane district of Istanbul in the 2020-2021 academic year, and the qualitative sample consists of 40 third and fourth-grade students. The quantitative data obtained were analyzed with the SPSS 26 statistical program, and the Independent T-test was performed according to the gender and class variables of the students, and the findings were reached and interpreted. Qualitative data were interpreted by subjecting them to content analysis. According to the quantitative findings obtained in the research; It was observed that the students' virtual museum-virtual tour satisfaction was generally positive and did not differ according to the gender variable, but differed in accordance with the class variable of the students. According to the qualitative findings; It was concluded that the students mostly heard about the virtual museum from the educational environment, they wished to visit the real museum even though they saw the virtual museum as important, the application of the virtual museum was easy and it contributed a lot to the Life Sciences and Social Studies lessons, and they identified the virtual museum with the concepts of historical artifacts and technolog, and suggestions were made to expand the applications and increase their impact in the educational environment.

Anahtar Kelimeler

• virtual museum
• primary school students
• life studies lesson

Kaynakça

1. Abduganiyev, A. , Mustafoyeva, M. (2021). Educational resources based on virtual reality. Academic Research Educational Sciences, 2(4), 2035-2042.
2. Aktaş, V. (2017). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sanal müze kullanımına yönelik tutumları [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
3. Aktaş, Ö., Elyıldırım, Ü. ve Aslan, H. (2020). Öğretmenlerin sanal müzelere dair görüşlerinin incelenmesi. Çocuk Hakları ve Eğitimi Dergisi, 1(1), 25-35.
4. Aladağ, E., Akkaya, D., Şensöz, G. (2014). Sosyal bilgiler dersinde sanal müze kullanımının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 199-217.
5. Altınbay, R. , Gümüş, N. (2020). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin sanal tur uygulamalarıyla ilgili görüşleri. Öğretmen Eğitiminde Yenilikçi Araştırmalar Dergisi, 1(1) , 60-71.
6. Ambusaidi & Al-Rabaani. (2019). The efficiency of virtual museum in development of grade eight students achievements and attitudes towards archaeology in oman. International Journal of Educational Research Review. 4(4), 496-503.
7. Ata, B. (2002). Müzelerle ve tarihî mekanlarla tarih öğretimi [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
8. Atasoy, S. (1999). Çağdaş müzecilik anlayışı ve Türk müzeciliği. Anka Yayınları.

9. Bozkuş, Ş. (2014). Kültür ve sanat iletişimi çerçevesinde Türkiye’de sanal müzelerin gelişimi. İnternational Journal of Social Science, 26(2), 329-344.
10. Bulut, Ü., Atilla, U. (2017). Müze eğitiminin çocuğun görsel sanatlar eğitimine etkileri. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 7(3), 705-714.
11. Buyurgan, S., Mercin, L. (2005). Görsel sanatlar eğitiminde müze eğitimi ve uygulamaları . (1. Baskı). Görsel Sanatlar Eğitimi Derneği Yayınları.
12. Bülbül, H. (2017). Müze ile eğitimde bir seçenek “Second Life” müzeleri. Giresun Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 214, 167-180.
13. Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum (11. baskı). Pegem Akademi.
14. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. , ve Demirel, F. (2011). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pe-gem Yayıncılık.
15. Büyüköztürk, Ş., Çokluk-Bökeoğlu, Ö. ve Köklü, N. (2009). Sosyal bilimler için istatistik (4. baskı). Pegem Akademi.
16. Canlı, K. (2016). İlkokul 4. sınıf görsel sanatlar dersinde sanal müze uygulamasına ilişkin öğretmen, öğrenci ve veli görüşleri [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
17. Creswell, J. W. (2017). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. (S. B. Demir,Çev.). Eğiten Kitap.
18. Creswell, J. W. & Clark, V. L. P. (2007). Designing and conducting mixed methods research. Australian and New Zealand Journal of Public Health, 31(4), 388-389.
19. Çalışkan, H. , Çerkez, S. (2012).Sosyal bilgiler derslerindeki müzeyle eğitim uygulamalarının öğrenci görüşleri çerçevesinde değerlendirilmesi. International online Journal of Educational Science , 4(1), 162-173.
20. Çalışkan, E., Önal, N. ve Yazıcı, K. (2016). Öğretim etkinliklerinde sanal müzelerin kullanımına ilişkin sosyal bilgiler öğretmen adayları ne düşünüyor?. Turkish Studies, 11(3), 689-706.
21. Çıldır, Z., Karadeniz, C. (2014). “Museum education and visual culture practices: museums in Turkey”. American Journal of Educational Research, 2(7), 543-551.
22. Çınar, C., Utkugün, C. ve Gazel, A. A. (2021). Sosyal bilgiler dersinde sanal müze kullanımı hakkında öğrenci görüşleri. Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 16, 150-170.
23. Demir, A., Tak, İ. (2019). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin müze ile eğitime yaklaşımları. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 4(1), 1-18.
24. Demircioğlu, İ. H. (2010). Tarih öğretiminde öğrenci merkezli yaklaşımlar. Anı Yayıncılık.
25. Dilli, R. (2017). Öğretmenlerin müzelerin öğrenme ortamı olarak kullanımına ilişkin görüşleri. Millî Eğitim Dergisi, 214, 303-316.
26. Dinger, K. (2021). Resim-iş öğretmen adaylarının sanal müze kullanımına yönelik tutumlarının incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
27. Egüz, Ş., Kesten, A. (2012). Sosyal bilgiler dersinde müze ile eğitimin öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(1), 81-103.
28. Ermiş, B. (2010). İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin görsel sanatlar dersinde “3 boyutlu sanal müze ziyareti” etkinliğine ilişkin görüşleri [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
29. Gazel, A. , Kısa, Y. (2016). Sosyal bilgiler öğretiminde müze kullanımına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşlerinin incelenmesi. İnternational Journal of Field Education, 2(1), 51-83.
30. Gılıç, İ. (2020). Sanal müze destekli işbirlikli ingilizce öğrenme etkinliklerinin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama başarılarına ve sanal müze memnuniyetlerine etkisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Mersin Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
31. Gılıç, İ. I., Yanpar-Yelken, T. (2019). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin sanal müze destekli işbirlikli ingilizce öğrenme ortamlarına yönelik görüşleri [Tam Metin Bildiri]. 2. Uluslararası Akdeniz Sempozyumu, Mersin, Türkiye.
32. Hantoobi, S. Wahdan A. Salloum, S., & Shaalan, K. (2021) Smart vision of school classroom.Advances in Intellıgent Systems and Computing. http:// doi.org:/10.1007/978-3-030-69717-4_50.
33. Hein, G. E. (2002). Learning in the museum. Taylor and Francis.
34. Hooper-Greenhill, E. (1999). Müze ve galeri eğitimi. ( M. Örgen, Evren ve E. G. Kapçı, Çev.). A.Ü. Çocuk Kültürü Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayınları (1991).
35. ICOM Uluslararası Muzeler Konseyi (2007, 24 Ağustos). According to the ICOM Statutes, adopted during the 21st General Conference in Vienna. http://icom.museum/en/resources/standards-guidelines/museum-definition/ adresinden 15 Eylül 2021 tarihinde alınmıştır.
36. Ismaeel, D. A.& Al‐Abdullatif, A.M. (2016). The impact of an interactive virtual museum on students’ attitudes toward cultural heritage education in the region of Al Hassa, Saudi Arabia. iJET, 11(4), 32‐39.
37. Kabapınar, Y. (2012). Kuramdan uygulamaya hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretimi. (7. Baskı). Pegem Akademi Yayınları.
38. Kampouropoulou, M., Fokiali, P., Efstathiou, I.& Stefos, E. (2013). The virtual museum in educational practice. Review of European Studies, 5(4), 120‐129.
39. Karadeniz, C. (2020). Müzede dijital teknolojilerin kullanımı ve salgın sürecinde dijital katılım. İdil, 70, 975-984.
40. Karagözoğlu, N. (2020). Ortaokul öğrencilerinin etkinliklerle müze eğitimine ilişkin görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1), 33-50.
41. Karataş, S., Yılmaz, A., Kapanoğlu, G. ve Meriçelli, M. (2016). Öğretmenlerin sanal müzelere dair görüşlerinin incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 112-125.
42. Kaya, R., Okumuş, O. (2018). Sanal müzelerin tarih derslerinde kullanımının öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi. Turkish History Education Journal, 7(1), 113-153.
43. Köksal Akyol, A. ve Akyol, A. A. (2014). Okul öncesi eğitimde müzeler. İ. Ulutaş (Ed), Okul öncesinde görsel sanatlar eğitimi. Her yönüyle okul öncesi eğitim (s. 275-291) içinde. Hedef CS Yayıncılık ve Mühendislik.
44. Maxwell, J. A. (2016). Expanding the history and range of mixed methods research. Journal of Mixed Methods Research, 10(1), 12–27.
45. McKenzie, J. (1997). Building a virtual museum community. http://www.fno.org/museum/museweb.html adresinden 13 Şubat 2022 tarihinde alınmıştır.
46. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). Sage Publications, Inc.
47. O’brien, M., Levy, R.M. (2008). Exploration through virtual reality: Encounters with the target culture. The Canadian Modern Language Review, 64(4), 663–691.
48. Onur, B. (2012). Çağdaş müze eğitim ve gelişim (Müze Psikolojisine Giriş). İmge.
49. Özer, A. (2016). Sanal müzede öğrenmenin bağlamsal modelinin kullanımının öğrencilerin akademik başarısı, motivasyonu ve memnuniyet düzeylerine etkisi [Yayınlanmamış doktora tezi]. Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
50. Peker, N. (2014). Sosyal bilgiler dersinde sanal müze kullanımı ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sanal müze kullanımına yönelik tutumları [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Aksaray Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aksaray.
51. Prosser, D. & Eddisford, S. (2004). Virtual museum learning. Information Technology in Childhood Education Annual, 281‐297.
52. Silberman, M. (2016). Aktif öğretim (N. Kalaycı,Çev.). Pegem Akademi Yayınları (2016, 1. Baskı).
53. Sürme, M., Atılgan, E. (2020). Sanal müzede sanal tur yapan bireylerin memnuniyet düzeylerini belirlemeye yönelik bir araştırma. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(3), 1794-1805.
54. Tabachnick, B. G.& Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. Pearson.
55. Teker, N. , Özer, A. (2016). Sanal müze sanal tur memnuniyet ölçeğinin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Millî Eğitim Dergisi, 209, 314‐335.
56. Turgut, G. (2015). Sosyal bilgiler dersinde bir eğitim aracı olarak sanal müzelerden yaralanma [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
57. Ustaoğlu, A. (2012). İlköğretim 7. sınıf sosyal bilgiler dersi Türk tarihine yolculuk ünitesinde sanal müzelerin kullanımının öğrenci başarısına etkisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
58. Yeter, F., Kurtdede Fidan, N. (2018). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin müze metaforları. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16 (1), 173-194.
59. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
60. Yıldırım, T., Tahiroğlu, M. (2012). Sanal ortamda gerçekleştirilen müze gezilerinin ilköğretim öğrencilerinin sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarına etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(39), 104-114.
61. Yılmaz, K., Şeker, İ. (2012). İlköğretim öğrencilerinin müze gezilerine ve müzelerin sosyal bilgiler öğretiminde kullanılmasına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 3(9), 21-39.
62. Zabun, Y. (2020). Tarih öğretmen adaylarının sanal müze kullanımına yönelik tutumlarının incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.