Çok Dilli, İki Dilli ve Tek Dilli Öğretmenlerin Duygusal Zekâ Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Göç, ekonomi, politika gibi sebeplerle insanlar kimi zaman birden fazla dil ile etkileşim hâlinde olmuşlardır. Bu durum da çok dilliliği ortaya çıkarmıştır. Çok dillilik birden fazla dilde yetkin olmayı içeren bir durumdur. Duygusal zekâ kavramı ise kendini tanımanın ve duygularını etkili şekilde kontrol edebilmenin temelini oluşturur. Araştırmanın amacı birden fazla dil bilen öğretmenlerin ve tek dil bilen öğretmenlerin duygusal zekâ düzeylerini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Verilerin toplanması için uzman görüşleri alınarak araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu çalışma grubunda yer alan öğretmenlere uygulanmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiş ve öğretmenlerdeki öz bilinç, kendine çekidüzen verme, motivasyon, empati ve sosyal becerilerin düzeyleri ortaya konmuştur. Söz konusu düzeyler ortaya konulurken öğretmenlerin duygusal zekâ yeterlilikleriyle ilgili tanımlamalarına ve kendi düzeyleriyle ilgili yorumlamalarına doğrudan alıntı yoluyla yer verilmiştir. Bu düzeyler öğretmenlerin cevaplarına göre kötü/yeterli değil, normal/yeterli, normalin üstü ve yüksek/iyi şeklinde derecelendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre duygusal zekânın yeterlilik alanlarına göre bazı farklılıklar olsa da çok dilli olmanın duygusal zekâya en azından herhangi bir negatif etki oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında özellikle üç dilli ve dört dilli öğretmenlerin duygusal zekâ düzeylerinin anket sorularına verdikleri yanıtlardan ve kendi düzeyleriyle ilgili yorumlamalarından hareketle çok daha iyi olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçları benzer araştırmalarla kıyaslanarak çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• çok dillilik
• iki dillilik
• duygusal zekâ
• öğretmen

Investigation of Emotional Intelligence Levels of Multilingual, Bilingual and Monolingual Teachers

Öz

Due to reasons such as migration, economy, politics, people have sometimes interacted with more than one language. This situation has also given rise to multilingualism. Multilingualism is a situation that involves being competent in more than one language. The concept of emotional intelligence forms the basis of knowing oneself and being able to effectively control one's emotions. The aim of the research is to examine the emotional intelligence levels of teachers who know more than one language and teachers who know only one language. For this purpose, a case study, one of the qualitative research designs, was used. In order to collect the data, a semi-structured interview form prepared by the researchers by obtaining expert opinions was applied to the teachers in the study group. The obtained data was analyzed using content analysis and the levels of self-awareness, self-regulation, motivation, empathy and social skills in the teachers were revealed. While the levels in question were revealed, the teachers' definitions of their emotional intelligence competencies and their comments about their own levels were included through direct quotations. These levels were graded as bad/not sufficient, normal/sufficient, above normal and high/good according to the teachers' answers. According to the research results, although there are some differences according to the competence areas of emotional intelligence, it was concluded that being multilingual does not have any negative effect on emotional intelligence. In addition, it was seen that especially the emotional intelligence levels of trilingual and quadrilingual teachers were much better based on their responses to the survey questions and their interpretations of their own levels. The research results were compared with similar studies and various suggestions were made.

Anahtar Kelimeler

• multilingualism
• bilingualism
• emotional intelligence
• teacher

Kaynakça

1. Ağca, Ö. (2012). Normal gelişim gösteren ve dil bozukluğu olan tek dilli çocuklar ile ikidilli çocukların kavram gelişimlerinin karşılaştırılması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ankara Üniversitesi.
2. Ahmed, S. (2014). Duyguların kültürel politikası (Çev. S. Konut). Sel Yayınları.
3. Akkaya, N., ve İşci, C. (2016). Akademik çevrenin ikidillilik kavramı hakkındaki görüşleri. Bartın University Journal of Faculty of Education, 5(2), 328-343. https://doi.org/10.14686/buefad.v5i2.5000191148
4. Alaca, F. (2011). İki dilli olan ve olmayan öğrencilerde okul yaşam kalitesi algısı ve okula aidiyet duygusu ilişkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çukurova Üniversitesi.
5. Alptekin, C. (2010). Relations and interactions between languages in bilingualism: reasons and results. Journal of Theory and Practice in Education, 6(2), 170-178.
6. Aydın, O. (2021). Duygusal zekâsı yüksek çocuklar yetiştirmek duygularımı aklımla buluşturuyorum. İTÜ ETA Vakfı Doğa Koleji Yayınları.
7. Baker, C. (2011). İkidilli eğitim: anne-babalar ve öğretmenler için rehber (Çev. S. Güvener). Heyamola Yayınları. Bakırlı, Ö. C. (2008). İki dillilikte beyin ve zekâ. Dil Dergisi, 140, 32-42.
8. Başbayrak, M. (2021). 2019-2020 öğretim yılında okutulan 6 ve 7. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metin ve etkinliklerin çoklu zekâ kuramı ve öğretmen görüşleri çerçevesinde değerlendirilmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.

9. Beceren, E. (2012). Duygusal ve sosyal zekâmız. Postiga Yayınları.
10. Bloomfield, L. (1933). Language. Henry Holt and Company.
11. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2018). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
12. Culhan, B. (2020). Duygusal zekâ ve mutluluk. Ezr Yayıncılık.
13. Çakıcı, D. (2017). Duygusal zekâ ve yabancı dil başarısı arasındaki ilişki üzerine bir çalışma. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 5(2), 94-104. https://doi.org/10.18298/ijlet.1754.
14. Dehnavi, H., Yousefi, V. R., and Neisi, S. (2023). Investigation and comparison of social intelligence and emotional intelligence in bilingual and monolingual students of shahre Ahwaz. Journal of Psychology New Ideas, 18(22), 1-14.
15. Erden, M. (2011). Akustik ve dilbilimsel parametrelerle çok dilli duygu tanıma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Boğaziçi Üniversitesi.
16. Erkınay Tamtamış, H. K., ve Aydoğan, A. (2021). Çokkültürlülük ve çokdillilik bağlamında Midyat. Uluslararası Dil, Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 4(2), 334-355. https://doi.org/10.37999/udekad.999383.
17. Gardner, H. (2017). Zihin çerçeveleri (Çev. E. Kılıç ve G. Tunçgenç). Alfa Bilim.
18. Goleman, D. (1998a). Duygusal zekâ beden IQ’dan daha önemlidir?. Varlık Yayınları.
19. Goleman, D. (1998b). İşbaşında duygusal zekâ. Varlık Yayınları.
20. Goleman, D. (2009). İşbaşında duygusal zekâ. Varlık Yayınları.
21. Grosjean. F. (1989). Neurolinguists, beware! The bilingual is not two monolinguals in one person. Brain and Language, 36(1), 3-15.
22. Güzel, N. (2013). Duygusal zekâ ve mutluluk. Kum Saati Yayınları.
23. Haugen, E. (1953). The Norwegian language in America: A study in bilingual behavior. University of Pennsylvania Press.
24. Haznedar, B. (2021). İkidillilik ve çokdillilik erken çocukluk döneminde birden fazla dil öğrenimi. Anı Yayıncılık.
25. Karahan, F., ve Savaşçı, M. (2021). Türkiye’de ikidillilik. İ. Güleç, B. İnce ve H. N. Demiriz (Edt), İkidillilik ve İkidilli Çocukların Eğitimi (s. 9-44) içinde. Kesit Yayınları.
26. Kaya, M., ve Kardoğan, M. (2023). Çok dillilik alanında yapılan akademik çalışmaların eğilimleri:1923-2021. Çukurova Araştırmaları, 9(1), 103-120. http://dx.doi.org/10.29228/cukar.66693
27. Kaya, M., Palas, R., ve Can, F. (2022). İki dillilik ve çok dillilik üzerine yapılan araştırmalara ilişkin kaynakça denemesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (31), 605-634. http://dx.doi.org/10.29000/rumelide.1222073
28. Koçyiğit, M. (2018). Etkili iletişim ve duygusal zekâ. Eğitim Yayınevi.
29. Mergen, F. (2016). Türkçe-İngilizce konuşan iki dilli bireylerin her iki dildeki duygu sözcüklerini görsel sözcük tanıma yöntemi ile algılamaları üzerine psikodilbilimsel inceleme [Yayımlanmamış doktora tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
30. Mete, F., ve Akpınar, K. D. (2013). Dil öğretimi ve duygusal zekâ. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 2(5), 73-85.
31. Minaabad, M. S., ve Rad, M. Z. (2016). Kajian impact of emotional intelligence on monolingual and bilingual students’ academic achievement. Jurnal Pendidikan Malaysia, 41(2), 157-163.
32. Morilla-García, C. (2017). The role of emotional intelligence in bilingual education: a study on the improvement of the oral language skill. Multidisciplinary Journal of Educational Research, 7(1), 27-52. doi:10.17583/remie.2017.1840
33. Özkaya, P. G., ve Kalı, G. (2022). İki dillilik türleri (modelleri). U. Başar (Edt). İki dillilere Türkçe öğretimi (s. 3-19) içinde. Nobel Akademik Yayıncılık.
34. Soyugüzel, M. (2021). Duygusal zekâ. Eftalya Kitap.
35. Uluçam-Wegmann, A. I. (2014). Almanca-Türkçe iki dilli ve Almanca tek dilli öğrencilerin kişisel deneyim anlatısı metinlerinde duygu dünyasının sunumu. Dil ve Edebiyat Dergisi, 11(2), 21-42.
36. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
37. Yıldırım, B. (2018). Duygusal zekâ. Destek Yayınları.
38. Yıldız, C., Arslan, K., ve Thomas, R. (2023). İki dillilik ve dil edinimi Almanya’da Türkçe-Almanca iki dilli büyüyen çocuklar üzerine bir inceleme. Pegem Akademi.