Ortaokul Öğrencilerinin Vatanseverlik Değerine İlişkin Metaforik Algıları

Öz

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin vatanseverlik değerine ilişkin metaforik algılarını belirlemektir. Çalışma, nitel araştırma yöntemleri arasında yer alan olgubilim deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılında Kilis ili merkezinde bir devlet okulunda 5, 6, 7 ve 8 sınıfta öğrenim gören toplamda 272 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmaya katılan öğrencilerin belirlenmesinde amaçsal örnekleme yöntemlerinden tipik durum örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verileri, araştırmacılar tarafından geliştirilen metaforlar yoluyla veri toplama formu ile toplanmıştır. Araştırmada katılımcılardan elde edilen verilerin analizinde tümevarımcı analiz yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, Değerlerarası İlişki Olarak Vatanseverlik, Sosyal Yaşam ve Çevre Olarak Vatanseverlik, Milli Kimlik ve Toplumsal Bağlar Olarak Vatanseverlik ve Kişisel ve Toplumsal Duygu Olarak Vatanseverlik olmak üzere 4 tema ve bu temalarda yer alan benzersiz 46 olmak üzere toplamda 357 metafor tespit edilmiştir. En çok tekrar eden metaforlar Sevgi, Saygı, Yardımseverlik, Atatürk, Asker, Bayrak, Dostluk, Anne, Vatanı korumak, Arkadaş, Ordu, Baba, Vatanı Sevmek, Aile ve Ağaç metaforlarıdır. Çalışmada elde edilen metaforlar ve gerekçeleri incelendiğinde ise öğrencilerin vatanseverlik değerine ilişkin algılarının tamamının olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Vatanseverlik
• Metaforik Algı
• Ortaokul Öğrencileri

Mıddle School Students' Metaphorıcal Perceptıons Of Patrıotıc Value

Öz

The aim of this study is to determine middle school students' metaphorical perceptions of patriotism value. The study was conducted in the phenomenological design, which is among the qualitative research methods. The study group of the research consists of a total of 272 students studying in 5, 6, 7 and 8 grades in a public school in the center of Kilis province in the 2023-2024 academic year. Typical case sampling method, one of the purposive sampling methods, was used to determine the students participating in the study. The research data were collected with the data collection form through metaphors developed by the researchers. In the study, inductive analysis method was used to analyze the data obtained from the participants. As a result of the research, a total of 357 metaphors were identified, including 4 themes, Patriotism as a Relationship between Values, Patriotism as Social Life and Environment, Patriotism as National Identity and Social Ties, and Patriotism as Personal and Social Emotion, and 46 unique metaphors in these themes. The most recurrent metaphors were Love, Respect, Benevolence, Atatürk, Soldier, Flag, Friendship, Mother, Protecting the Homeland, Friend, Army, Father, Loving the Homeland, Family and Tree. When the metaphors obtained in the study and their justifications were analyzed, it was concluded that all of the students' perceptions of the value of patriotism were positive.

Anahtar Kelimeler

• Patriotism
• Metaphorical Perception
• Secondary School Students

Kaynakça

1. Akyapı, G. (2019). Ortaokul 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin padişah ve cumhurbaşkanı kavramlarına yönelik algıları: Metaforik bir çalışma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
2. Akyol, Y. (2016). Ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin vatanseverlik değerine ilişkin metaforik algıları. Uluslararası Eğitim Bilimleri Dergisi, (7), 19-32.
3. Alger, C. L. (2009). Secondary teachers’ conceptual metaphors of teaching and learning: Changes over the career span. Teaching and Teacher Education, 25(5), 743-751.
4. Altan, M. Z. (2011). Çoklu zekâ kuramı ve değerler eğitimi. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 1(4), 53-57.
5. Arslan, M.M., ve Bayrakçı, M. (2006). Metaforik düşünme ve öğrenme yaklaşımının eğitim öğretim açısından incelenmesi. Millî Eğitim, 35(171), 100-108.
6. Atalay, T. D., ve Durdukoca, Ş. F. (2018). Öğretmen adaylarının değerlere ilişkin metaforları. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 6(4), 894-923.
7. Avcı, A. A. (2015). Sosyal bilgiler dersinde vatanseverlik değerinin kazandırılmasına yönelik öğretmen ve öğrenci görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kastamonu Üniversitesi.
8. Avcı, E. K. Avcı, A. A., ve İbret, B. Ü. (2017). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin vatanseverlik değerinin kazandırılmasına yönelik görüşleri. İlköğretim Online, 16(4), 1558-1574.

9. Aydın, F., ve Ünaldı Eser, Ü. (2010). Coğrafya öğretmen adaylarının coğrafya kavramına ilişkin algılarının metaforlar yardımıyla analizi. International Online Journal of Educational Sciences (IOJES), 2(2), 600-622.
10. Aydın, F. (2010). Ortaöğretim öğrencilerinin coğrafya kavramına ilişkin sahip oldukları metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimler Dergisi (KUYEB), 10(3), 1313-1322.
11. Aydın, İ. H. (2006). Bir felsefî metafor “yolda olmak”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 6(1), 9-22.
12. Bakioğlu, A., ve Kurt, T. (2009). Öğretmenlerin demokrasi vatandaşlık ve vatanseverlik algılarının nitel olarak incelenmesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 19-39.
13. Bar-Tal, D. E., ve Staub, E. E. (1997). Patriotism: In the lives of individuals and nations. Nelson-Hall Publishers.
14. Beldağ, A. Özdemir, Ü., ve Nalçacı, A. (2016). Yedinci sınıf sosyal bilgiler dersindeki değerlerin kazanılma düzeyinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Erzurum İli Örneği) /Investigation of the level of gaining of the values in the seventh grade social studies curriculum against several var. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(3).
15. Ben-Porath, S. (2007). Civic virtue out of necessity: Patriotism and democratic education. Theory and Research in Education, 5(1), 41-59.
16. Berkowitz, M. W. (2011). What works in values education. International journal of educational research, 50(3), 153-158.
17. Bilginer, R. (2019). Ortaokul öğrencilerinin vatanseverlik değerine yönelik algılarının incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
18. Boğazlıyan, B., ve Yılmaz, A. (2018). Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin vatandaşlık üzerine metaforik algıları. Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 1(1), 70-89.
19. Botha, E. (2009). Why metaphor mattersin education. South African of Education, 29, 431-444. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2023). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
20. Cerit, Y. (2008). Öğretmen kavramı ile ilgili metaforlara ilişkin öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(4), 693-712.
21. Chua, S., and Sim, J. B. Y. (2017). Postmodern patriotism: teachers’ perceptions of loyalty to singapore. Asian Education and Development Studies, 6(1), 30-43.
22. Creswell, J. W., ve Creswell, J. D. (2021). Araştırma tasarımı—nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları / Research Design—Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches (E. Karadağ, Çev.). Nobel Yayın.
23. Creswell, J.W., ve Plano Clark, V.L. (2020). Karma yöntem araştırmaları tasarımı ve yürütülmesi. (Çev. Y. Dede ve S. B. Demir (eds)). Anı Yayıncılık.
24. Çelikkaya, T., ve Seyhan, O. (2017). Ortaokul Öğrencilerinin Evrensel Değerlere İlişkin Algıları: Metafor Analizi. International Journal Of Languages’ Education And Teaching, 5(4), 958-977.
25. De Guerrero, M. C., ve Villamil, O. S. (2002). Metaphorical conceptualizations of ESL teaching and learning. Language teaching research, 6(2), 95-120.
26. Doğan, Ö. F. (2019). Ortaokul öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik metaforik algıları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi.
27. Duran, Y. (2018). Ortaöğretim öğrencilerinin vatan kavramına ilişkin algılarının metaforla belirlenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
28. Ercan, R. (2015). Yetişkinlerde yurtseverlik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Electronic Turkish Studies, 10(3).
29. Faiz, M., Turan, S., ve Avcı, E. K. (2021). Sınıf eğitimi öğretmen adaylarının vatanseverlik değerine ilişkin görüşleri. Türkiye Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 6(1), 67-87.
30. Forceville, C. (2002). The identification of target and source in pictorial metaphors. Journal of pragmatics, 34(1), 1-14.
31. Gömleksiz, M. N., ve Cüro, E. (2011). Sosyal bilgiler dersi öğretim programında yer alan değerlere ilişkin öğrenci tutumlarının değerlendirilmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 8(1), 95-134.
32. Gömleksi̇z, M. N., ve Öner, Ü. (2016). Ortaokul öğrencilerinin vatan kavramına ilişkin metaforik algılar. Electronic Turkish Studies, 11(2).
33. Halstead, J. M., and Taylor, M. J. (2000). Learning and teaching about values: A review of recent research. Cambridge journal of education, 30(2), 169.
34. Inbar, D. E. (1996). The free educational prison: Metaphors and images. Educational research, 38(1), 77-92.
35. Kalyoncu, R. (2012). Görsel sanatlar öğretmeni adaylarının “öğretmenlik” kavramına ilişkin metaforları/Vısual arts teacher candıdates’ metaphors related to concept of” teachıng”. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(20), 471-484.
36. Karabulut, G. (2018). Ortaokul öğrencilerinin demokratik vatandaş kavramına bakış açılarının metaforlar yoluyla incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
37. Karagözoğlu, N. (2018). The use of the life stories of female heroes to be gained the value of patriotism in social studies courses. International journal of Field Educatıon, 4(2), 97-110.
38. Karaırmak, Ö., ve Güloğlu, B. (2012). Metafor: Danışan ve psikolojik danışman arasındaki köprü. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 4(37), 122-135.
39. Kılcan, B. (2013). Sosyal bilgiler öğretim programında yer alan değerlere ilişkin öğrenci algılarının incelenmesi [Yayımlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
40. Kovecses, Z. (2010). Metaphor: A practical introduction. Oxford university press.
41. Lakoff, G., ve Johnson, M. (2010). Metaforlar-hayat, anlam ve dil. Paradigma.
42. Levine, P. M. (2005). Metaphors and images of classrooms. Kappa delta pi record, 41(4), 172-175.
43. Merry, M. S. (2009). Patriotism, history and the legitimate aims of American education. Educational Philosophy and Theory, 41(4), 378-398.
44. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). Sosyal bilgiler öğretim programı. http://mufredat.meb.gov.tr
45. Özden, Ş. N., ve Meydan, A. (2021). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının barış değerine yönelik metaforik algıların değerlendirilmesi. Kapadokya Eğitim Dergisi, 2(1), 1-23.
46. Özkan, R., ve Taşkın, M, A. (2014). İlköğretim öğrencilerinin vatan olgusuna ilişkin algılarının belirlenmesi. Tarih Okulu Dergisi (TOD), XVII, 889-906.
47. Primoratz, I. (2002, December). Patriotism: A Deflationary View. In Philosophical Forum, 33(4).
48. Saban, A. (2004). Giriş düzeyindeki sınıf öğretmeni adaylarının “öğretmen” kavramına ilişkin ileri sürdükleri metaforlar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), 131-155.
49. Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 55, 459-496.
50. Saban, A. (2008a). İlköğretim ı. kademe öğretmen ve öğrencilerinin bilgi ve kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. İlköğretim Online, 7(2), 421-455.
51. Sağdıç, M., ve İlhan, G. O. (2018). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının “vatan” kavramına ilişkin metaforik algıları. International Journal Of Geography And Geography Education, (38), 104-118.
52. Sarıbaş, M., ve Akça, D. (2020). Ortaöğretim coğrafya dersi (9., 10., 11. ve 12. sınıflar) öğretim programında vatanseverlik değeri ve bu değere ilişkin öğrenci metaforları. Kapadokya Coğrafya Dergisi, (2).
53. Schatz, R. T., and Staub, E. (1997). Manifestations of blind and constructive patriotism: Personality correlates and individual–group relations. In D. Bar-Tal & E. Staub (Eds.), Patriotism: In the lives of individuals and nations (pp. 229–245). Nelson-Hall Publishers.
54. Shaw, D. M., Barry, A., and Mahlios, M. (2008). Preservice teachers’ metaphors of teaching in relation to literacy beliefs. Teachers and Teaching: theory and practice, 14(1), 35-50.
55. Şavuk, A. (2022). Metafor konusunda yapılmış tezlerin betimsel analizi: YÖK veri tabanı örneklemi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
56. Tarhan, E. (2019). Vatandaşlık bağlamında sosyal bilgiler öğretmen adaylarının vatanseverlik tutumları ve görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
57. Topal, Y. (2019). Değerler eğitimi ve on kök değer. Mavi Atlas, 7(1), 245-254.
58. Turan, S., ve Aktan, D. (2008). Okul hayatında var olan ve olması düşünülen sosyal değerler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(2), 227-259.
59. Türk Dil Kurumu. (2024). Güncel Türkçe sözlük, “değer”. http; www.tdk.gov.tr
60. Türk Dil Kurumu. (2024). Güncel Türkçe sözlük, “vatanseverlik”. http; www.tdk.gov.tr
61. Türküresin, H. E. (2018). Ortaokul öğrencilerinin vatan kavramina ilişkin algilarinin metaforlar yoluyla belirlenmesi. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2018(10), 30-41.
62. Ulusoy, K., ve Dilmaç, B. (2012). Değerler eğitimi. Pegem Akademi.
63. Uyan Dur, B. İ. (2016). Metafor ve ekslibris. EX-LIBRIST-Uluslararası Ekslibris Dergisi, 3(5), 122-128.
64. Uzunöz, A., ve Akça, D. (2020). Sosyal bilimler lisesi öğrencilerinin vatanseverlik kavramına ilişkin algıları: Metafor Analizi. Kapadokya Coğrafya Dergisi, 2(1).
65. Westheimer, J. (2006). Politics and patriotism in education. Phi Delta Kappan, 87(8), 608-620.
66. Yaşaroğlu, C., ve Biçer, R. (2020). İlkokul öğrencilerinin kök değerlere ilişkin metaforik algılarının incelenmesi. International Journal Of Social And Humanities Sciences Research (Jshsr), 7(52), 996-1005.
67. Yazıcı, F. (2009). Yurtseverlik eğitimi: sosyal bilgiler ve tarih öğretmenlerinin tutum ve algılarına yönelik bir çalışma (Tokat İli Örneği) [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
68. Yazıcı, S., ve Yazıcı, F. (2010). Yurtseverlik eğitimi: tarih ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin algı, tutum ve eğitimsel uygulamalarına yönelik bir araştırma. Journal Of International Social Research, 3(10).
69. Yıldırım, A., ve Şimşek H. (2021), Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
70. Yıldırım, S. G., ve Demirel, M. (2021). Değerler eğitimine yönelik bir model önerisi: değer içselleştirme. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 943-993.
71. Yıldırım, S. G. (2019). Değerler eğitimine yönelik bir model önerisi: değer içselleştirme [Yayımlanmamış doktora tezi]. Bursa Uludağ Üniversitesi.
72. Yıldız, R. (2018). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin vatanseverlik ve sosyal bilgiler derslerinde vatanseverlik eğitimi hakkındaki görüşleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi.