CEFR Standartlarına Dayalı Metin Hazırlığı: A. N. Lapoşina ve M. Yu. Lebedeva’nın Geliştirdiği Textometr Aracının Kullanım Yöntemleri ve Rusça Öğretimine Faydaları

Öz

Yabancı dilde okuma etkinlikleri yapmak, kelime dağarcığının genişlemesine ve yazma ile dinleme becerilerinin gelişmesine katkıda bulunur. Bu sebepten Rusçanın yabancı dil olarak öğretiminde oldukça önemli bir unsurdur. Okuma etkinliklerinde metinlerin seviyeye uygun seçilmesi, öğrencinin motivasyonunu ve dil gelişiminin sürekliliğini sağlamak için oldukça önemlidir. Bir metnin seviyesinin CEFR ölçütlerine göre (A1’den C2’ye kadar) belirlenmesi süreci metodolojik çalışmalarla açıklanmış ve formüle edilmiştir. Bu süreç, belirlenen standartlara uygun olarak otomatikleştirilebilir; diğer deyişle sistemler ve algoritmalar kullanılarak metinlerin seviyeleri insan müdahalesine ihtiyaç duyulmadan hızlı ve doğru bir şekilde belirlenebilir. Metinlerin temel kelime dağarcığını, derste işlenen dilbilgisel konuları ve CEFR standartları ile uyumlu olan “Rusçanın Yabancı Dil Olarak Öğretimi Devlet Standartları” tarafından belirlenen konulara uygunluğunun değerlendirmesi öğretmenler için zaman alan ve iş yükünü artıran bir süreçtir. Bu nedenle, Puşkin Enstitüsü'nde görev yapan uzmanlar A. N. Lapoşina ve M. Yu. Lebedeva'nın Rusça metinlerin seviyesinin otomatik olarak tespit edilmesi için geliştirdiği 'Textometr' adlı programın ders hazırlama sürecine dahil edilmesi, öğretmenlerin iş yükünü hafifletecek ve ders verimliliğini artıracaktır. Çalışmanın amacı “Textometr” programının metin seviyesinin CEFR standartlarına göre otomatik analizi açısından sunduğu imkanlarını ve kullanım metotlarını açıklanmasıdır. Çalışmada Textometr programı incelenmiş olup B2 seviyesindeki “Rusya’da Doğum Günü Kutlamaları” (Rus. Празднование дня рождения в России) isimli metin üzerinden programın imkanları örneklendirilmiştir. Çalışmada açıklama, program analizi yöntemleri, empirik metot; karşılaştırmalı analiz, uygulamalı analiz ve uzman görüşü metotlarına başvurulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Rusça
• dil
• öğretim
• okuma
• Textometr
• otomasyon
• seviye
• materyal

Text Preparation According to CEFR Standards: The Ways of Usage of the Tool “Textometr” Developed by A. N. Laposhina and M. Yu. Lebedeva and Its Usefulness in Russian Language Teaching

Öz

Reading in a foreign language improves vocabulary, writing, and listening skills. As a result, reading is a vital skill and practice for teaching Russian as a foreign language. When it comes to selecting materials for the lessons, evaluating the suitability of texts for the language level is a stage that remains relevant and requires effort. The process of determining the level of the text according to CEFR standards (from A1 to C2) is explained and defined through methodological studies. Therefore, automatization of this process is possible. The selection of texts that are suitable for the level of the student in reading activity is a very important criterion for the motivation of the students and the continuity of language development. It is a time-consuming and workload-increasing process for teachers to analyse the suitability of the texts to lexical minimum standards, grammatical subjects taught in the lessons, and the topics determined by State Standards for Teaching Russian as a Foreign Language, which are compatible with CEFR standards. For this reason, using the programme named “Textometr”, which is developed by A. N. Laposhina and M. Y. Lebedeva, the specialists who work at Pushkin Institute, for automatic determination of the level of Russian texts is one of the methods to ease teachers’ workload and increase the efficiency of the lessons. The aim of the study is to explain the opportunities offered by the Textometr programme and the ways of using this tool. In the study, the “Textometr” programme is examined and the opportunities of the programme are exemplified through B2 level text “Birthday Celebrations in Russia” (Rus. Празднование дня рождения в России). Explanation and programme analysis methods, empirical method, comparative analysis, and expert opinion methods are used in the study.

Anahtar Kelimeler

• Russian
• language
• teaching
• reading
• Textometr
• automation
• level
• material

Kaynakça

1. Abdullayeva M. A., & Hociyeva, C. C. (2023). Puti soverşenstvovaniya metodiçeskoy podgotovki buduşçevo uçitelya inostrannogo yazıka dlya rabotı s autentiçnımi tekstami. Uçebnıye zapiski Hudjanskogo godusarstvennogo universiteta im. akademika B. Gafurova. Gumanitarnıye nauki, 4(77), 146-152.
2. Almazova, N., Krylova, E., Rubtsova, A., & Odinokaya, M. (2020). Challenges and Opportunities for Russian Higher Education amid COVID-19: Teachers’ Perspective. Educ. Sci., 10, 368. https://doi.org/10.3390/educsci10120368
3. Andryuşina, N.P. (2011). Leksiçeskiye minimumı po russkomu yazıku kak inostrannomu: problema otbora leksiçeskih i frazeologiçeskih yedinits. Problemı istorii, filologii, kulturı, 3(33), 648-652.
4. Andryuşina, N. P. (Ed.), Bitehtina, G. A., Klobukova, L. P, Noreyko, L N., & Odintsova, İ. V. (2014). Leksiçeskiy minimum po russkomu yazıku kak inostrannomu. Zlatoust.
5. Aşcı, Y., ve Topçu Tecelli, N. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma ve yazma becerisi geliştirmeye yönelik öykü kullanımı. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), (32), 203-220. https://doi.org/10.20427/turkiyat.642418
6. Abdullayeva M. A., & Hociyeva, C. C. (2023). Puti soverşenstvovaniya metodiçeskoy podgotovki buduşçevo uçitelya inostrannogo yazıka dlya rabotı s autentiçnımi tekstami. Uçebnıye zapiski Hudjanskogo godusarstvennogo universiteta im. akademika B. Gafurova. Gumanitarnıye nauki, 4(77), 146-152.
7. Almazova, N., Krylova, E., Rubtsova, A., & Odinokaya, M. (2020). Challenges and Opportunities for Russian Higher Education amid COVID-19: Teachers’ Perspective. Educ. Sci., 10, 368. https://doi.org/10.3390/educsci10120368
8. Andryuşina, N.P. (2011). Leksiçeskiye minimumı po russkomu yazıku kak inostrannomu: problema otbora leksiçeskih i frazeologiçeskih yedinits. Problemı istorii, filologii, kulturı, 3(33), 648-652.

9. Andryuşina, N. P. (Ed.), Bitehtina, G. A., Klobukova, L. P, Noreyko, L N., & Odintsova, İ. V. (2014). Leksiçeskiy minimum po russkomu yazıku kak inostrannomu. Zlatoust.
10. Aşcı, Y., ve Topçu Tecelli, N. (2020). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde okuma ve yazma becerisi geliştirmeye yönelik öykü kullanımı. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), (32), 203-220. https://doi.org/10.20427/turkiyat.642418
11. İmanaliyeva, G. A. Gacibekova, Z. G., & Raşidova, A. C. (2023). Slojnost’ çteniya na angliyskom yazıke i ego vzaimosvyaz’ s ovladeniye yazıkom. Sovremennoye pedagogiçeskoye obrazovaniye, (2), 303-307.
12. Koberstein-Schwarz, M., & Meisert, A. (2022). Pedagogical content knowledge in material-based lesson planning of preservice biology teachers. Teaching and Teacher Education, (116), 103745, 10.1016/j.tate.2022.103745
13. Koryakovtseva, N. F. (2023). Çteniye na inostrannom yazıke kak obrazovatel’naya tsel v kontekste mejkul’turnogo obşçeniya. Vestnik of Moscow State Linguistic University. Education and Teaching, 1(846), 20–25. 10.52070/2500-3488_2023_1_846_20
14. Lapoşina, A. N. (2018). Opıt eksperimental’nogo issledovaniya slojnosti tekstov po RKİ. Dinamika yazıkovıh i kul’turnıh protsessov v sovremennoy Rossii. Materialı VI Kongressa ROPRYAL, (SPB), 6, 1154-1179.
15. Laposhina А. N., Veselovskaya, Т. S., Lebedeva, M. U., & Kupreshchenko, O. F. (2018). Automated Text Readability Assessment For Russian Second Language Learners. Komp’juternaja Lingvistika i Intellektual’nye Tehnologii Сер. “Computational Linguistics and Intellectual Technologies: Proceedings of the International Conference “Dialogue 2018”, 17(24).
16. Lapoşina, A. N., & Lebedeva, M.Yu. (2021). Tekstometr: onlayn-instrument opredeleniya urovnya slojnosti teksta po russkomu yazıku kak inostrannomu. Rusistika, 19(3), 331-345.
17. Lapoşina, A. N., & Lebedeva, M Yu. (2022). Formirovaniye çastotnogo slovarya-inofonov na osnove korpusnıh dannıh. Mir russkogo yazıka, (3), 90-99. doi:10.24412/1811-1629-2022-3-90-99
18. Markina, Ye. İ. (2011). Lingvodidaktiçeskiye osnovı razrabotki leksiçeskih minimumov po russkomu yazıku kak inostrannomu (dlya raznıh urovney i profiley obuçeniya). [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Moskovskiy gosudarstvennıy universitet.
19. Meirovitz T., Russak S., & Zur A. (2022). English as a foreign language teachers’ perceptions regarding their pedagogical-technological knowledge and its implementation in distance learning during COVID-19. Heliyon, 8(4), https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e09175
20. Muñoz, C. (2014). Contrasting Effects of Starting Age and Input on the Oral Performance of Foreign Language Learners. Applied Linguistics, (35), 463–482.
21. Nation P., & Waring R. (1997). Vocabulary Size, Text Coverage and Word Lists. Vocabulary: Description, Acquisition, and Pedagogy. Schmitt N., McCarthy M. (Ed.). 1(14), 6–19.
22. Nefyodova, M. A. (2023). Sovremennıye podhodı k obuçeniyu inostrannomu yazıku. Uçenıye zapiski. Elektronnıy nauçnıy jurnal Kurskogo gosudarstvennogo universiteta, 2(66), 137-142.
23. Nikonova, Ye. N., & Yahyayeva, K. M., (2020). Differentsirovannıy podhod pri obuçenii studentov professional’no-orientirovannomu çteniyu v ramkah distsiplinı “İnostrannıy yazık”. Voprosı metodiki prepodavaniya v vuze, 9(35), 62–73. 10.18720/HUM/ISSN 2227-8591.35.06
24. Orazova, Z. N., & Omirbaykyzy, Z. G. (2024, 15-16 Mart). Significance of Improving Reading Skills in Learning a Foreign Language. Xalqaro Ilmıy-Amalıy Konferensıyalar, 1(2), 477-482.
25. Revyakina, T. L., Şçur, V. V., & Fedotova N. V. (2013). Çteniye kak aspekt obuçeniya na zanyatiyah po RKİ. Aktual’nıye voprosı sovremennoy filolohii i jurnalistiki, (11), 53-59.
26. Sevdaleva, A. S., & Çalova, O. N. (2020). İspol’zovaniye ekstensivnogo vida çteniya kak faktör povışeniya motivatsii k izuçeniyu inostrannogo yazıka. Nauka i obrazovaniye segodnya, 9(56), 21-24.
27. Sharoff, S. A., Umanskaya, E., & Wilson J. A. (2013). Frequency Dictionary of Russian: Core vocabulary for learners. Routedge.
28. Sidorova, M. Yu., & Şmatko, A. S. (2019). Ot “leksiçeskogo minimuma” k “Leksiko-grammatiçeskoy osnove”: novıy podhod k predstavleniyu yazıka predmetnoy oblasti. Mir russkogo yazıka, (3). 83–91.
29. Vladimirova, T. Ye., Nahabina M. M., Soboleva N. İ., & Andryuşina, N. P. (2001). Gosudarstvennıy standart po russkomu yazıku kak inostrannomu. Elementarnıy uroven’, (2. Baskı), (A. V. Golubeva Ed.), İzdatel’stvo Zlotoust. 5-86547-186-4.
30. Xasanova Yoqutxon Iqboljon qizi, & Vohidova Tamanno Saidjonovna. (2023). Development Of Reading Skill in B1 Level Students. Qo‘Qon Unıversıtetı Xabarnoması, 1(1), 1006–1018. https://doi.org/10.54613/ku.v1i1.491
31. Yen, N. T. (2021). Uçebnıye tekstı na russkom yazıke kak element obuçeniya inostrantsev v kurse RKİ. Sciences of Europe, (78-2), 33-36. 10.24412/3162-2364-2021-78-2-33-36