Gender, Educational Administration and The Experiences of Women Managers: Sample of Mersin Province

Öz

Women managers working in educational organizations are generally exposed to gender inequalities throughout their management careers, starting from the process of their appointment to management, and they face various problems in advancing in their careers. In addition, although educational organizations are among the sectors where women work intensively, their representation in management levels, as in other sectors, is quite low, which increases the importance of the research. Based on this framework, the purpose of this research is to examine the management experiences of women working as educational administrators. This research aims to adress gender-based issues in education management and contribute to other studies based on the experiences of women administrators in the management process.In the research, a phenomenological research design, one of the qulitative study methods, was used, the data were obtained from face to face interviews with female managers and were examined using descriptive analysis method. The study group of the research consists of 21 women administrators, including school principle, deputy principle, assistant school principal and chief, working in the central district of Mersin in Turkey. In the study, data were obtained through face-to-face interviews with women managers and the data were examined by using descriptive analysis method. The findings of the research were examined under the themes of the transition process to management, management and gender, and the obstacles faced by women managers and ways to cope. Although the women managers who participated in the research stated that management has no gender, findings were obtained that women face many gender-based problems and obstacles during the candidacy and appointment process and also during the management process.

Anahtar Kelimeler

• gender of management
• gender and education
• women education administrators
• women managers

Toplumsal Cinsiyet, Eğitim Yönetimi ve Kadın Yöneticilerin Deneyimleri: Mersin İli Örneği

Öz

Eğitim örgütlerinde görev yapmakta olan kadın yöneticiler yöneticiliğe atanma süreçlerinden itibaren ve yöneticilikleri boyunca toplumsal cinsiyet eşitsizliklerine maruz kalmakta, kariyer basamaklarında ilerlemede çeşitli engellerle karşılaşmaktadırlar. Ayrıca eğitim örgütleri kadınların yoğun olarak çalıştıkları sektörlerin başında gelmesine rağmen diğer sektörlerde de olduğu üzere yönetim kademelerindeki temsillerinin oldukça düşük bir oranda olması araştırmanın önemini artırmaktadır. Bu çerçeveden hareketle bu araştırmanın amacı, eğitim yöneticisi olarak görev yapan kadınların yöneticilik deneyimlerini incelemektir. Bu araştırma ile kadın yöneticilerin yöneticilik sürecinde yaşadıkları deneyimlerden yola çıkılarak eğitim yönetiminde toplumsal cinsiyet temelli sorunları ele almak ve diğer çalışmalara katkıda bulunmak hedeflenmiştir. Araştırmada nitel çalışma yöntemlerden fenomenolojik araştırma deseni kullanılmış, veriler kadın yöneticilerle yapılan yüz yüze görüşmelerden elde edilmiş ve betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, Mersin il merkezinde görev yapmakta olan okul müdürü, müdür başyardımcısı, okul müdür yardımcısı ve şef olmak üzere 21 kadın yöneticiden oluşmaktadır. Araştırmanın bulguları yöneticiliğe geçiş süreci, yönetim ve cinsiyet, kadın yöneticilerin karşılaştıkları engeller ve baş etme yolları temaları altında incelenmiştir. Araştırmaya katılan kadın yöneticilerden yöneticiliğin cinsiyeti olmadığına dair görüşler elde edilmesine rağmen kadınların adaylık ve atanma süreci ve yöneticilik sürecinde toplumsal cinsiyet temelli pek çok sorun ve engelle karşılaştıkları yönünde bulgulara ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• yönetimin cinsiyeti
• eğitimde toplumsal cinsiyet
• kadın eğitim yöneticileri
• kadın yöneticiler

Etik Beyan

Araştırma Mersin Üniversitesi Beşeri ve Sosyal Bilimler Etik Kurulu 02.05.2023 tarih ve 98 sayılı onayı ile belgelendirilmiştir.

Teşekkür

Çalışmaya katkı sunan kadın eğitim yöneticilerine teşekkürlerimizi sunarız.

Kaynakça

1. Abdallah, J., & Jiba, S.(2020). Women in leadership: Gender personality traits and skills. Business Excellence and Management, 10(1), 5-15. https://www.ceeol.com/search/articledetail? id=842559.
2. Acker, J. (2009). From glass ceiling to inequality regimes. Sociologie du Travail, 51(2), 199–217. https://doi.org/10.1016/j.soctra.2009.03.004.
3. Acurio, S., & Molina, G. (2024). Glass ceilings and gender inequalities in academia. Revista VICTEC, 5(9), 88-102. https://doi.org/10.61395/victec.v5i9.166.
4. Alhas, F. (2021). Geçmişten günümüze kadar kadın yöneticilere konulan kariyer engelleri. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(2), 62-77.
5. Aslan, Ş. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: Nicel, nitel ve karma tasarımlar için bir rehber. Eğitim Yayınevi.
6. Baz, D., & Aslan, A. E. (2021). Üst düzey kadın yöneticilerin kariyer engellerinin incelenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 18(41), 3505-3533.
7. Bozkurt, Z., Öztürk, H., Çiçek, N., Seyitoğlu, M., Budak, Y., Okan, E., & Seymen, F. (2023). Kadın yöneticilerin okulda karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunlarla başa çıkma stratejileri. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 10(5), 1425-1440.
8. Bulut S. & Çelikten M. (2021). Türk eğitim sisteminde kadın okul yöneticiliği. Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 7(40), 886-894.

9. Bulut, Y. & Bakan, İ. (2005). Yönetici ve yöneticilik üzerine Kahramanmaraş kentinde bir araştırma. SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 5(9), 62-89.
10. Campbell, M., & Campbell-Whatley, G. D. (2020). Strategies and barriers: Career advancement for women administrators. Journal of Applied Educational and Policy Research, 5(1),1-16.
11. Coleman, M. (2000). The female secondary headteacher in England and Wales: Leadership and management styles. Educational Research, 42(1), 13–27. https://doi. org/10.1080/001318800363881.
12. Dişli, M., & Atasoy, R. (2024). The challenges faced by female school administrators and the evaluation of the mobbing situations they experienced. Harran Education Journal, 9(2) 296- 322. https://doi.org/10.22596/hej.1432272.
13. Dozier, G. L. (1984). Women in educational administration: Barriers and strategies. Graduate ResearchPapers, 2181. https://scholarworks.uni.edu/cgi/viewcontent. cgi?article=3256&context=grp
14. Farrow, S. E. (2020). Roadblocks to the principalship faced by females [Unpublished master thesis]. Morehead State University.
15. Glesne, C. (2012). Nitel araştırmaya giriş. (Ali Ersoy & Pelin Yalçınoğlu, Çev. Ed.’ler). Anı Yayıncılık.
16. Guillet, B., Pavesi, A., Hsu, C., & Weber, K. (2019). Is there such a thing as feminine leadership? Being a leader and not a man in the hospitality industry. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 31(7), 2970–2993. https://doi.org/10.1108/IJCHM-06-2018-0486.
17. Harris, A., Ismail, N., Jones, M., Azorín, C., & Longville, J. (2024). Invisible leaders? Reviewing contemporary evidence about women leaders in education. School Leadership & Management, 44(5), 523–546. https://doi.org/10.1080/13632434.2024.2408220.
18. Hing, L., Sakr, N., Sorenson, J., Stamarski, C., Caniera, K., & Colaco, C. (2023). Gender inequities in the workplace: A holistic review of organizational processes and practices. Human Resource Management Review, 33(3), 100968.https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2023.100968.
19. İnce, A., Önder, E. & Petek, H. (2025). Okullarda kadın müdür olmanın getirdiği zorluklar ve baş etme yolları. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 64, 1882-1908.
20. Jallow, R. (2020). Gender differences in managerial behavior and their leadership styles. International Journal of Innovative Science and Research Technology, 5(9), 6-10. https://doi.org/10.38124/ ijisrt20sep032.
21. Karakaya, Ş. & Reyhanoğlu, M. (2020). Erkek egemen dünyada kadın yönetici olmak: Kadın yönetici çevresi üzerine bir araştırma. Journal of Politics, Economy and Management, 3(1), 47-74.
22. Karaoğlu, Z. (2020). Okullarda kadın yöneticilerin yönetim sürecinde karşılaştığı sorunlar [Tezsiz yüksek lisans projesi]. Pamukkale Üniversitesi.
23. Kirişçi, G. & Can, N. (2020). Eğitim ve okul yöneticilerinin cam tavan sendromuna ilişkin görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(2), 618-636.
24. Köse, A. & İnce, S. (2022). The career barriers faced by female administrators and teachers. Inonu University Journal of the Faculty of Education, 23(3), 1717-1755. https://doi.org/10.17679/ inuefd.1141438.
25. Manav, Ö. & Manav Koçak, F. (2024). Eğitim kurumlarında görev yapan kadın yöneticilerin tutumları ile ilgili öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Studies, 10(44), 45-63.
26. Mavin, S., & Grandy, G. (2016). A theory of abject appearance: Women elite leaders’ intra-gender ‘management’ of bodies and appearance. Human Relations, 69, 1095-1120. https://doi. org/10.1177/0018726715609107.
27. Millî Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Genel Müdürlüğü (2018). Türkiye’deki öğretmen ve okul yöneticilerinin görüşleri, öğretim koşulları: TALIS 2018 öğretmen ve okul yöneticileri yanıtları analizi. https://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_09/10142823_TALIS_ RAPORU-.pdf
28. Millî Eğitim Bakanlığı (2024). 2023-2024 eğitim öğretim istatistikleri. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı.https://sgb.meb.gov.tr/www/icerik_goruntule.php?KNO= 629.
29. Naguib, R., & Madeeha, M. (2023). “Making visible the invisible”: Exploring the role of gender biases on the glass ceiling in Qatar’s public sector. Women’s Studies International Forum, 98, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.wsif.2023.102723.
30. Oktaviana, M., & Latiman, A. (2024). Experiences of workplace bullying in women worker. Biopsikososial: Jurnal Ilmiah Psikologi Fakultas Psikologi Universitas Mercubuana Jakarta, 8(1), 1-15. https://doi.org/10.22441/biopsikososial.v8i1.20067.
31. Özertürk, M., & Gül, İ. (2021). Eğitim çalışanı kadınların yönetici olmalarının önündeki cam tavan sendromuna yönelik görüşleri. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 51, 24-44. https:// doi.org/10.17498/kdeniz.962743.
32. Peçe, İ. & Taşdemir, F. (2021). İdarecilerin yönetim kadrolarını tercih etme sebepleri ve yönetici seçimi ile ilgili görüşlerinin incelenmesi. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(1), 123- 135.
33. Robinson, K., Shakeshaft, C., Grogan, M., & Newcomb, W. S. (2017). Necessary but not sufficient: The continuing inequality between men and women in educational leadership, findings from the American Association of School Administrators Mid-Decade Survey. Frontiers in Education, 2(12), 1-12. https://doi.org/10.3389/feduc.2017.00012
34. Rosander, M., Salin, D., Viita, L., & Blomberg, S. (2020). Gender matters: Work place bullying, gender, and mental health. Frontiers in Psychology, 11, Article 560178.https://doi. org/10.3389/fpsyg.2020.560178.
35. Sczesny, S., Bosak, J., Neff, D., & Schyns, B. (2004). Gender stereotypes and the attribution of leadership traits: A cross-cultural comparison. Sex Roles, 51, 631-645. https://doi. org/10.1007/S11199-004-0715-0.
36. Sefer, R. S. (2006). Üsküdar ilçesindeki okullarda çalışan bazı kadın yöneticilerin mesleklerine ilişkin beklenti ve sorunları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
37. Shah, S. (2021). Navigating gender stereotypes as educational leaders: An ecological approach. Management in Education, 37, 140-149. https://doi. org/10.1177/08920206211021845.
38. Stamarski, C., & Hing, L. (2015). Gender inequalities in the workplace: The effects of organizational structures, processes, practices, and decision makers’ sexism. Frontiers in Psychology, 6, Article 1400. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2015.01400.
39. Şahin, M. (2025). Gender in school administration: Problems of women administrators. Journal of Social Sciences and Education, 8(1), 81-113.
40. Tabassum, N., & Nayak, B. S. (2021). Gender stereotypes and their impact on women’s career progressions from a managerial perspective. IIM Kozhikode Society & Management Review, 10(2), 192-208.
41. Tanrısevdi, F., Yengin Sarpkaya, P., & Sarpkaya, R. (2019). Eğitim örgütlerindeki kadın yöneticilerin cam tavan deneyimleri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 7(4), 1590-1617.
42. Taşar H. H. (2022). Millî Eğitim Bakanlığı merkez teşkilatı üst yönetiminde kadın temsili. Mülkiye Dergisi, 46(3), 794-815.
43. Topçu, H., Manolova, A., & Cingöz Akkaya, E. (2024).Challenges of being a female principal in schools and ways of coping. Research in Pedagogy, 14(2), 119–136. https://doi.org/10.5937/ IstrPed2402119T.
44. TÜİK (2024). İstatistiklerle kadın,2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle- Kadin-2023-53675.
45. Tüzel İşeri, E., & Çalık T. (2019). Kadın okul yöneticilerinin karşılaştıkları kurumsal kariyer engelleri ve bunları aşmaya yönelik çözüm yolları. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırma Dergisi, 8(3), 1470-1503.
46. World Economic Forum. (2023). Representation of women in senior leadership. http://weforum.org/ publications/global-gender-gap-report-2023/
47. Yağcı, E. & Uluöz, T. (2018). Leadership styles of school administrators and its relation with the mobbing experience levels of social, science and mathematics teachers. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 14(1), 155-166.
48. Yamada, A. (2024). Gender inequality in the workplace in Japan. International Journal of Sociology, 8(2), 36-46. https://doi.org/10.47604/ijs.2592.
49. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2003). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınları.
50. Young, M., & McLeod, S. (2001). Flukes, opportunities, and planned interventions: Factors affecting women’s decisions to become school administrators. Educational Administration Quarterly, 37, 462-502. https://doi.org/10.1177/0013161X01374003.
51. Zbihlejová, L., Frankovský, M., & Birknerová, Z. (2018). Leadership styles of managers from the perspective of gender. International Journal of Organizational Leadership, 7, 340-347.
52. https://doi.org/10.33844/IJOL.2018.60216.