Dezavantajlı Grupların Dil Öğrenme İhtiyaçlarının İncelenmesi: Ceza İnfaz Kurumlarında Bulunan Yabancı Uyruklu Hükümlü/Tutuklular Örneği

Öz

Bu çalışmada, ceza infaz kurumlarında bulunan yabancı uyruklu hükümlü/tutukluların dil öğrenme ihtiyaçlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma desenlerinden araçsal durum çalışmasının kullanıldığı bu araştırmada veriler görüşme tekniğiyle elde edilmiştir. Çalışma, Ankara’daki iki ceza infaz kurumunda; hükümlü/tutuklularla mesai halinde olan yöneticiler, öğretmenler, uzmanlar, diğer ceza infaz kurumu personeli ve yabancı uyruklu hükümlü/tutuklularla yürütülmüştür. Verilerin analizinde tematik analiz ve içerik analizi kullanılmış; elde edilen veriler tablolar halinde sunulmuştur. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre; ceza infaz kurumunda bulunan yabancı uyruklu hükümlü/tutukluların dil öğrenme ihtiyaçlarının sosyal, kişisel ve mücbir gereksinimler, entegrasyon temelli gereksinimler, dil becerileri ve akademik gereksinimlerden müteşekkil olduğu görülmüştür. Yabancı uyruklu hükümlü/tutukluların özellikle kişisel alanda ve kamusal alanda temel gereksinimlerini karşılayabilecek düzeyde yazılı ve sözlü iletişim yetisine ihtiyaç duydukları anlaşılmıştır. Ceza infaz kurumlarında bulunan yabancıların iletişim ihtiyaçlarının ise en çok arkadaşlarıyla ve kamu görevlileriyle olduğu belirlenmiştir. Bunların yanında; ceza infaz kurumlarında günlük yaşamı, sosyal hayatı, hukukî-idari alanı içeren temel terminoloji ve yapılar ile günlük rutin, fiziksel-ruhsal sağlık, manevi rehberlik, teknik, alışveriş, eşya, iktisadi gereksinimleri içeren temel terminoloji ve yapıların öğrenilmesine duyulan ihtiyaç ortaya konulmuştur. Mezkûr ihtiyaçlara odaklı dil öğretim programlarının geliştirilmesinin yararlı olacağı değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• kapsayıcı eğitim
• dezavantajlı gruplar
• yabancı uyruklu hükümlü ve tutuklu öğrenciler
• dil bariyerleri
• dil ihtiyaçları
• yabancı dil olarak Türkçe öğretimi

Examining the Language Learning Needs of Disadvantaged Groups: The Example of Foreign National Convicts/Detainees in Penal Institutions

Abstract

In this study, it was aimed to determine the language learning needs of foreign convicts/detainees in penal institutions. In this study, in which instrumental case study, one of the qualitative research designs, was used, data were obtained by interview technique. The study was conducted in two penal execution institutions in Ankara with administrators, teachers, experts, other penal execution institution staff and foreign national convicts/detainees who work with convicts/detainees. Thematic analysis and content analysis were used to analyse the data and the data obtained were presented in tables. According to the findings of the study, it was seen that the language learning needs of foreign national convicts/detainees in penal institutions consist of social, personal and compelling needs, integration-based needs, language skills and academic needs. It has been understood that foreign convicts/detainees need written and verbal communication skills at a level that can meet their basic needs, especially in the personal and public spheres. It has been determined that the communication needs of foreigners in penal institutions are mostly with their friends and public officials. In addition to these; the need for learning basic terminology and structures including daily life, social life, legal-administrative field and basic terminology and structures including daily routine, physical-spiritual health, spiritual guidance, technical, shopping, goods, economic needs in penal institutions has been revealed. It was evaluated that mentioned would be beneficial to develop language teaching programs focused on these needs.

Keywords

• inclusive education
• disadvantaged groups
• foreign convicted and detained students
• language barriers
• language needs
• teaching Turkish as a foreign language

Kaynakça

1. Adalet Bakanlığı, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü. (2025). Ceza infaz kurumu istatistikleri. https://adlisicil.adalet.gov.tr/Resimler/SayfaDokuman/5052025093023Haber%20 B%C3%BClteni%20-%20CTE%20%2005%20May%C4%B1s%202025%20 Birle%C5%9Ftirilmi%C5%9F.pdf
2. Akbaş, Ö. (2018). Gürcistanda yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin dil ihtiyaçları ile motivasyon engelleri arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kırıkkale Üniversitesi.
3. Arslan, E. (2022). Nitel araştirmalarda geçerlilik ve güvenilirlik. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(51), 395-407. https://doi.org/10.30794/pausbed.1116878
4. Atila, B. A., Yorgancı, O. K., & Harmankaya, M. Ö. (2023). Opinions of foreign convicts learning Turkish in penal ınstitutions on learning Turkish. Journal of Human and Social Sciences, 6, 1-27. https://doi.org/10.53048/johass.1348927
5. Avallain. (2023, July). E-learning in German prisons–teaching language under challenging conditions. Germany Avallain Blog. https://www.avallain.com/blog/e-learning-in-german-prisonsteaching- language-under-challenging-conditions
6. Avustralian Goverment-Productivity Commission (2021). Australia’s prison dilemma. https://www. pc.gov.au/research/completed/prison-dilemma
7. Balçıkanlı, C. (2010). A study on needs analysis of learners of Turkish language. Sino-US English Teaching, 7(1), 24-28.
8. Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2),368-388. https://doi.org/10.31592/aeusbed.598299

9. Barkan, M., Toprak, E., Kumtepe, A. T., Kumtepe, E. G., Ataizi, M., Pilanci, H., & Kayabas, B. K. (2011). Eliminating language barriers online at European prisons (ELBEP): A case-study. Educational Media International, 48(3), 235-248. https://doi.org/10.1080/09523987.2011.607320
10. Barnoux, M., & Wood, J. (2013). The specific needs of foreign national prisoners and the threat to their mental health from being imprisoned in a foreign country. Aggression and violent behavior, 18(2), 240-246. https://doi.org/10.1016/j.avb.2012.12.012
11. Başar, U., & Akbulut, E. (2016). Yabancılara Türkçe öğretiminde öğrenen ihtiyaçlarının belirlenmesi: Yunus Emre Enstitüsü Tiflis Türk Kültür Merkezi örneği. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 5(2), 1005-1020.
12. Behan, C. (2021). Education in prison: A literature review. UNESCO Institute for Lifelong Learning. https://eric.ed.gov/?id=ED615405
13. Bhui H. (2009). Foreign national prisoners: Issues and debates (pp. 154-169). İn Bhui H. (ed.) Race and Criminal Justice. Sage.
14. Bilgin, N. (2006). Sosyal bilimlerde içerik analizi teknikler ve örnek çalışmalar. Siyasal Kitabevi.
15. Borrell, R. (2010). A review of second language learning factors for refugee populations [Unpublished doctoral dissertation]. University of Minnesota. https://serranovillageconversation.weebly. com/uploads/2/9/3/0/29308213/borrell.pdf
16. Boylu, E., & Çangal, Ö. (2014). Yabancılara Türkçe öğretiminde dil ihtiyaç analizi: İran örneği. International Journal of Language Academy, 2(5), 127-151.
17. Bölükbaş, F. (2016). Suriyeli mültecilerin dil ihtiyaçlarının analizi: İstanbul örneği. Journal Of İnternational Social Research, 9(46), 21-31.
18. Braggins, J., & Talbot, J. (2003). Time to learn: Prisoners’ views on prison education. Prison Reform Trust.
19. Brosens, D., De Donder, L., Smetcoren, A. S., & Dury, S. (2020). Exploring educational opportunities for foreign national prisoners in Europe. Scandinavian Journal of Educational Research, 64(3), 389-407. https://doi.org/10.1080/00313831.2018.1557742
20. Brosens, D., Marynissen, S., Lemmers, F., & Croux, F. (2021). Distance education for dutch citizens detained abroad: A mixed-methods case study of the foundation ‘education behind foreign bars’. Education Sciences, 11(2), 41. https://doi.org/10.3390/educsci11020041
21. Carroll, C., Hurry, J., & Wilson, A. (2015.). A prison within a prison: The provision of ESOL education and training for prisoners and ex-prisoners. https://www.bell-foundation.org.uk/app/ uploads/2017/05/A_Prison_within_a_Prison.pdf
22. Christoforou, D., Giannakou, A., & Georgiou, G. (2024). Exploring motivational drivers for English language learning in Greek prisons. Journal of Adult and Continuing Education 30(2), 596- 616. https://doi.org/10.1177/14779714241269302
23. Coates, D. S. (2016). Unlocking potential: A review of educaton in prison. Publication by the UK Ministry of Justice.
24. Croux, F., Vandevelde, S., Claes, B., Brosens, D., & De Donder, L. (2023). An appreciative inquiry into foreign national prisoners’ participation in prison activities: The role of language. European Journal of Criminology, 20(1), 251-269. https://doi.org/10.1177/14773708211000633
25. Crowley, M. (2019). Participatory approach curriculum guide for teachers of ıncarcerated English language learners [Unpublished doctoral dissertation]. State University of New York at Fredonia.
26. Culbertson, S. & Constant, L. (2015). Education of Syrian refugee children: Managing the crisis in Turkey, Lebanon, and Jordan. Santa Monica: RAND Corporation.
27. Çalışkan, N., & Bayraktar, S. (2012). Yabancılara Türkçe öğretimi konusunda bir ihtiyaç analizi: Kahire Yunus Emre Türk Kültür Merkezi örneği. VII. Uluslararası Türk Dil Kurultayı Bildirileri (ss. 24-28), Ankara.
28. Çangal, Ö. (2013). Yabancılara Türkçe öğretiminde dil ihtiyaç analizi: Bosna-Hersek örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
29. Çarıkcı, K., Meral, H., Berkil, S., Çalışır, A., Önal, L., & Arslan, Ö. (2024). Nitel araştirmalarda tematik analiz. Socrates Journal of Interdisciplinary Social Researches, 10(37), 127-140. https://doi. org/10.5281/zenodo.10509707
30. Çelik, N., & İpek, S. (2019). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde dil ihtiyaç analizi: Polonya örneği. Aydın Tömer Dil Dergisi, 4(2), 101-136.
31. Dağdelen, D. (2015). Yabancılara Türkçe öğretimi programının öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre değerlendirilmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Doğu Akdeniz Üniversitesi.
32. Damsa, D., & Ugelvik, T (2018) One of us or one of them? Researcher positionality, language, and belonging in an all-foreign prison. IFili A, Jahnsen S, Powell R (eds) Criminal Justice Research in an Era of Mass Mobility. London: Routledge, pp.201–212.
33. Delli Carpini, M. (2006). Working with literacy-level English language learners in correctional education settings: Issues, challenges and best practices. Journal of Correctional Education, 57(3), 250-267.
34. Dorman, S. (2014). Educational needs assessment for urban Syrian refugees in Turkey. Duke University: Yuva Association.
35. Dubin, F., & Olshtain, E. (1986). Course design: Developing programs and materials for language learning. Cambridge University Press.
36. Dursun, H. (2017). Geçici koruma altındaki Suriyelilerin dil ihtiyaçlarının belirlenmesi: Şanlıurfa ili örneği [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Adıyaman Üniversitesi.
37. Durukan, E., & Maden, S. (2013). Yabancılara Türkçe öğretimi programı geliştirme. Durmuş, M. Okur, A. (Ed.). Yabancılara Türkçe öğretimi el kitabı içinde (ss. 507-523). Grafiker Yayınları.
38. Edwards, N. (2000). Language for business: Effective needs assessment, syllabus design and materials preparation in a practical ESP case study. English For Specific Purposes, 19(3), 291-296. https://doi.org/10.1016/S0889-4906(98)00029-9
39. Ekşi, G. (2008). A suggested syllabus for the ELT preparatory students at Gazi University inaccordance with CEF B2 (Vantage) level [Unpublished PhD thesis]. Gazi University.
40. Emam, A. (2019). English as a Foreign Language (EFL) in Captivity: The case of Iranian prisoners of war in the Iraq-Iran war. Journal of Prison Education and Reentry, 5(2), 8-22.
41. Emmenecker K. (2003). Customized ESL program development for correctional education. Journal of Correctional Education, 54(2), 79–83.
42. Es, M., & Menteş, B. (2018). Yerel yönetimlerde dezavantajlı gruplara yönelik uygulanan sosyal politikalar: Şanlıurfa büyükşehir belediyesi örneği. HAK-İŞ Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 7(19), 525-551.
43. Freitez, F. (2015). Developing ESL teaching materials to enhance the language partners program at Danville Correctional Center [Unbuplished doctoral dissertation]. University of Illinois at Urbana-Champaign.
44. Gallez, E. (2018). Foreigners and refugees behind bars: How Flemish prisons tackle linguistic barriers. The European Legacy, 23(7-8), 738-756. https://doi.org/10.1080/10848770.2018.1492809
45. Galloway, F. J., & Jenkins, J. R. (2005). The adjustment problems faced by international students in the United States: A comparison of international students and administrative perceptions at two private, religiously affiliated universities. NASPA Journal, 42(2), 175–187. https:// www.researchgate.net/publication/273348858_The_Adjustment_Problems_Faced_by_ International_Students_in_the_United_States_A_Comparison_of_International_Students_ and_Administrative_Perceptions_at_Two_Private_Religiously_Affiliated_Universities
46. Goldenberg C., Coleman R. (2010). Promoting academic achievement among English learners: A guide to the research. Corwin Press.
47. Griffeth, B. T., & Bally, R. E. (2006). Language and cultural barriers in the assessment of enemy prisoners of war and other foreign nationals. Psychiatric services, 57(2), 258-259. https://doi. org/10.1176/appi.ps.57.2.258
48. Güngör Yereyıkılmaz, F. (2021). Yabancı uyruklu ilkokul öğrencileri için Türkçe öğretim programı tasarısı [Yayımlanmamış doktora tezi]. Anadolu Üniversitesi.
49. Hales, L. (2015). The language barrier to rehabilitation. The Bell Foundation.
50. Hawley, J., Murphy, I., & Souto-Otero, M. (2013). Prison education and training in Europe: Current state-of-play and challenges. GHK Consulting.
51. Ishida, K., Nakamuro, M., & Takenaka, A. (2016). The academic achievement of ımmigrant children in Japan: An empirical analysis of the assimilation hypothesis. Educational Studies in Japan, 10(10), 93–107. https://doi.org/10.7571/esjkyoiku.10.93
52. Iversen, V. C., Mangerud, W. L., Eik-Nes, T. T., & Kjelsberg, E. (2013). Communication problems and language barriers between foreign inmates and prison officers. Journal of Immigrant & Refugee Studies, 11(1), 65-77.
53. Izquierdo, C. R., Carrasco, S., & Narciso, L. (2021). Language and social integration in times of increasing anti-immigration discourses: Challenges for teachers and migrant adult learners in the European Union. Migraciones, 51(51), 61–91. https://doi.org/10.14422/mig.i51y2021.003
54. İnce, B., & Phutkaradze, M. (2018). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde yeni bir hedef kitle: Düzensiz göçmenler. Turkophone, 5(1), 24-40.
55. İşcan, A., Yağmur Şahin, E., Kana, F., & Koçer, Ö. (2013). Yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrencilerin ihtiyaç algıları: Betimsel bir durum çalışması. International Journal of Social Science, 6(4), 1185-1198.
56. Kaewpet, C. (2009). A framework for ınvestigating learner needs: Needs analysis extended to curriculum development. Electronic Journal of Foreign Language Teaching, 6(2), 209- 220.
57. Kalbeni, S., Vassilaki, E. & Gana, E. (2024). Language education for migrant/refugee inmates inside two prisons in Greece: A nexus analysis research. Language and Intercultural Communication, 24(5), 412-428. https://doi.org/10.1080/14708477.2024.2389821
58. Karabulut, N. G., & Karabulut, B. A. (2021). Türkiye’de eğitim gören yabancı öğrencilerin dil ihtiyaçlarının öğretmen görüşleri üzerinden belirlenmesi: Ankara örneği. Hacı Bayram Veli Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 2(5), 45-62.
59. Karasar, N. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri (28. Baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
60. Kashuba, Y. A. & Khvan, T. S. (2022). Foreıgn experıence of overcomıng the language barrıer ın prısons. Vestnik of the East Siberian Institute of the Ministry of Internal Affairs of Russia, 1(100), 98-107. https://doi.org/10.55001/2312-3184.2022.99.21.009
61. Keyes, F. E. & Kane, F. C. (2004). Belonging and adapting: Mental health of Bosnian refugees living in the United States. Issues in Mental Health Nursing, 25, 809-31.
62. Koçer, Ö. (2013). Program geliştirmenin ilk basamağı: Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ihtiyaç ve durum analizi. Eğitim ve Bilim, 38(169), 159-174.
63. Krefting, L. (1991). Rigor in qualitative research: The assessment of trustworthiness. The American Journal of Occupational Therapy, 45(3), 214–222. https://doi.org/10.5014/ajot.45.3.214
64. Martínez-Gómez, A. (2018). Language rights and interpreting services in Spanish prisons. Babel, 63(6), 813-834. https://doi.org/10.1075/BABEL.00015.mar
65. McBrien, J. L. (2005). Educational needs and barriers for refugee students in the United States: A review of the literature. Review of Educational Research, 75(3), 329–364.
66. Metin, O., & Ünal, Ş. (2022). İçerik analizi tekniği: İletişim bilimlerinde ve sosyolojide doktora tezlerinde kullanımı. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 273-294. https://doi. org/10.18037/ausbd.1227356
67. Neci̇poğlu, D., Bebi̇ş, H., & Sevi̇ğ, E. Ü. (2019). Dezavantajlı gruplar ve kültürel yaklaşım. Türkiye Klinikleri Halk Sağlığı Hemşireliği, 5(3), 68-75.
68. Olinger, A., Bishop, H., Cabrales, J. R., Ginsburg, R., Mapp, J. L., Mayorga, O., & Torres, A. (2012). Prisoners teaching ESL: A learning community among “language partners.” Teaching English in the Two-Year College, 40(1), 68–83.
69. Orhan, D. (2019). İsveç’te yabancı dil olarak Türkçe öğrenen yetişkinlerin dil ihtiyaçları analizi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Başkent Üniversitesi.
70. Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (M. Bütün & S. Demir, Çev.). Pegem Akademi Yayıncılık.
71. Pélissier, C., & Alidières, L. (2014). The role of language in prison: A “federating space for reciprocal action” in educational support. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 116, 4086–4091. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.01.895
72. Phutkaradze, M. (2018). Düzensiz göçmenlerin dil ihtiyaç analizi ve bir program önerisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
73. Qiu, K. M. (2020). Exploring discourses on prison education. A comparative analysis of prison education policies of the UK, Norway and Ireland. [Unbuplished master’s thesis]. Stockholm University.
74. Rahman, I., Hirsch, J., & Shah, S. (2007). Overcome language barriers in the criminal justice system: Can language assistance technology help? Vera Institute of Justice.
75. Roden, J., & Osmaston, M. (2021). ESOL learners and functional skills English. NATECLA and Education and Training Foundation.
76. Salaets, H., Bernaerts, J. & Heijkants, S. (2024). Overcoming language barriers in Belgium: Enhancing communication in prisons to facilitate successful reintegration? In Towards inclusion and social justice in institutional translation and interpreting (pp. 209-229). Routledge. https://doi. org/10.4324/9781003349914-12
77. Salane, F. (2021). L’éducation en prison: Revue de littérature francophone. Institut de UNESCO. Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2019). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Anı Yayıncılık.
78. Subaşı, M., & Okumuş, K. (2017). Bir araştırma yöntemi olarak durum çalışması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 419-426.
79. Talbot, P., Resch, K., & De Jager, J. (2015). Multilingualism in prison: Teaching languages behind bars. Die Berater Human Concern. https://www.bridgestoeurope.com/wp-content/uploads/2020/03/ Guidebook_EN.pdf
80. Tatort-Strahlende Zukunft (2020.). German as a second language. Tatort Zukunft. https://tatortzukunft. org/en/learning-together/german-as-a-second-language/
81. Tok, M., & Yıgın, M. (2013). Yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe öğrenme nedenlerine ilişkin bir durum çalışması. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, 2(8), 132-147.
82. Tokol, A., Bedir, E., Alper, Y., Özaydın, M. M., & Metin, B. (2014). Özel olarak korunması gereken gruplar. A. İ. Oral & Y. Şişman (Eds.). Sosyal Politika (ss. 174-194) içinde. Anadolu Üniversitesi.
83. Ulutaş, M., & Kara, M. (2019). Yabancılara özel amaçlı Türkçe öğretimi: İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde öğrenim gören yabancı uyruklu öğrenciler için ilk 1000 sözcük listesi önerisi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(28), 467-500. https://doi.org/10.35675/befdergi.477441
84. UNESCO (2024). Montreal ınternational conference on prison education. Retrieved from https://cmveducare. com/en/2023/12/call-for-abstracts-montreal-international-conference-of-prison-education/ UNESCO Institute for Education (1995). Basic education in prisons. UN Office at Vienna. https:// unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000111660
85. UNHCR (2021). Syria emergency. Retrieved from https://www.unhcr.org/syria-emergency.html
86. United Nations Office on Drugs and Crime (2013). Handbook on prisoners with special needs. New Yok United Nations.
87. UNODC (2018). Introductory handbook on the prevention of recidivism and the social reintegration of offenders. United Nations.
88. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
89. Yildiz, C., & Bartlett, A. (2011). Language, foreign nationality and ethnicity in an English prison: Implications for the quality of health and social research. Journal of Medical Ethics, 37(10), 637-640.