2024 Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Öğrenme Çıktılarının, 1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nun Genel Amaçları Açısından İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu’nun genel amaçları ile Maarif Modeli kapsamında güncellenen 2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı’nda yer alan öğrenme çıktılarının karşılaştırmalı olarak incelenmesini amaçlamaktadır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli çerçevesinde yayınlanan programlar ile ilgili olarak bakanlığın görüş ve öneri toplaması, modelin esnek bir yapıya sahip olduğunun göstergesidir. Bu çalışmada 1739 Sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nda belirtilen genel amaçlar doğrultusunda, 2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı öğrenme çıktıları bağlamında incelenmiştir. Bu inceleme Milli Eğitim Bakanlığı’nın program güncelleme noktasında dikkate alabileceği akademik alt yapı oluşturması açısından önemlidir. Bu nedenle 2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı öğrenme çıktısı içeriğinin 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu genel amaçları ile ne derece örtüştüğünün ortaya konmasının önemli olduğu düşünülmektedir. Bu araştırmada veri toplama sürecinde nitel araştırma yöntemleri kapsamında doküman inceleme tekniği tercih edilmiştir. Araştırmada 4., 5., 6. ve 7. sınıfları içeren öğretim kademelerinde toplam 71 öğrenme çıktısı incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre 2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı içerik olarak 1739 Milli Eğitim Temel Kanunu genel amaçlarına yönelik içerik barındırdığı bulgusuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu
• Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
• öğretim programı
• 2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı
• sosyal bilgiler.

An Examination of the 2024 Social Studies Curriculum Learning Outcomes with Respect to the General Objectives of the Basic Law of National Education No. 1739

Abstract

The aim of this study is to examine the learning outcomes in the 2024 Social Studies Curriculum, which was updated within the scope of the Maarif Model, in comparison with the general objectives of basic law of national education No. 1739. The fact that the ministry collects opinions and suggestions about the programmes published within the framework of the Turkish Century Education Model is an indication that the model has a flexible structure. In this study, the 2024 Social Studies Curriculum was examined in the context of learning outcomes in line with the general objectives specified in the Basic Law of National Education No. 1739. This examination is important in terms of creating an academic infrastructure that the Ministry of National Education can take into consideration at the point of programme update. Therefore, it is expected that it is important to find out to what extent the learning outcome content of the 2024 Social Studies Curriculum overlaps with the general objectives of basic law of national education No. 1739. In this research, document analysis technique was preferred within the scope of qualitative research methods in the data collection process. In the research, a total of 71 learning outcomes were analysed in the teaching levels including 4th, 5th, 6th and 7th grades. According to the results obtained, it was found that the 2024 Social Studies Curriculum contains content related to the general objectives of the 1739 National Education Basic Law.

Keywords

• 1739 National Education Basic Law
• Turkey Century Education Model
• curriculum
• 2024 Social Studies Curriculum
• social studies.

Kaynakça

1. Akdağ, R., Doğan, O., & Akdağ, E. (2022). 2023 eğitim vizyonu belgesindeki temel eğitim hedeflerinin Millî Eğitim Temel Kanunun amaçları açısından incelenmesi. Eğitimde Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 5(1), 78-95. https://izlik.org/JA82WW77MF
2. Arı, S., & Arı, M. (2024). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı ve sosyal bilgiler ders kitaplarında tüketim kültürü ve reklamcılığın işlenişi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,24(1), 412-432. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2024..-1349420
3. Ashbee, R. (2021). Curriculum: Theory, culture and the subject specialisms. Routledge.
4. Banaz, E. (2024). 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ortaokul Türkçe dersi öğretim programınındijital okuryazarlık açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulamada Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1), 279-290. https://doi.org/10.48066/kusob.1483671
5. Başıbüyük, A., & Pala, Ş. M. (2023). Hayat bilgisi, sosyal bilgiler ve coğrafya dersi öğretim programları kazanımlarının afet eğitimi açısından incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2), 184-197. https://doi.org/10.17556/erziefd.1063242
6. Bekiroğlu, D., & Ütkür Güllühan, N. (2023). Investigation of life studies and social studies curriculumin the context of sustainable development goals. Osmangazi Journal of Educational Research, 10(1), 27-46. https://doi.org/10.59409/ojer.1240497
7. Billups, F. D. (2021). Qualitative data collection tools: Design, development,and applications(Vol.55). Sage Publications.
8. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027

9. Ceylan, M., & Turan, R. (2024). 2017 sosyal bilgiler dersi öğretim programı ve ders kitaplarında öz çocuk güvenliği konularına yer verilme durumu. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi, 8(2), 259-285. https://doi.org/10.32960/uead.1541238
10. Correia, A. P. (2014). Creating curriculum within the context of an enterprise. M. Gosper & D.Ifenthaler (Eds.). Curriculum models for the 21st century: Using learning technologies in higher education içinde (pp. 113-134). Springer.
11. Diken, F., & Ablak, S. (2024). Sosyal bilgiler dersi öğretim programının kültürel yetkinlik ve beceriler ışığında incelenmesi: Türkiye 2018 programı örneği. Erzincan Üniversitesi Eğitim FakültesiDergisi, 26(1), 62-76. https://doi.org/10.17556/erziefd.1367145
12. Doğru, Ç. (2023). 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu maddelerinin sosyal, kültürel bütünleşme bağlamında analizi. Din Sosyolojisi Araştırmaları, 3(5), 59-81.
13. Dulo, A. A. (2021). The concept of school curriculum and ınstruction: Learning material for undergraduate students in education discipline. https://scholar.google.com.tr/scholar?q=The+con cept+of+school+curriculum+and+%C4%B1nstruction:+Learning+material+for+undergrad uate+students+in+education+discipline.&hl=tr&as_sdt=0,5&as_vis=1&oi=scholart
14. Esemen, A. (2020). 2018 Sosyal bilgiler dersi öğretim programı kazanımlarında evrensel değerler. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi, 4(2), 89-109. https://doi.org/10.32960/uead.743762
15. Gelişli, Y. (2018). Investigation of national identity values of social studies course 6th grade curriculum. Atlas Journal, 4(10), 775–785. https://doi.org/10.31568/atlas.118
16. Görçam, K. S., & Kılıçoğlu, G. (2024). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı ve ders kitaplarının sosyoloji konuları açısından incelenmesi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 28(1), 235- 248. https://doi.org/10.20296/tsadergisi.1399414
17. Gülersoy, A. E., Özbay, G., Yıldırım, G., & Çetinkaya, B. (2021). Sosyal bilgiler dersi öğretim programı kazanımlarının (4, 5, 6 ve 7. sınıflar) eğitim felsefesi ve eğitim teorileri açısından incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 7(1), 151-199.https://doi.org/10.47615/issej.944834
18. Htet, W. Z. (2020). Basic education curriculum reforms in Myanmar and the role of social studies. TheJournal of Social Studies Education in Asia, 9, 37-45. http://jerass.com/jssea/wp-content/ uploads/2020/10/04WintZawHtet.pdf
19. Kaçar, T., & Bulut, B. (2020). Sosyal bilgiler öğretim programı ve 4-7. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarının coğrafya kavramları bağlamında değerlendirilmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmamÜniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(2), 652-679. https://doi.org/10.33437/ ksusbd.738637
20. Kennedy, K. & Henderson, D. (2024). Curriculum, pedagogy and assessment. Pearson.
21. Kıral, B. (2019). Türk eğitim sisteminin yasal dayanakları. U. Akın (Ed.), Türk eğitim sistemi ve okul yönetimi (3. bs., ss. 27-55). Pegem Akademi.
22. Kop, Y., & Bulut, B. (2024). Fransa ve Türkiye sosyal bilgiler dersi öğretim programlarında yer alan değerler. Trakya Eğitim Dergisi, 14(Özel Sayı), 46-61. https://doi.org/10.24315/tred.1508874
23. Marshall, C., Rossman, G. B. & Blanco, G. L. (2022). Designing qualitative research (7. bs). Sage Publications.
24. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis. Sage Publications.
25. Millî Eğitim Temel Kanunu, 1739 sayılı Kanun (1973). Resmî Gazete (Sayı 14574, 24 Haziran 1973). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=1739&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
26. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Öğretim programları ortak metni.
27. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024b). Sosyal bilgiler öğretim programı.
28. Önger, S., & Duman, S. N. (2024). 2018, 2023 ve 2024 sosyal bilgiler öğretim programlarının karşılaştırılması. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(2), 1308-1339.https://doi. org/10.51460/baebd.1450941
29. Öngören, H. (2024). Sosyal bilgiler öğretim programlarının değerler açısından karşılaştırılması. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(26), 172-190. https://doi.org/10.55605/ ejedus.1562084
30. Öntaş, T., Çarıkçı, S., & Çoban, O. (2025). Vatandaşlık ve kimlik eğitiminin tematik örüntüleri:Sosyal bilgiler dersine bütüncül bir yaklaşım. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 23(2), 1810-1835. https://doi.org/10.37217/tebd.1691156
31. Richards, K. A., Hemphill, M. A. & Wright, P. M. (2024). Qualitative research and evaluation inphysical education and sport pedagogy. World Headquarters Jones & Bartlett Learning.
32. Ross, E. W. (Ed.). (2014). The social studies curriculum: Purposes, problems, and possibilities. (4th. ed.). State University of New York Press.
33. Syamsiar, H., Lasmawan, I. W., & Sudiarta, I. G. P. (2023). Implementation of independent learning curriculum in social studies learning: Literature review. Jurnal Ilmiah Profesi Pendidikan, 8(3), 1789-1796. https://doi.org/10.29303/jipp.v8i3.1376
34. Temur, S. (2024). Sosyal bilgiler dersi öğretim programının kapsayıcı eğitim bağlamında incelenmesi.Trakya Eğitim Dergisi, 14(1), 165-191.https://doi.org/10.24315/tred.1336439
35. Turan, S., & Akhan, O. (2024). 2024 sosyal bilgiler öğretim programında okuryazarlıklar: MAXQDA ile tematik bir analiz. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 57-72. https:// org/10.17539/amauefd.1521061
36. Turan, R., Gedik, H., & Kutluay, G. (2025). 2024 sosyal bilgiler dersi öğretim programı üzerine karşılaştırmalı bir analiz. Ulusal Eğitim Akademisi Dergisi (UEAD), 9(1), 107-134 https:// doi.org/10.32960/uead.1627065
37. Tosun, A., & Gökçe, N. (2024). 2018 ve 2024 sosyal bilgiler dersi öğretim programlarının sürdürülebilir kalkınma amaçları açısından incelenmesi. The Journal of International Educational Sciences, 11(40), 249-283. http://dx.doi.org/10.29228/INESJOURNAL.78214
38. Yiğit Özüdoğru, H. (2024). Cumhuriyet dönemi coğrafya dersi öğretim programları (1924-2024). İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(49), 1714-1737. https://doi. org/10.46928/iticusbe.1477944
39. Yıldırım, Y., & Çalışkan, A. (2024). 2024 sosyal bilgiler dersi öğretim programının 2005, 2015 ve 2018 programlarıyla karşılaştırılmalı analizi. Uluslararası Batı Karadeniz Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 8(1), 108-142. https://doi.org/10.46452/baksoder.1485390
40. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (11. bs.) Seçkin Yayıncılık.