ÇOCUKLAR İÇİN KENDİNİ TANIMLAMA ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI VE GEÇERLİK-GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Elif Yılmaz; Nihal Yıldız Yılmaz; Gizem Tabaru Örnek

ÇOCUKLAR İÇİN KENDİNİ TANIMLAMA ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI VE GEÇERLİK-GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Öz

Araştırmada 6-9 yaş grubu ilkokul öğrencilerinin benlik algılarını değerlendirmek amacıyla Marsh, Craven ve Debus (1991) tarafından geliştirilen Çocuklar için Kendini Tanımlama Ölçeği’nin (Self Description Questionnaire-Infants Testing) Türkçe uyarlaması yapılarak geçerli-güvenilir bir ölçme aracı olarak alan yazına kazandırmak amaçlanmaktadır. Genel tarama modelinde tasarlanan araştırmanın çalışma grubu, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Karaman’da öğrenim gören 2. ve 3. sınıf 6-9 yaş grubu 417 öğrenciden oluşmaktadır. Altmış dört maddeden ve 8 alt boyuttan oluşan Çocuklar için Kendini Tanımlama Ölçeği’nin dilsel eşdeğerliği sağlanmış; geçerlik analizlerinde kapsam geçerliği için uzman görüşü; yapı geçerliği için doğrulayıcı faktör analizi yapılmış ve dış ölçüt geçerliği test edilmiştir. Güvenirliği için Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı, madde test toplam korelasyon katsayıları, test-tekrar test korelasyon katsayısı hesaplanmış ve madde ayırt ediciliği için alt-üst %27’lik grup karşılaştırmaları yapılmıştır. Tüm analizler sonucunda Çocuklar için Kendini Tanımlama Ölçeği’nin 6-9 yaş grubu çocuklar için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kendini tanımlama,benlik algısı,geçerlik,güvenirlik

Kaynakça

Alpar, R. (2014). Spor, Sağlık ve Eğitim Bilimlerinden Örneklerle Uygulamalı İstatistik ve Geçerlik-Güvenirlik (3. Baskı). Ankara: Detay Yayıncılık.
Bee, H. ve Boyd, D. (2009). Çocuk Gelişim Psikolojisi, (Çev: O. Gündüz). İstanbul: Kaknüs Yayınları.
Burger, J. M. (2016). Kişilik. (Çev. İ.D. E. Sarıoğlu). 5. Baskı. İstanbul: Kaknüs Yayınları.
Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. 20. Baskı. Ankara: Pegem Akademi.
Can, G. (2015). Kişilik gelişimi (psikososyal ve ahlak gelişimi), (Ed. B. Yeşilyaprak). Eğitim Psikolojisi Gelişim-Öğrenme-Öğretim, (s. 125-164). 14. Baskı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Creswell, J. W. (2016). Araştırma Deseni Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları. (Çev. Ed. S. B. Demir). 2. Baskı. Ankara: Eğiten Kitap.
Çataklı, M. ve Öner, N. (1986). Çocuklarda öz kavramı ölçeği: Piers-Harris ölçeği'nin bir çeviri ve güvenilirlik çalışması. Boğaziçi Üniversitesi Dergisi, 12(1), 85-100.
Çuhadaroğlu, Ö. (1986). Adolesanlarda benlik saygısı. Doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, Ankara.

DeMoulin, D. F. (2000). I like me! Enhancing self concept in kindergarten-age children through active school/business partnerships. NASP Communiqué, 27(8), 141-146.
DeVellis, R.F. (2014). Scale development: Theory and applications. California: Sage.
Dündar, B. (2010). Okul öncesi dönem 6 yaş çocuklarının benlik algıları ile bilişsel performansları arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Erkuş, A. (2014). Psikolojide Ölçme ve Ölçek Geliştirme-I Temel Kavramlar ve İşlemler. 2. Baskı. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Gander, M. J. ve Gardiner, H. W. (2015). Çocuk ve Ergen Gelişimi, (Çev: B. Onur, A. Dönmez ve N. Çelen). 8. Baskı. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
Güçray, S. S. (1989). Çocuk yuvasında ve ailesi yanında kalan 9-10 ve 11 yaş çocukların özsaygı gelişimini etkileyen bazı faktörler. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Hattie J. (2014). Self Concept. USA-New York: Psychology Press. Doi: https://doi.org/10.4324/9781315802183
Henderson, D. A. ve Thompson, C. L. (2011). Counseling Children. United States: Brooks Cole Cengage Learning.
Hu, L. T. ve Bentler, P. M. (1999). Cut off criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1-55.
Kuru-Turaşlı, N. (2006). 6 yaş grubu çocuklarda benlik algısını desteklemeye yönelik sosyal duygusal hazırlık programının etkililiğinin incelenmesi. Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Lapsley, D. K. ve Stey, P. C. (2011). Id, ego, and superego. (Ed. V. S. Ramachandran) Encyclopedia of Human Behavior, (s. 1-9). Elsevier. (Online): https://maplab.nd.edu/assets/224926/id_ego_superego_encyclopedia_of_human_behavior.pdf adresinden 12 Ağustos 2019 tarihinde erişilmiştir.
Lawshe, C.H., 1975. A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4): 563-575.Available at: https://doi.org/10.1111/j.1744-6570.1975.tb01393.x.
Marsh, H. W. (1990). A multidimensional, hierarchical model of self-concept: Theoretical and empirical justification. Educational Psychology Review, 2(2), 77-172.
Marsh, H. W., Craven, R. G. ve Debus, R. (1991). Self-concepts of young children 5 to 8 years of age: Measurement and multidimensional structure. Journal of Educational Psychology, 83, 377–392. (Online): https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED319789.pdf adresinden 15 Mayıs 2019 tarihinde erişilmiştir.
Meadow, S. (2001). Understanding Child Development: Psychological Perspectives in an Interdisciplinary Field of Inquiry. Third Edition. New York: Routledge Publishing.
Miller, P. H. (2011). Theories of Developmental Psychology. New York: Worth Publishers.
Öner, N. (2008). Türkiye'de kullanılan psikolojik testler bir başvuru kaynağı. 2. Baskı İstanbul: Boğaziçi Yayınları.
Piers, E. ve Harris, D. (1964). Age and other correlates of self concept in children. Journal of Educational Psychology, 55, 91-95. Doi: http://dx.doi.org/10.1037/h0044453
Rogers, C. R. (1995). On becoming a person: A therapist's view of psychotherapy. Houghton Mifflin Harcourt. (Online): http://s-fwalker. org.uk/pubsebooks/pdfs/Carl_Rogers_On_Becoming_a_Person.pdf adresinden 12 Ağustos 2019 tarihinde erişilmiştir.
Santrock, J. W. (2015). Yaşam Boyu Gelişim, (Çev. Ed. G. Yüksel). Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık.
Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H. ve Müller, H. (2003). Evaluating the fit structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
Shavelson, R. J., Hubner, J. J. ve Stanton, G. C. (1976). Self-concept: Validation of construct interpretations. Review of Educational Research, 46(3), 407-441. Doi: https://doi.org/10.3102/00346543046003407
Şeker, H. ve Gençdoğan, B. (2014). Psikolojide ve Eğitimde Ölçme Aracı Geliştirme. 2. Baskı. Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık.
Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. (6th Edition). Boston: Pearson.
Trochim, W. M. ve Donnelly, J.P. (2006). The research methods knowledge base. 3rd Edition, Atomic Dog, Cincinnati, OH.
Tuğrul, C. (1994). Alkoliklerin çocuklarının aile ortamındaki stres kaynakları, etkileri ve stresle başa çıkma yolları. Türk Psikoloji Dergisi, 9, 57-73.
Turan, N. ve Tufan, B. (1987). Coopersmith Benlik Saygısı Envanteri’nin (SEI) geçerlik-güvenirlik çalışması. İstanbul 23. Ulusal Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Kongresi, (s.816-817).
Zembat, R., Kuru-Turaşlı, N., Güven, G., Sezer, T., Akşin, E., Yılmaz, E. ve Bayındır, D. (2015). Validity and reliability of the DeMoulin Self-Concept Developmental Scale for the 36-72 month old children. Journal of Education and Training Studies, 4(2), 143-158. Doi: http://dx.doi.org/10.11114/jets.v4i2.1156

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Elif Yılmaz ^*
0000-0002-1364-6359
Türkiye

Nihal Yıldız Yılmaz Bu kişi benim
0000-0002-6840-1594
Türkiye

Gizem Tabaru Örnek
0000-0002-4152-4324
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

4 Şubat 2021

Gönderilme Tarihi

16 Ekim 2019

Kabul Tarihi

13 Ekim 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 50 Sayı: 229

IZ

https://izlik.org/JA85ML59EE

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Yılmaz, E., Yıldız Yılmaz, N., & Tabaru Örnek, G. (2021). ÇOCUKLAR İÇİN KENDİNİ TANIMLAMA ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI VE GEÇERLİK-GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Milli Eğitim Dergisi, 50(229), 73-92. https://izlik.org/JA85ML59EE

AMA

1.Yılmaz E, Yıldız Yılmaz N, Tabaru Örnek G. ÇOCUKLAR İÇİN KENDİNİ TANIMLAMA ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI VE GEÇERLİK-GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Millî Eğitim. 2021;50(229):73-92. https://izlik.org/JA85ML59EE

Chicago

Yılmaz, Elif, Nihal Yıldız Yılmaz, ve Gizem Tabaru Örnek. 2021. “ÇOCUKLAR İÇİN KENDİNİ TANIMLAMA ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI VE GEÇERLİK-GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Milli Eğitim Dergisi 50 (229): 73-92. https://izlik.org/JA85ML59EE.

EndNote

Yılmaz E, Yıldız Yılmaz N, Tabaru Örnek G (01 Şubat 2021) ÇOCUKLAR İÇİN KENDİNİ TANIMLAMA ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI VE GEÇERLİK-GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Milli Eğitim Dergisi 50 229 73–92.

IEEE

[1]E. Yılmaz, N. Yıldız Yılmaz, ve G. Tabaru Örnek, “ÇOCUKLAR İÇİN KENDİNİ TANIMLAMA ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI VE GEÇERLİK-GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”, Millî Eğitim, c. 50, sy 229, ss. 73–92, Şub. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85ML59EE

ISNAD

Yılmaz, Elif - Yıldız Yılmaz, Nihal - Tabaru Örnek, Gizem. “ÇOCUKLAR İÇİN KENDİNİ TANIMLAMA ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI VE GEÇERLİK-GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Milli Eğitim Dergisi 50/229 (01 Şubat 2021): 73-92. https://izlik.org/JA85ML59EE.

JAMA

1.Yılmaz E, Yıldız Yılmaz N, Tabaru Örnek G. ÇOCUKLAR İÇİN KENDİNİ TANIMLAMA ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI VE GEÇERLİK-GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Millî Eğitim. 2021;50:73–92.

MLA

Yılmaz, Elif, vd. “ÇOCUKLAR İÇİN KENDİNİ TANIMLAMA ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI VE GEÇERLİK-GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI”. Milli Eğitim Dergisi, c. 50, sy 229, Şubat 2021, ss. 73-92, https://izlik.org/JA85ML59EE.

Vancouver

1.Elif Yılmaz, Nihal Yıldız Yılmaz, Gizem Tabaru Örnek. ÇOCUKLAR İÇİN KENDİNİ TANIMLAMA ÖLÇEĞİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLANMASI VE GEÇERLİK-GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI. Millî Eğitim [Internet]. 01 Şubat 2021;50(229):73-92. Erişim adresi: https://izlik.org/JA85ML59EE