Araştırma Makalesi

Yaşlılık Algısının Koronavirüs Salgını Sürecindeki Kültürel Değişimi

Cilt: 16 Sayı: 127 21 Eylül 2020
Milli Folklor Kapak
Milli Folklor
PDF İndir

Yaşlılık Algısının Koronavirüs Salgını Sürecindeki Kültürel Değişimi

Öz

Dünyada küresel sorunların varlığı ve yüzyıllara oranla bu sorunların yayılma hızındaki artış dünya nüfusunda dalgalanmalar meydana getirmektedir. Dünya nüfusunu doğrudan etkileyen olaylar belirli kitleler üzerinde yoğunlaşırken toplumun algısı da bu yönde etkilenmekte ve kültürel değişimler meydana getirmektedir. Bu küresel sorunlardan biri 31 Aralık 2019 tarihinde Çin’in Wuhan kentinden yayılmaya başlayan Covid-19 hastalığıdır. Corona virüsü kaynaklı covid-19 hastalığını DSÖ, 11 Mart tarihinde pandemi olarak açıklamıştır. Solunum yolu ile hızla yayılmakta ve özellikle kronik hastalıkları olanlarla yaşlılarda ölümle sonuçlandığı açık- laması yapılmaktadır. Salgının özellikle yaşlı nüfusun ölüm riskini artıran bir solunum yolu hastalığı olması ve ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre tedavi, bakım, önlem ve koruma yaklaşıklarında farklı yöntemler izlemeleri, kültürel kodlarla desteklenmektedir. Yaşlı nüfusun doğrudan risk grubunda olması Türkiye’nin 22 Mart tarihinde uygulanan 65 yaş üzeri ve kronik rahatsızlığı olanların sokağa çıkma yasağı getirmesini gerektirmiş ve koruma yaklaşımları ile yaşlı nüfusun koruma altına alınması amaçlanmıştır. Yaşlı nüfusun yoğunluğuna oranla bulaş riskinin artacağı öngörülmüş ve bu doğrultuda önlemler alınmıştır. Salgın süreci ve alınan önlemlerin demografik yaşlanma ve yaşlıların nüfustaki artış hızları göz önüne alınarak sağlık, ekonomi, sosyal çevre vb. yönlerden etkileyip etkilemediği kültürel değişimler çerçevesinde tespit edilmelidir. Bu sayede yaşlıların toplum içerisindeki değer kazanım ve kayıpları ortaya konulmuş ve yaşlılık kültürlerinin salgın süreciyle yaşadığı değişim halk bilimi açısından değerlendirilmiş olacaktır. Aynı zamanda devletlerin yaptığı politikalara bakıldığında, toplumun yaşlıya bakış açısı ve yaşlının yaşamsal değerinin değişikliğe uğradığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle dünya devletlerinde izlenen politikaların farkının ortaya konulması ve kültür temelli yaklaşımların tes- piti gereklidir. Sağlık, ekonomi, sosyalleşme, fiziki izolasyon, sosyal destek vb. alanlarda uygulanan koruma ve önlem çalışmaları, yaşlılık kültürünün değişimini sağlamış, toplumun yaşlıya bakış açısında hatırlama, özlem, aidiyet, önem, kaybından duyulan korku ve endişe vb. yönlerden değişimler dikkat çekmiştir. Yaşlıların salgını nasıl algıladıkları, duygularını ve algılarını sosyal medyada nasıl yansıttıkları ve tepkiler karşısında takındıkları tutum, haberlere konu olmaları ile toplumsal rollerinin yeniden kazanımı konusunda doğrudan etkili olmuştur. Yaşlı grubun teknoloji ile zorunlu teması bu dönemde gerçekleşmiş ve medya aracılığı ile doğru bilgilerin edinilmesi bilgiye ulaşmanın kolaylığı açısından önem kazanmıştır. Sosyalleşmenin sokağa çıkma yasağıyla engellenmesi sadece fiziki mesafeyi kapsadığından teknoloji, komşu, arkadaş, balkon, bina boşlukları vb. kişi ve alanlarda uzaktan uzağa iletişim devam etmiş ve iletişimin boyut değiştirmesiyle daha da yoğun kullanılır hale gelmiştir. Sağlık önlemleri kapsamında alınan kararlara uyanlar ve uymayanlar değerlendirildiğinde toplumda oluşan yaşlılık algısının değer kazandığı sonucuna varılabilmektedir. Devletin koruma ve güven üzerine kurduğu yaklaşımın devam eden salgın sürecinde kültürde yaşlıya duyulan saygı ve sevgi üzerine temellendirildiği ve kültürel değişimin geleneksel yaşlı rollerini yeniden hatırlamaya yönlendirdiği söylenebilir. Duygulara hitap eden uyarılarla ve uygun dil kullanımı ile izlenilen yöntemlerin, yaşlılara davranış şeklini modellediği ve bu bakımdan toplumsal hafızanın, kültürel kodların hatırlanmasında örnek teşkil ettiği anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. KAYNAKLAR GEÇTAN, Engin. İnsan Olmak. İstanbul: Remzi Kitabevi. 2000.
  2. GÖNÜLLÜ TAŞKESEN, Canan. “Kırsal ve Kentsel Alanlarda Yaşlanma, Yaşlılık ve Yaşlılar: Denizli İli Örneği”. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2017. C.4, S.1. s. 92-124. Burdur.
  3. GULLETTE, Morganrotk Margaret. Kültürle Yaşlanmak. (Çev. Ilgın Yıldız). İstanbul: Babil Yayınları. 2013.
  4. GÜLÇAYIR TEKE, Selcan. “Resmi Eğitim Süreçlerinde Gelenek Aktarımı ve Kadın Ankara ve Trabzon Olgunlaşma Enstitüsü Örneği”. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Ankara. 2013.
  5. KALINKARA, Velittin. Temel Gerontoloji: Yaşlılık Bilimi. Ankara: Nobel Yayınları. 2016.
  6. KİRMAN, Fatma. “Sosyal Medyada Salgın Sosyolojisi: Algı, Etki ve Başa Çıkma.” Dünya İnsan Bilimleri Dergisi. 2020. S.2, s.11-44. KOŞTAŞ, Münir. "Sosyalleşme". Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 1987. C.29, S.1, s.329-334.
  7. LVOVA, E. L. vd. Güney Sibirya Türklerinin Geleneksel Dünya Görüşleri: Simge ve Ritüel. (Çev.: Metin Ergun), Konya: Kömen Yayınları. 2013.
  8. OĞUZ, M. Öcal. “Folklor ve Kültürel Mekân”. Ankara: Milli Folklor Dergisi. 2007. Y.19. S.76, s.30-32.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Halk Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

21 Eylül 2020

Gönderilme Tarihi

21 Temmuz 2020

Kabul Tarihi

10 Eylül 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 16 Sayı: 127

IZ

https://izlik.org/JA47PY29XP

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Özdemir, M. (2020). Yaşlılık Algısının Koronavirüs Salgını Sürecindeki Kültürel Değişimi. Milli Folklor, 16(127), 46-58. https://izlik.org/JA47PY29XP
AMA
1.Özdemir M. Yaşlılık Algısının Koronavirüs Salgını Sürecindeki Kültürel Değişimi. Milli Folklor. 2020;16(127):46-58. https://izlik.org/JA47PY29XP
Chicago
Özdemir, Meryem. 2020. “Yaşlılık Algısının Koronavirüs Salgını Sürecindeki Kültürel Değişimi”. Milli Folklor 16 (127): 46-58. https://izlik.org/JA47PY29XP.
EndNote
Özdemir M (01 Eylül 2020) Yaşlılık Algısının Koronavirüs Salgını Sürecindeki Kültürel Değişimi. Milli Folklor 16 127 46–58.
IEEE
[1]M. Özdemir, “Yaşlılık Algısının Koronavirüs Salgını Sürecindeki Kültürel Değişimi”, Milli Folklor, c. 16, sy 127, ss. 46–58, Eyl. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47PY29XP
ISNAD
Özdemir, Meryem. “Yaşlılık Algısının Koronavirüs Salgını Sürecindeki Kültürel Değişimi”. Milli Folklor 16/127 (01 Eylül 2020): 46-58. https://izlik.org/JA47PY29XP.
JAMA
1.Özdemir M. Yaşlılık Algısının Koronavirüs Salgını Sürecindeki Kültürel Değişimi. Milli Folklor. 2020;16:46–58.
MLA
Özdemir, Meryem. “Yaşlılık Algısının Koronavirüs Salgını Sürecindeki Kültürel Değişimi”. Milli Folklor, c. 16, sy 127, Eylül 2020, ss. 46-58, https://izlik.org/JA47PY29XP.
Vancouver
1.Meryem Özdemir. Yaşlılık Algısının Koronavirüs Salgını Sürecindeki Kültürel Değişimi. Milli Folklor [Internet]. 01 Eylül 2020;16(127):46-58. Erişim adresi: https://izlik.org/JA47PY29XP
Creative Commons Lisansı  Millî Folklor Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.