Araştırma Makalesi

Gizli Yara: Ahlaki Yaralanma

Sayı: 15 31 Aralık 2022
PDF İndir

Gizli Yara: Ahlaki Yaralanma

Öz

Ahlaki yaralanma (AY) belki insanlık tarihinin başlangıcından bu yana tecrübe edilen ancak bilimsel tarih bakımından çok yakın bir zamanda ortaya çıkan ve üzerinde yürütülen araştırmaların sayısının sınırlı olduğu ve ağırlıkla Batı kaynaklı çalışılan bir olgudur. Potansiyel ahlaki yaralayıcı olaylara, eylemlere ve tecrübelere (PAYO) maruz kalma sonucunda suçluluk, utanç, ihanet gibi semptomlarla ortaya çıkan davranışsal, duygusal, psikolojik, sosyal, ahlaki, varoluşsal, manevi ve dinî boyutları olan bir yapısı vardır. Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) ile ortak ve ayrıştıkları noktaları bulunmakla birlikte ondan farklı olan AY’nın henüz yerleşik bir tanısı yoktur. AY’nın yaygın olarak tecrübe edilebildiği alanlar ilk olarak tespit edildiği askerî kurumlardır. Askerî personelin yanı sıra doktorlar ve hemşireler gibi sağlık çalışanları, tıp öğrencileri, hâkimler, savcılar ve avukatlar gibi adli personel, itfaiye çalışanları gibi acil müdahale görevlileri, polisler, mülteciler, sığınmacılar, gazeteciler ve haberciler arasında da AY söz konusu olabilmektedir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden literatür taraması ile AY olgusu hakkında derinlemesine bilgi verilmesi amaçlanmakta ve bundan sonra konu üzerine yürütülecek araştırmalar için birtakım önerilerde bulunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Din Psikolojisi, Ahlaki Yaralanma, TSSB, Maneviyat, İnanç, Manevi Danışmanlık.

Kaynakça

  1. American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manuel of mental disorders (5th ed.). Washington, DC, London, England: American Psychiatric Publishing, 2013.
  2. Bremault-Phillips, Suzette vd. “Forgiveness: A Key Compotent of Healing From Moral Injury?”. Frontiers in Psychiatry 13, 906945 (2022), 1-7.
  3. Brock, Rita N. - Lettini, Gabriella Soul Repair: Recovering from Moral Injury after War. Boston, MA: Beacon Press. 2013.
  4. Bryan, AnnaBelle O. vd. “Moral Injury, Suicidal Ideation, and Suicide Attempts in a Millitary Sample”. Traumatology 28 (2014), 154-160.
  5. Carey, Lindsay B. - Cohen, Jeffrey. “The Utility of the WHO ICD-10-AM Pastoral Intervention Codings Within Religious, Pastoral and Spiritual Care”. Journal of Religion and Health 54 (2015), 1772-1787.
  6. Carey, Lindsay B. - Hodgson, Timothy J. “Chaplaincy, Spiritual Care and Moral Injury: Considerations Regarding Screening and Treatment”. Frontiers in Psychiatry 9, 619 (2018), 1-10.
  7. Carey, Lindsay Brian. vd. “Moral Injury, Spiritual Care and the Role of Chaplains: An Exploratory Scoping Review of Literature and Resources”. Journal of Religion & Health 55 (2016), 1218-1245.
  8. Coady, Alanna vd. “The Emergence and Development of the Concept of Moral Injury”. Moral Injury: A Guidebook for Understanding and Engagement, ed. Brad E. Kelle (London: Lexington Books, 2020), 21-32.
  9. Currier, Joseph M. vd. “Moral Injury, Meaning Making, and Mental Health in Returning Veterans”. Journal of Clinical Psychology 00/0 (2014), 1-12.
  10. Currier, Joseph M. vd. “Initial Psychometric Evaluation of the Moral Injury Questionnaire-Military Version”. Clinical Psychology & Psychotherapy 22 (2015a), 54-63.

Kaynak Göster

APA
Altınlı Macıc, M. (2022). Gizli Yara: Ahlaki Yaralanma. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi, 15, 519-554. https://doi.org/10.47502/mizan.1198478
AMA
1.Altınlı Macıc M. Gizli Yara: Ahlaki Yaralanma. MİZAN. 2022;(15):519-554. doi:10.47502/mizan.1198478
Chicago
Altınlı Macıc, Merve. 2022. “Gizli Yara: Ahlaki Yaralanma”. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi, sy 15: 519-54. https://doi.org/10.47502/mizan.1198478.
EndNote
Altınlı Macıc M (01 Aralık 2022) Gizli Yara: Ahlaki Yaralanma. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi 15 519–554.
IEEE
[1]M. Altınlı Macıc, “Gizli Yara: Ahlaki Yaralanma”, MİZAN, sy 15, ss. 519–554, Ara. 2022, doi: 10.47502/mizan.1198478.
ISNAD
Altınlı Macıc, Merve. “Gizli Yara: Ahlaki Yaralanma”. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi. 15 (01 Aralık 2022): 519-554. https://doi.org/10.47502/mizan.1198478.
JAMA
1.Altınlı Macıc M. Gizli Yara: Ahlaki Yaralanma. MİZAN. 2022;:519–554.
MLA
Altınlı Macıc, Merve. “Gizli Yara: Ahlaki Yaralanma”. Mizanü’l-Hak: İslami İlimler Dergisi, sy 15, Aralık 2022, ss. 519-54, doi:10.47502/mizan.1198478.
Vancouver
1.Merve Altınlı Macıc. Gizli Yara: Ahlaki Yaralanma. MİZAN. 01 Aralık 2022;(15):519-54. doi:10.47502/mizan.1198478