Sahîh Kırâatlerin Tercihinde Şiir ile İstişhâd Yönteminin Bir Tahlili

In this article, the method of istishhād with poetry in the evaluation of authentic qirāʾa (Sahīh qirāʾa) will be discussed. The study of qirāʾa is a study that deals with different ways of reciting the words of the Qurʾān. At the same time, qirāʾas are of great importance in terms of understanding the Qurʾān. Scholars have sometimes benefited from the differences in qirāʾa in determining various meanings and evidences from the verses. In this context, the relationship between the study of qirāʾa and other Islamic studies is very high. The study of qira'at is directly related to the study of Arabic language rhetoric and tafsīr (exegesis) because the Qurʾān was revealed in Arabic. The exegetes and linguists have used various methods while including the differences of qirāʾa in their works. One of these methods is the istishhād of the qirāʾa with poetry. When we look at the literature of the study of Qirāʾa, there is no detached study on the relationship between Qirāʾa and poetry. In this context, this study aims to reveal the positive and negative aspects of the method of istishhād with poetry used by tafsīr and linguists while evaluating the authentic qirāʾa in their works. It will also try to identify the methods of explaining the authentic qirāʾa with poetry in the works of these authors. Then, based on these findings, explanations will be given on the level of acceptance of istishhād with poetry in terms of the study of qirāʾa. It is thought that this article will contribute to future studies on the relationship between qirāʾa and poetry.

Bu makalede, Sahîh kırâatlerin değerlendirilmesinde şiir ile istişhâd yöntemi ele alınacaktır. Kur’ân kelimelerinin farklı okuyuş şekillerini ele alan kıraat ilmi Kur’ân’ın anlaşılması açısından büyük önem taşımaktadır. Âlimler âyetlerden çeşitli anlamların ve delillerin tespiti yoluna giderken kimi zaman kırâat farklılıklarından yararlanmışlardır. Bu bağlamda kırâat ilminin diğer ilimler ile olan ilişkisi çok fazladır. Kur’ân’ın Arapça indirilmesi sebebi ile de kırâat ilmi Arap dili belagatı ve tefsir ilmi ile doğrudan ilişkilidir. Müfessirler ve dilbilimciler eserlerinde kırâat farklılıklarını değerlendirirken çeşitli yöntemler kullanmışlardır. Bu yöntemlerden bir tanesi de kırâatlerin şiir ile istişhâdıdır. Kırâat ilmi literatürüne bakıldığında kırâat-şiir ilişkisi üzerine yapılan müstakil bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada tefsir ve dilbilimcilerin eserlerinde sahîh kıraâtleri değerlendirirken kullanmış oldukları şiir ile istişhâd yönteminin olumlu olumsuz yönlerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Yine bu müelliflerin eserlerinde sahîh kırâatleri şiir ile açıklama yöntemleri de tespit edilmeye çalışılacaktır. Daha sonra bu tespitler üzerine şiir ile istişhâdın kırâat ilmi açısından ne derece kabul gördüğüne dair açıklamalara yer verilecektir. Bu makalenin kırâat-şiir ilişkisi üzerine yapılacak olan sonraki çalışmalara da katkı sağlayacağı düşünülmektedir.