Arap Dilinde İsm-i Fâilin Tamlanan Olarak Yer Aldığı Lafzî İsim Tamlamaları ve Türkçeye Çevirisi
Öz
Arap dilinde ism-i
fâil, fiilden türemiş isimlerden birisidir ve sıkça kullanılır.
İsm-i fâil, hem ismin hem de fiilin özelliklerini içinde barındırması nedeniyle
Arapça söz diziminde farklı şekillerde karşımıza çıkar. İsm-i fâil, fiil ile
benzerliği sebebiyle bir fiil gibi işlev görürken aynı zamanda isim olması
nedeniyle de isim tamlamasında tamlanan olarak yer alabilir. Arap dilinde isim
tamlamaları hakikî ve lafzî olmak üzere iki türlüdür. İsim tamlamaları
sözdiziminde önemli görevler üstlenen yapılardır. Bu yapılar eğer doğru bir
şekilde kavranmazsa Arapça sözdiziminin anlaşılması ve Türkçeye çevrilmesi
mümkün değildir. Konunun önemine rağmen Türkçe yazılan Arapça gramer
kitaplarında konunun yeterince ve ayrıntılı olarak ele alınmadığı
görülmektedir. Bu konudaki bilgi boşluğunu doldurmayı hedefleyen çalışmamızda,
genel hatlarıyla Arapça isim tamlamasının iki türüne yer verildi. Sonrasında ise ism-i fâilin
tamlanan olarak yer aldığı lafzî isim tamlaması ele alındı ve Türkçe çevirisi
konusunda bir öneri sunulmaya çalışıldı
Anahtar Kelimeler
Arapça Gramer,İsim Tamlaması,İsm-i Fâil,lafzi isim tamlaması,arapca isim tamlaması
Kaynakça
- Altıkulaç, Tayyar. “Kisâî.”, XXVI, DİA. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı, 2002. el-Enbârî, Ebû Bekr Muhammed b. el-Kāsım. Şerhü'l-kasâidi's-seb'i't-tıvâli'l-Câhiliyyât. Thk. Abdüsselâm M. Hârun. Kahire: Dârü'l-Meâ‘rif, 1993.
- el-Endelüsî, Ebû Hayyân. İrtişâfu'd-darab min lisâni'l-‘Arab. Thk. Recep Osman Muhammed. Kahire: Mektebetü’l-Hâncî, 1998.
- el-Ezherî, Halid b. Abdullah. Şerhu’t-Tasrîh ale’t-Tavdîh. Thk. Muhammed Bâsil Uyûnu’s-Sûd. I-III, Beyrut: Dâru’l-Kutubi’l-İlmiyye, 2000.
- el-Ferezdak. Dîvân, şerh. Ali Fâ'ûr. Beyrut: Dâru'l-kutubi'l-'ilmiyye, 1987.
- Güneş, Sezai. Türk Dili Bilgisi. İzmir: DEÜ Rektörlük Matbaası, 1999.
- Hasan, Abbâs. en-Nahvu’l-Vâfî. Kahire: Dâru'l-Me'ârif, I-IV, 1974.
- el-Hutay'e. Dîvân, nşr. Müfîd Ferîd Kamiha. Beyrut: Dâru'l-Kütübi'l-İlmiyye, 1993.
- İbn 'Abdi Rabbih, Ahmed b. Muhammed. el-'İkdü'l-ferîd. Thk. Müfîd Ferîd Kamiha. Beyrut: Dâru'l-Kütübi'l-İlmiyye, I-VIII, tsz.
- İbn Hişâm. Evdahu’l-mesalik li elfiyyeti İbn Mâlik. Thk. Yusuf eş-şeyh Muhammed el-Bukâ‘î. Beyrut: Dâru’l-fikr, I-IV, tsz.
- İbn Hişâm. Katru’n-Nedâ ve Bellu’s-Sadâ. Thk. Muhyiddin Abdulhamîd. Beyrut: el-Mektebetu’l-‘Asriyye, 1994.