Serahsî’nin Usûl ve Gazzâlî’nin el-Müstasfâ Adlı Eserlerinde “İlletin Tahsîsi”
Öz
İlletin tahsîsi, İslam hukuk usulünün önemli konularından birini teşkil
etmektedir. İslam hukukçularının ilgili konuda iki farklı yaklaşım
sergiledikleri, bir kısmı bunu tecviz ederken; diğerlerinin karşı çıktığı
görülmektedir. Bu makalede illetin tahsisi, ona onay veren Gazzâlî ve reddeden
Serahsî’nin düşünceleri temelinde incelenmiştir. Serahsî’nin fukaha metoduna,
Gazzâlî’nin ise mütekellimin metoduna bağlı hukukçular olmaları, her iki mezhebin
konuya yaklaşımları hakkında bilgi vermesi açısından önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Âmidî, Ali b. Muhammed. el-İhkâm fî usûli’l-ahkâm. Beyrut: Dâru’l-Kitâbi’l-Arabî, 1404.
- Başoğlu, Tuncay. “Hicrî Beşinci Asır Fıkıh Usûlü Eserlerinde İllet Tartışmaları.” Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, 2001.
- Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmâîl. el-Câmiu’s-Sahîh. İstanbul: Dârü’t-Tıbâati’l-Âmire, 1315.
- Cüveynî, Ebu’l-Meâlî. el-Burhân fî usûli’l-fıkh. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 1418.
- Cessâs, Ebû Bekir Râzî. el-Fusûl fi’l-usûl. Kuveyt: Vizâretü’l-Evkâf, 1985.
- Debûsî, Ebû Zeyd Abdullah b. Ömer. Takvîmu’l-edille fî usûli’l-fıkh. Beyrut: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2001.
- Duman, Soner. İlk Dönem Hanefî Usûlünde İllet Tartışmaları. İstanbul: Kitabî Yayınevi, 2010.
- Gazzâlî, Ebû Hamid Muhammed. el-Müstasfâ min ilmi’l-usûl. Beyrut: el-Mektebetü’l-Asriyye, 2012.
- Heniyeh, Mazin. “İlletin Tahsîsi.” Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. Çev. Mehmet Erdem. 10/2 (2005): 105-136.
- İbn Mâce, Ebû Abdullah Muhammed b. Yezîd er-Rebeî el-Kazvînî. Sünenü İbn Mâce. Delhi: el-Matbau’n-Nizâmî, 1905.