C-H-L Kökü Bağlamında Üç Âyetin İncelenmesi: 6/En’am 54, 16/Nahl 119 ve 4/Nisâ 17
Öz
Nüzûl ortamından zaman ve zihinsel olarak uzaklaştığımız için Kur’an’ın ne dediğini anlamak zorlaşmıştır. Bulunduğumuz çağın zihin dünyası ve kelimeleriyle geçmişi okumaya çalışmak yanlış anlamalara sebebiyet verebilmektedir. Çünkü kavramlar farklı dönemlerde farklı anlamlar ifade edebilmektedir. Dolayısıyla doğru anlamı yakalama yolunda kavram çalışmaları önem arz etmektedir. Bu çalışmada cehl kelimesi üzerinden “cehâletle günah işleyen” ifadesini barındıran üç ayete anlam verilmiştir. Kur’an öncesi şiirlerden, sözlüklerden çıkarılan sonuca göre c-h-l kökü, “sefeh, küfür, bağy ve tuğyan” kelimeleriyle eş, “tecrübe, hilm, sekinet ve müsamaha” kelimeleriyle zıt anlamlıdır. Kelimenin anlamları düşünüldüğünde “doğal eğilimlerin terbiye edilmemesi, eğitilmemesi durumunda ortaya çıkan davranış” manasına gelebileceği sonucuna varılmıştır. Bu bağıntılardan ve tefsir verilerinden hareketle özellikle meallerdeki “bilmeyerek günah işleyen” şeklinde çevirinin doğru olmayacağı ve bu anlamın “bilerek işlenen günahın tövbesinin kabul olmayacağı” gibi hatalı sonuca götürebileceği ve “kişinin yanlış davranıştan sonra tövbe ederse affedileceğini” söyleyen ayetlerle çelişkili görüneceği tespit edilmiştir. Bu ayetlerdeki cehâletin “şehvete, nefsin arzularına” uymak anlamında kullanıldığı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abduh, Muhammed-Reşid, Rıza. Tefsîru el-Kur’âni’l Hakîm. Kahire: Dâru’l-Menar, 1947.
- Aşmâvî, Muhammed Zeki. En-Nâbiga ez-Zübyânî mea Dirâseti’l-Arabiyyeti Fi’l-Câhiliyye. Lübnan-Beyrut: Dâr’uş-Şurûk, 1994.
- Ebû Tâlib. Dîvânu Ebî Tâlib b. Abdilmuttalib. nşr. Muhammed et-Tuncî, Beyrut: yy. 1994.
- El-Bekrî, Tarafe b. Abd. Dîvânu Tarafe b. el-Abd. nşr. Abdurrahmân el-Mustâvî. Beyrut: yy. 2003.
- El-Benênî, Şertûnî. Akrabu’l-Mevârid fi Fushi’l-Arabiyye ve’s-Sevârid. Beyrut: Mektebetü Lubnan, 1992.
- El-Bustânî, Butrus. Muhîtü’l-Muhît. Beyrut: Mektebetü’l-Lubnan, 1987.
- El-Endülisî, Ebu Bekr Muhammed b. Ömer b. Abd el-Aziz b. İbrahim. Kitâbu’l-Ef’âl. Beyrut Lubnan: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2003.
- El-Ezdî, Ebû Bekr Muhammed b. el-Hasan b. Durayd. Cemheratü’l-Luga. Beyrut- Lubnan: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2005.
- El-Ezdî, Ebû Hasan Mukâtil b. Süleyman b. Beşir. Tefsîru Mukâtil b. Süleymân. thk. Ahmed Ferîd, Beyrut-Lübnan: Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, 2003.
- El-Ezherî, Ebû Mansûr Muhammed b. Ahmed. Tezhîbü’l-Luga. Mısır: Dâru’l-Mısriyye, 1964.