Kırşehir Ekolojik Koşullarında Bazı Şeker Pancarı (Beta vulgaris L.) Çeşitlerinin Verim ve Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi

Öz

Bu araştırma, 2019 yılında Kırşehir ekolojik şartlarında 10 farklı şeker pancarı çeşidinin (Terranova, Bernache, Ouragan, Libellüle, Tuna, Gregoria, Preziosa, Kuzey-1, Kuzey-2, Kuzey-6) verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Deneme tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada; kök-gövde uzunluğu, kök-gövde çapı, gövde ağırlığı, kuyruk uzunluğu, pancar adeti, kuru madde oranı, alfa amino azot oranı, şeker oranı, kök verimi ve şeker verimi incelenmiştir. Araştırmada kök-gövde boyu, kök-gövde çapı, gövde ağırlığı, kuyruk uzunluğu, pancar adeti, kuru madde oranı; alfa amino azot, şeker oranı, kök verimi ve şeker verimi bakımından çeşitler arasındaki farklılıklar olduğu ve bu farklılıklarında %1 düzeyinde önemli olduğu saptamıştır. Şeker oranı bakımından önemli farklılık gösteren Tuna çeşidi %18.59 ile en yüksek şeker oranına sahip çeşittir. Şeker verimi yönünden ise, en fazla kök verimine sahip olan Kuzey-6 (10390.33 kg/da) çeşidi 1742.00 kg/da şeker verimi ile en yüksek değere ulaşmıştır. Çalışma sonucunda hem şeker verimi hem de verim yönünden üstün olan Kuzey-6 çeşidi bölge tarımı için önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Şeker pancarı
• Beta vulgaris L
• şeker oranı
• verim

The Determination of Yield and Quality Properties of Some Sugar Beet (Beta vulgaris L.) Varieties in Kirsehir Ecological Condition

Öz

This study was conducted to determine the yield and quality characteristics of 10 different sugar beet cultivars (Terranova, Bernache, Ouragan, Libellüle, Tuna, Gregoria, Preziosa, Kuzey-1, Kuzey-2, Kuzey-6) in Kırşehir ecological conditions. The trial was conducted using a randomized complete block design with three replications. In the study, root length, root diameter, root weight, root-tail length, number of beets, dry matter ratio, alpha-amino nitrogen ratio, sugar ratio, root yield and sugar yield were examined. In this research, following parameters were found to be statistically significant (%1); root length, root diameter, root weight, root-tail length, number of beets, dry matter ratio; alpha amino nitrogen, sugar content, root yield and sugar yield in terms of differences between cultivars. The Tuna cultivar which was the different from other in terms of sugar content, has the highest sugar rate with %18.59 percent. Kuzey-6 variety with the highest root yield (10390.33 kg/da) reached the highest value with 1742.00 kg/da sugar yield. As a result of this study, Kuzey-6 variety, which was superior both in terms of sugar yield and root yield, is recommended for region and similar ecologies.

Anahtar Kelimeler

• Sugar beet
• Beta vulgaris L
• sugar content
• yield

Kaynakça

1. Ada, R. ve Akınerdem, F., 2011, Farklı Zamanlarda Hasat Edilen Şeker Pancarında (Beta vulgaris saccharifera L.) Verim, Kalite ve Hasat Kayıplarının Belirlenmesi. Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi, 25(1), 17-25.
2. Akçin, A., Mülayim, M., Yıldırım, B., Sade, B., Tamkoç, A. ve Önder, M., 1992, Şeker Pancarında Çeşit ve Ekim Zamanının Verim ve Verim unsurları ve Kalite Üzerine Etkileri. Doğa Tarım ve Ormancılık Dergisi, Sayı 4.
3. Altunbay, S., G., 2014, Kahramanmaraş Koşullarında Farklı Çeşit ve Hasat Zamanlarının Şeker Pancarının Verim, Verim Unsurları ve Bazı Teknolojik Özelliklerine Etkisi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Doktora Tezi. 134 s.
4. Anonim, 2018, Tarım, Gıda ve Hayvancılık Bakanlığı Tarım Ürünleri Piyasaları Raporu, Şeker Pancarı S.1 Ocak 2018, Ürün No:18 Arslan, B., 1994, Van’da Bazı Şeker Pancarı Çeşitlerinin (Beta vulgaris L.) Verim ve Kalitesine Hasat Zamanının Etkileri, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı, Doktora Tezi. 131 s.
5. Azam Jah K, Shad A, Younas M, Mohammad I, Khan D (2003). Selection and Evulation of Exotic Geno-types of Sugar Beet (Beta vulgaris L.) in Peshawar Valley. Asian Journal of Plant Science 2(8):655-660.
6. Boyacıoğlu, A., Kaya, R. ve Gürel, S., (2014), Türkiye’de Şeker Pancarında Çeşit Seçim Stratejileri ve Şeker Pancarının Verim ve Kalitesinin Gelişimi, Uluslararası Mezopotamya Tarım Kongresi, Diyarbakır, Bildiri Özeti Kitabı, Sayfa 133.
7. Can, R., 2016, Yozgat Şartlarında Farklı Bölgelerde Yetiştirilen Şeker Pancarının (Beta vulgaris L.) Hasat Zamanlarının Verim ve Kaliteye Etkisi, Bozok Üniv. FBE. Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı, Sayfa 77.
8. Çelikel, B., 1989, Şeker Pancarı Çeşitlerinde Verim ve Verim Unsurları Üzerinde Bir Araştırma. Trakya Üniv. Ziraat Fak. Tarla Bitkileri Böl. Yüksek Lisans Tezi, 42 s.

9. Kavas, M. F. ve Leblebici, M. J., 2004, Kalite ve İşletme Kontrol Laboratuvarları El Kitabı, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Genel Müdürlüğü, Ankara, 85-196.
10. Keskin, M. E., 2018, Şeker Pancarında Farklı Azot ve Kükürt Dozlarının Verim ve Verim Öğeleri Üzerine Etkileri, Osmangazi Üniv. Yüksek Lisans Tezi 32 Sayfa. Eskişehir.
11. Kıllı, F. ve Altunbay, S.G., 2012, Kışlık Şeker Pancar Ekiminde Çeşit ve Hasat Zamanlarının Gövde Verimi ve Şeker Oranına Etkisi, Uluslararası Anadolu Şeker Pancarı Sempozyumu, Kayseri, sayfa 143-146.
12. Kurtcebe, Ş., 1999, Göller Yöresine Uygun Monogerm Şeker Pancarı Çeşitlerinin Belirlenmesi, Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Sayfa 36.
13. Mohammadıan, R., Sadeghıan S.Y., Rahımıan, H., And Moghadam, M., 2007, Reduced Water Consumption Of Dormant-Seeded Sugar Beet İn A Semiarid Climate Agricultural Water Management 95:545–552.
14. Okut, N., & Yıldırım, B. (2004), Van Koşullarında Şeker Pancarı (Beta vulgaris var. saccharifera L.)'nda Çeşit ve Ekim Zamanının Verim, Verim Unsurları ve Kalite Üzerine Etkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 14(2), 149-158.
15. Özcan, E., 1993, Trakya Bölgesinde Bazı Şeker Pancarı Çeşitlerinin verim ve Verim unsurları Üzerinde Araştırmalar. Trakya Üniv. FBE Yüksek Lisans Tezi, 65 s.
16. Şatana, A., 1996, Bazı Şeker Pancarı Çeşitlerinin Gelişme Dönemleri Üzerine Araştırmalar. Trakya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Tekirdağ.
17. Tosun, B., Karadoğan, T., & Şanlı, A., 2019, Değişik Zamanlarda Hasat Edilen Farklı Tipteki Şeker Pancarı (Beta vulgaris var. saccharifera L.) Çeşitlerinin Verim ve Bazı Kalite Özelliklerinin Belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 23, 1-8.
18. Turgut, T., 2012, Çeşit ve Lokasyon Farklılıklarının Şeker Pancarı (Beta vulgaris saccharifera L.)’nın Verim ve Kalite Özelliklerine Etkilerinin Araştırılması. Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, 117 Sayfa.