Araştırma Makalesi

Planlı Davranış Teorisi Kapsamında A/B Kişilik Tipine Göre Siber Güvenlik Farkındalığı: Üniversite Öğrencileri Üzerine Araştırma

Cilt: 13 Sayı: 3 8 Temmuz 2024
PDF İndir
EN TR

Planlı Davranış Teorisi Kapsamında A/B Kişilik Tipine Göre Siber Güvenlik Farkındalığı: Üniversite Öğrencileri Üzerine Araştırma

Öz

Bireyler arasındaki farklı kişilik tipleri, siber güvenlik farkındalığının etkin bir şekilde geliştirilmesi açısından önemli bir role sahiptir; çünkü bu tipler, kullanıcıların güvenlik konularına yönelik tutumları ve tepkileri üzerinde belirgin bir etki yapabilir. Siber güvenlik de dijitalleşmenin artması ve dijital çağa doğan nüfusun artması ile üzerinde durulması gereken bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Hem özel hayatta hem de çalışma hayatında siber güvenlik farkındalığına sahip olmak kişilerin de kendilerini ve hatta kişisel bilgilerini güvende tutmalarını sağlamaktadır. Son dönemlerde örgütler tüm çalışanlarının siber güvenlik konusunda yeterince bilgiye sahip olmalarını istemektedir. Planlı Davranış Teorisi ışığında siber güvenlik farkındalığının iş hayatında yerini almaya başlayacak olan üniversite öğrencilerindeki durumunu analiz etmek literatüre katkı sağlayacaktır. Bunun yanı sıra çalışmanın sorunsalı A ya da B kişilik tipine sahip olan üniversite öğrencilerinin siber güvenlik farkındalığı konusunda bir farklılık gösterip göstermediğidir. Çalışmanın örneklemi bir devlet üniversitesinde okumakta olan üniversite öğrencilerinde kartopu örneklem yöntemi ile oluşturulmuştur. Verilerin analizinde SPSS Statistics 25 kullanılmıştır. Tanımlayıcı analiz ve iki bağımsız örneklem arasındaki farkın öneminin sınanması için Mann-Whitney Testi kullanılmıştır. 172 katılımcı üzerinden yapılan analiz neticesinde; A ve B kişilik tipine göre siber güvenlik farkındalığı istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa sahiptir. Buna ek olarak cinsiyete göre siber güvenlik farkındalığı da anlamlı bir farklılık göstermiştir. A tipi kişiliğe sahip katılımcıların siber güvenlik farkındalığı ortalaması 2,52 olarak tespit edilmiştir. B tipi kişilikteki katılımcıların ise siber güvenlik farkındalığı ortalaması 2,12 olarak bulunmuştur. Çalışmanın sonuçlarına göre katılımcılar arasında A kişilik tipine sahip ve kadın katılımcıların siber güvenlik farkındalığı daha yüksektir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

“A/B Kişilik Tipine Göre Siber Güvenlik Farkındalığı” başlıklı çalışmanın yazım sürecinde bilimsel kurallara, etik ve alıntı kurallarına uyulmuş; toplanan veriler üzerinde herhangi bir tahrifat yapılmamış ve bu çalışma herhangi başka bir akademik yayın ortamına değerlendirme için gönderilmemiştir. Gerekli olan etik kurul izinleri Gümüşhane Üniversitesi Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Kurulu’nun 28/07/2022 tarih ve 2022/5 sayılı toplantısında alınmıştır.

Kaynakça

  1. Ahmed, N.; Li. C.; Khan, A.; Qalati, S.A.; Naz, S. & Rana, F. (2021). Purchase intention toward organic food among young consumersusing theory of planned behavior: role of environmental concernsand environmental awareness. Journal of Environmental Planning and Management, 64(5), 796-822, doi: 10.1080/09640568.2020.1785404.
  2. Ajzen, I. (1985). From Intentions to Actions: A Theory of Planned Behavior. In: Kuhl, J., Beckmann, J. (eds) Action Control. SSSP Springer Series in Social Psychology. Springer, Berlin, Heidelberg, 11-39.
  3. Aksoğan, M., Bayer, H., Gülada, M. O., ve Çelik, E. (2018). İletişim Fakültesi Öğrencilerinin Siber Güvenlik Farkındalığı: İnönü Üniversitesi Örneği. Kesit Akademi Dergisi, (13), 271-288. Erişim adresi: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1519896
  4. Alzubaidi, A. (2021). Measuring the level of cyber-security awareness for cybercrime in Saudi Arabia, Heliyon, 7(e06016), 1-13, doi: 10.1016/j.heliyon.2021.e06016.
  5. Başarır, Ö. (2020). Marka farkındalığı ile satın alma niyeti arasındaki ilişki bağlamında televizyon dizilerinde ürün yerleştirme. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (8), 383-403, doi: 10.21733/ibad.740021
  6. Bilgin Yurdaöz, A. ve Cemaloğlu, N. (2021). Okul Yöneticilerin Gösterdiği A Tipi ve B Tipi Kişilik Özellikleri ile Öğretmenlerin Motivasyonları Arasındaki İlişki. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(14): 161-190. doi: 10.34086/rteusbe.1015798
  7. Burger, J. M. (2015). Personality (9. b.). Stamford, USA: Cengage Learning.
  8. Chang, L.Y.C. & Coppel, N. (2020). Building cyber security awareness in a developing country: Lessons from Myanmar, Computers & Security, 97(101959), 1-10, doi: 10.1016/j.cose.2020.101959.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İşletme

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

25 Haziran 2024

Yayımlanma Tarihi

8 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

22 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

10 Şubat 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 13 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Şimşek, T. (2024). Planlı Davranış Teorisi Kapsamında A/B Kişilik Tipine Göre Siber Güvenlik Farkındalığı: Üniversite Öğrencileri Üzerine Araştırma. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(3), 1066-1074. https://doi.org/10.33206/mjss.1300491
AMA
1.Şimşek T. Planlı Davranış Teorisi Kapsamında A/B Kişilik Tipine Göre Siber Güvenlik Farkındalığı: Üniversite Öğrencileri Üzerine Araştırma. MJSS. 2024;13(3):1066-1074. doi:10.33206/mjss.1300491
Chicago
Şimşek, Tuğçe. 2024. “Planlı Davranış Teorisi Kapsamında A/B Kişilik Tipine Göre Siber Güvenlik Farkındalığı: Üniversite Öğrencileri Üzerine Araştırma”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 13 (3): 1066-74. https://doi.org/10.33206/mjss.1300491.
EndNote
Şimşek T (01 Temmuz 2024) Planlı Davranış Teorisi Kapsamında A/B Kişilik Tipine Göre Siber Güvenlik Farkındalığı: Üniversite Öğrencileri Üzerine Araştırma. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 13 3 1066–1074.
IEEE
[1]T. Şimşek, “Planlı Davranış Teorisi Kapsamında A/B Kişilik Tipine Göre Siber Güvenlik Farkındalığı: Üniversite Öğrencileri Üzerine Araştırma”, MJSS, c. 13, sy 3, ss. 1066–1074, Tem. 2024, doi: 10.33206/mjss.1300491.
ISNAD
Şimşek, Tuğçe. “Planlı Davranış Teorisi Kapsamında A/B Kişilik Tipine Göre Siber Güvenlik Farkındalığı: Üniversite Öğrencileri Üzerine Araştırma”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 13/3 (01 Temmuz 2024): 1066-1074. https://doi.org/10.33206/mjss.1300491.
JAMA
1.Şimşek T. Planlı Davranış Teorisi Kapsamında A/B Kişilik Tipine Göre Siber Güvenlik Farkındalığı: Üniversite Öğrencileri Üzerine Araştırma. MJSS. 2024;13:1066–1074.
MLA
Şimşek, Tuğçe. “Planlı Davranış Teorisi Kapsamında A/B Kişilik Tipine Göre Siber Güvenlik Farkındalığı: Üniversite Öğrencileri Üzerine Araştırma”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 13, sy 3, Temmuz 2024, ss. 1066-74, doi:10.33206/mjss.1300491.
Vancouver
1.Tuğçe Şimşek. Planlı Davranış Teorisi Kapsamında A/B Kişilik Tipine Göre Siber Güvenlik Farkındalığı: Üniversite Öğrencileri Üzerine Araştırma. MJSS. 01 Temmuz 2024;13(3):1066-74. doi:10.33206/mjss.1300491

Cited By

MANAS Journal of Social Studies (MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi)     

Yayınlanan sayılar, sayı dosyaları ve makale dosyaları creative commons CC-BY-NC-ND 4.0 lisanslıdır. 

Sitemiz içerikleri ise creative commons CC-BY-NC 4.0 lisanslıdır.