Türkiye'de E-portfolyo Konusunda Gerçekleştirilen Tezlerin Analizi: Bir Meta-sentez Çalışması

Öz

Dijital dönüşüm birçok disiplini etkilediği gibi eğitimi de etkisi altına almaktadır. Bu hızlı dijital dönüşüm sürecinde öğrenme-öğretme faaliyetlerindeki aktivitelerinde çağa ayak uydurması önemlidir. Dijitalleşen öğrenme-öğretme uygulamalarından biri olarak elektronik portfolyo (e-portfolyo) uygulamaları akademik çalışmalarda yer bulmaktadır. Bu doğrultuda bu çalışmada e-portfolyo uygulamaları konusunda Türkiye’de gerçekleştirilen lisansüstü tezlerin meta-sentezi ile sahadaki uygulamaların genel bir çerçevesi ortaya konulmuştur. Çalışma bulgu ve sonuçların görselleştirilebilmesi, karşılaştırılabilmesi, sonuçların birleştirilerek genellemeler yapılabilmesi için nitel araştırma deseni olan meta-sentez araştırma yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi sisteminde bulunan 15 tez ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada e-portfolyo konusunda gerçekleştirilen tez çalışmalarında bilişsel becerilere ve duyuşsal becerilere yönelik bulgular ortaya konulmuştur. Bilişsel becerilere yönelik olarak temel becerilerin ve üstbilişsel becerilerin çalışıldığı tespit edilmiştir. Duyuşsal becerilerde ise duygu/his, değerler, motivasyon/güdü, tutum ve kişilik/kişisel gelişim konularına odaklanılmıştır. Tez çalışmalarında çoğunlukla web tabanlı uygulamaların kullanıldığı ve e-portfolyoya yönelik tez çalışmalarının azalmakta olduğu ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal becerilerine yönelik çalışmaların gerçekleştirilebilmesi amacıyla daha fazla e-portfolyo konusunda tez çalışmasının gerçekleştirilmesi önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Elektronik portfolyo
• e-portfolyo
• meta-sentez çalışması
• Türkiye

Analysis of Theses on E-portfolio in Turkey: A Meta-synthesis Study

Öz

Digital transformation has a profound impact on various fields, including education. In the fast-paced process of digital transformation it is crucial to stay abreast of the latest developments in learning and teaching practices. Among the digitalized applications in education electronic portfolio (e-portfolio) applications have gained prominence in academic research. Accordingly, this study aims to present a meta-synthesis of postgraduate theses focusing on e-portfolio applications in Turkey, along with a comprehensive framework of these applications in the field. The applied research methodology for this study was meta-synthesis which is a qualitative research design allowing visualization, comparison, and generalization of findings by amalgamating results. Fifteen theses available in the National Thesis Center system of the Council of Higher Education were included in the study. The findings of the thesis studies on e-portfolio revealed insights into cognitive and affective skills. Specifically, cognitive skills encompassed basic skills and metacognitive skills, whereas affective skills focused on emotions/feelings, values, motivation, attitude, and personal development. Moreover, web-based applications were found to be the predominant choice in these thesis studies, although there has been a decline in the number of studies conducted on e-portfolio. Consequently, there is a need for further research and thesis studies on e-portfolio to explore the impact of these applications on students' cognitive and affective skills.

Anahtar Kelimeler

• Electronic portfolio
• e-portfolio
• meta-synthesis study
• Turkey

Kaynakça

1. Akpınar, Y., Bal, V. ve Şimşek, H. (2005). E-portfolyolarla öğrenme ortamı geliştirme ve destekleme platformu, The Turkish Online Journal of Educational Technology (TOJET), 4(4), 125-129.
2. Alan, S. (2014). İlköğretim 4. ve 5. sınıflarda e-portfolyo kullanımının değerlendirilmesi (Doktora tezi). Necmettin Erbakan Üniversitesi.
3. Akdoğan-Yeşilova, E. P. (2011). İlköğretim 7. Sınıf öğrencilerinin öğrenme stillerine göre elektronik portfolyo hazırlama süreçlerine ilişkin görüşleri [Doktora tezi, Anadolu Üniversitesi].
4. Altıok, S. (2018). Kinect ile e-eğitsel video portfolyo ortamının tasarlanması, geliştirilmesi ve öğrencilerin üstbiliş farkındalık düzeyleri üzerine etkileri [Yüksek lisans tezi, Kırıkkale Üniversitesi].
5. Ayan, D. (2010). Elektronik portfolyolar ile yabancı diller eğitimi bölümündeki öğretmen adaylarının kendi kendine öğrenme becerilerinin desteklenmesi [Yüksek lisans tezi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi].
6. Ayan, D. ve Seferoğlu, G. (2011). Using electronic portfolios to promote reflective thinking in language teacher education. Educational Studies, 37(5), 513-521.
7. Baki, A. ve Birgin, O. (2004). Alternatif değerlendirme aracı olarak bilgisayar destekli bireysel gelişim dosyası uygulamasından yansımalar: Bir özel durum çalışması. The Turkish Online Journal Of Educational Technology, 3(3), 79-99.
8. Barrett, H. C. (2000). Create your own electronic portfolio. Learning and leading with technology, 27(7), 14-21.

9. Barrot, J. S. (2016). Using facebook-based e-portfolio in ESL writing classrooms: Impact and challenges. Language, Culture and Curriculum, 29(3), 286-301. https://doi.org/10.1080/07908318.2016.1143481
10. Barrot, J. S. (2021). Effects of facebook-based e-portfolio on ESL learners’ writing performance. Language, Culture and Curriculum, 34(1), 95-111. https://doi.org/10.1080/07908318.2020.1745822
11. Baykul, Y. (1999). İlköğretimde etkili öğretme ve öğrenme öğretmen el kitabı: Modül 3 ilköğretimde ölçme ve değerlendirme. Milli Eğitim Yayınevi, Ankara.
12. Bıyıklı, C., Veznedaroğlu, L., Öztepe, B. & Onur, A. (2008). Yapılandırmacılığı nasıl uygulamalıyız? Ankara: ODTÜ Yayıncılık.
13. Bryant, L. H. ve Chittum, J. R. (2013). ePortfolio effectiveness: a search for empirical support. International journal of eportfolio, 3(2), 189-198. https://eric.ed.gov/?id=EJ1107810
14. Çayırcı, Ç. (2007). İlköğretim 7. sınıfta web tabanlı portfolyo uygulaması: fen bilgisi ve sosyal bilgiler örnekleri [Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi].
15. Demirli, C. (2007). Elektronik portfolyo öğretim sürecinin görenlerin tutumlarını ve öğrenme algılarına etkisi [Doktora tezi, Fırat Üniversitesi].
16. Denton, D. W. ve Wicks, D. (2013). Implementing electronic portfolios through social media platforms: Steps and student perceptions. Journal of Asynchronouslearning Networks, 17(1), 125-135. https://eric.ed.gov/? id=EJ1011375
17. Döşlü, A. (2009). Ortaöğretim 10. Sınıf bilgi ve iletişim teknolojileri dersinde web tabanlı portfolyo kullanımı – Adana ilinde bir çalışma [Yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi].
18. Erice, D. (2008). Elektronik portfolyo kullanımının Abant İzzet Baysal Üniversitesi hazırlık programı yabancı dil öğrencilerinin yazma becerilerine etkisi [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi].
19. Erskine, D. (2009). Effect of prompted reflection and metacognitive skill instruction on university freshmen’s use of metacognition. (Doktora tezi). Brigham Young University.
20. Gül, Ş. ve Sözbilir, M. (2015) Fen ve Matematik Eğitimi Alanında Gerçekleştirilen Ölçek Geliştirme Araştırmalarına Yönelik Tematik İçerik Analizi. Eğitim ve Bilim, l(40), 85-102. http://dx.doi.org/10.15390/EB.2015.4070.
21. Gülbahar, Y. ve Köse, F. (2006). Öğretmen adaylarının değerlendirme için elektronik portfolyo kullanımına ilişkin görüşleri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 39(2), 75-93.
22. Huang, C. Y., Huang, C. W., Wu, C. J., Chen, G. D. ve Chiang, K. H. (2012, July). Using “Learning Video Portfolio” to enhance students. In 2012 IEEE 12th International Conference on Advanced Learning Technologies (pp. 613- 617). IEEE.
23. Jones, M. E., Antonenko, P. D. ve Greenwood, C. M. (2012). The impact of collaborative and individualized student response system strategies on learner motivation, metacognition, and knowledge transfer. Journal of Computer Assisted Learning, 28(5), 477-487. https://doi.org/10.1111/j.1365-2729.2011.00470.x
24. Johnstone, A. H., Bahar, M. ve Hansell, M. H. (2000). Structural communication grids: A valuable assessment and diagnostic tool for science teachers. Journal of Biological Education, 34(2), 87-89. https://doi.org/10.1080/00219266.2000.9655691
25. Kabilan, M. K. ve Khan, M. A. (2012). Assessing pre-service english language teachers’ learning using e- portfolios: Benefits, challenges and competencies gained. Computers & Education, 58(4), 1007-1020. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2011.11.01
26. Karakuş, F. (2006). Sosyal bilgiler öğretiminde yapıcı öğrenme ve otantik değerlendirme yaklaşımlarının öğrencilerin akademik başarı, kalıcılık ve sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarına etkisi [Doktora tezi, Çukurova Üniversitesi].
27. Khales, B. (2016). Using electronic portfolio to promote professional learning community for pre-service early childhood teachers at alquds university. Journal of Education and Practice, 7(26), 127-136. https://eric.ed.gov/?id=EJ1115851
28. Kim, M. ve Ryu, J. (2013). The development and implementation of a web-based formative peer assessment system for enhancing students’ metacognitive awareness and performance in ill-structured tasks. Educational Technology Research and Development, 61(4), 549-561. https://doi.org/10.1007/s11423-012-9266-1
29. Koçoğlu, Z. B. (2006). Portfolyoların ingilizce eğitimi ana bilim dalı öğretmen adaylarının mesleki gelişimlerindeki rolü: bir durum (Doktora tezi). Boğaziçi Üniversitesi.
30. Kusuma, I., Mahayanti, N. W. S., Adnyani, L. D. S. ve Budiarta, L. G. R. (2021). Incorporating e-portfolio with flipped classrooms: An in-depth analysis of students' speaking performance and learning engagement. JALT CALL Journal, 17(2), 93-111. https://doi.org/10.29140/jaltcall.v17n2.378
31. Kutlu, Ö., Doğan, C. D. ve Karakaya, İ. (2017). Ölçme ve değerlendirme: Performansa ve portfolyoya dayalı durum belirleme. Pegem, Ankara.
32. Kutlu, Ö. (2006). Üst düzey zihinsel süreçleri belirleme yolları: Yeni durum belirleme yaklaşımları. Çağdaş Eğitim Dergisi, 31(335), 15-21.
33. Lien, C. L., Huang, C. Y., Wang, C. Y. ve Chen, G. D. (2012). Using kinect to track learning behavior of students in the classroom as video portfolio to enhance reflection learning. In Proceedings of the 20th International Conference on Computers in Education (ICCE '12).
34. MEB (2006). İlköğretim kurumlarında ölçme ve değerlendirme. Genelge 2006/95.
35. MEB (2020). Bakan Selçuk, koronavirüs'e karşı eğitim alanında alınan tedbirleri açıkladı. https://www.meb.gov.tr/bakan-selcuk-koronaviruse-karsi-egitim-alanindaalinan-tedbirleri- acikladi/haber/20497/
36. Mıhladız, G. (2007). İlköğretim fen bilgisi öğretiminde portfolyo uygulamasının öğrencilerin akademik başarılarına ve derse yönelik tutumlarına etkisi [Yüksek Lisans Tezi, Muğla Üniversitesi].
37. Muin, C. F., Hafidah, H. ve Daraini, A. M. (2021). Students' perceptions on the use of e-portfolio for learning assessment. AL-ISHLAH: Jurnal Pendidikan, 13(1), 497-503. https://doi.org/10.35445/alishlah.v13i1.485
38. Mumme, J. (1990). Portfolio assessment in mathematics. California Mathematics Project, University of California, Santa Barbara.
39. Ngui, W., Pang, V. ve Hiew, W. (2020). Designing and developing an e-portfolio for second language learners in higher education. International Journal of Information and Education Technology, 10(5), 362-366. https://doi.org/10.18178/ijiet.2020.10.5.1390
40. Oakley, G., Pegrum, M. ve Johnston, S. (2014). Introducing e-portfolios to pre-service teachers as tools for reflection and growth: Lessons learnt. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 42(1), 36-50. https://doi.org/10.1080/1359866X.2013.854860
41. Oner, D. ve Adadan, E. (2016). Are integrated portfolio systems the answer? An evaluation of a web-based portfolio system to improve preservice teachers’ reflective thinking skills. Journal of Computing In Higher Education, 28(2), 236-260. https://doi.org/10.1007/s12528-016-9108-y
42. O’Malley, J. M. ve Valdez-Pierce, L. V. (1996). Authentic assessment for English language learners: Practical approaches for teachers. Addison Wesley, New York.
43. Öğmen, K. (2011). E-portfolyo yoluyla kelime öğrenimi ve anadolu lisesi 9. sınıf öğrencilerinin strateji ve öğrenir özerkliği gelişimine olan etkisi [Yüksek lisans tezi, Pamukkale Üniversitesi].
44. Özyenginer, E. (2006). Bilgisayar dersinde elektronik portfolyo yönetimi kullanımı üzerine bir çalışma [Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi].
45. Polat-Demir, B. (2016). Elektronik portfolyo uygulamalarının ortaokul 6. Sınıf öğrencilerinin araştırma becerilerine etkisi [Doktora tezi, Ankara Üniversitesi].
46. Polat, S. & Ay, O. (2016). Meta-Sentez: Kavramsal Bir Çözümleme . Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi , 4 (2) , 52-64 . https://doi.org/10.14689/issn.2148-2624.1.4c2s3m
47. Pourdana, N. ve Tavassoli, K. (2022). Differential impacts of e-portfolio assessment on language learners’ engagement modes and genre-based writing improvement. Language Testing in Asia, 12(1), 1-19. https://doi.org/10.1186/s40468-022-00156-7
48. Roberts, P., Farley, H. ve Gregory, S. (2014, January). Authentic assessment of reflection in an ePortfolio: how to make reflection more real for students. In Proceedings of the 31st Australasian Society for Computers in Learning in Tertiary Education Conference (ASCILITE 2014). University of Southern Queensland.
49. Romberg, T. A. (1993). How one comes to know models and theories of the learning of mathematics, In M. Niss (Ed). Investigations into Assessment in Mathematics Education, (97-111), Kluver Academic Publishers, Netherlands.
50. Saarinen, A., Seitamaa-Hakkarainen, P. ve Hakkarainen, K.K. (2017). The functions and benefits of the eportfolio in craft education at the primary level. Design and technology education: An international journal, 21(3), 29-40.
51. Sandelowski, M. ve Barroso, J. (2003). Classifying the findings in qualitative studies. Qualitative health research, 13(7), 905-923. https://doi.org/10.1177/1049732303253488
52. Senemoğlu, N. (2005). Gelişim öğrenme ve öğretim: Kuramdan uygulamaya, (12. Baskı). Gazi Kitabevi, Ankara.
53. Sezer, E. N. (2019). Gerçekçi matematik eğitimi çerçevesinde tasarlanan etkinliklerin uygulama sürecinin kalsik ve elektronik portfolyo ile değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi].
54. Shepard, L. A. (1989). Why we need better assessment? Educational Leadership, 46(7), 4-9. https://eric.ed.gov/?id=EJ387134
55. Tekin H. (2003). Eğitimde ölçme ve değerlendirme, (16. Baskı). Yargı Yayınevi, Ankara.
56. Topcu, A. ve Ubuz, B. (2008). Effects of the asynchronous web-based course: Preservice teachers' achievement, metacognition, and attitudes towards the course. Journal of Educational Technology & Society, 11(3), 181-197. https://www.jstor.org/stable/10.2307/jeductechsoci.11.3.181
57. Türkkaynağı, U. (2021). İngilizcenin yabancı dil olarak öğrenildiği ortamda konuşma e-portfolyolarının kullanımının ve öğrencilerin konuşma becerisi öz-yeterlik algılarına etkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi.
58. UNICEF (2020). UNICEF and Microsoft launch global learning platform to help address COVID-19 education crisis. https://www.unicef.org/press-releases/unicefand-microsoft-launch-global-learning-platform-help- address-covid-19-education
59. Wanchid, R. ve Charoensuk, V. (2015). The effects of paper-based portfolios and weblog-based electronic portfolios on limited English proficiency students in writing for service industry course, English Language Teaching, 8(9), 131-145. https://doi.org/10.5539/elt.v8n9p131
60. Yastıbaş, A. E. (2013). Konuşma değerlendirmesinde elektronik portfolyonun kullanılması ve bunun öğrencilerin konuşmaya karşı olan tutumlarına katkıları [Yüksek lisans tezi, Çağ Üniversitesi].
61. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri, (6. Baskı). Seçin Yayınevi, Ankara.
62. Zhao, Y. (2020). COVID-19 as a catalyst for educational change. Prospects, 49(1), 29-33. https://doi.org/10.1007/s11125-020-09477-y