Aristoteles’te Tekhne Olarak Sanatın Epistemik Değeri
Öz
Aristoteles’te tekhne olarak sanat, sanatçıyı yapıtı ile buluşturan, ona o işi yapmasında rehberlik eden bir yaratma etkinliği ve gerçekliğin bir taklidi (mimessis) olarak tezahür etmektedir. Bu bağlamda sanatçı; doğa unsurlarını, insan ilişkilerini, hem olanı hem de gerçeklikten uzaklaşmaksızın olabilir olanı eserlerinde canlandıran bir yapı ustası olmaktadır. Bu durumda Aristoteles için sanat, sanatçının gördüğü nesneyi salt taklit etmesi değil, gerçekliğin yeniden yorumlanması veya var olanın, sanatçının kendi duygu ve düşünceleri çerçevesinde farklı bir biçimde yeniden dönüştürülmesidir ve bu yönüyle sanat, insana özgü bir etkinliktir. O halde bu etkinlik, hayali bir gerçekliği mi sunmaktadır?
Sanatı sadece gerçekliğin basit bir kopyası ve insanları gerçek hayattan uzaklaştıran bir yanılsama olarak gören, kendisinden önceki anlayışın aksine Aristoteles için sanat, insanlara hayali gerçekliği sunan ve böylece onları gerçeklikten uzaklaştıran değil, bilakis, bir sanatçının düşüncesinde anlam bulan hayatın kendisini, bütün çıplaklığı ile gözler önüne sermedir. Dolayısıyla bu çalışmadaki temel amacımız; düşünce, gerçeklik, bilgi ilişkisi açısından Aristoteles’te sanatın neliğini ve onun sanat anlayışının epistemik değerini ayrıntılı bir şekilde ortaya koymaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aristoteles (1996). Metafizik (Çev: A. Arslan). İstanbul: Sosyal Yayınları.
- Aristoteles (2003). Aristoteles, Protreptikos ve evren üstüne (Çev: O. Özügül). İstanbul: Pencere Yayınları.
- Aristoteles (2012). Nikomakhos’a Etik (Çev. S. Babür). 4. Baskı. Ankara: Bilgesu Yayıncılık.
- Aristoteles (2013). Retorik (Çev: M. H. Doğan). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- Aristoteles (2013). Poetika (Şiir Sanatı Üzerine) (Çev: S. Rifat). İstanbul: Can Yayınları.
- Aristoteles (2017). Politika (Çev: F. Akderin). İstanbul: Say Yayınları.
- Aristotle (1928). Metaphysica (Çev: W. D. Ross, Ed. W. D. Ross, The Works of Aristotle, Volume VIII, Second Edition, içinde). Oxford: Oxford University Press.
- Aristotle (1931). De Anima (Çev: J. A. Smith, Ed. W. D. Ross, The Works of Aristotle, Volume III, içinde). Oxford: Oxford University Press.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Gülümser Durhan
*
0000-0002-9639-9620
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
21 Temmuz 2020
Gönderilme Tarihi
24 Şubat 2019
Kabul Tarihi
9 Mart 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 9 Sayı: 3