Tüketicilerinin Karar Verme Tarzlarının İncelenmesi: Türk Dünyası Örneği

Öz

İnsanların nasıl ve niçin alışveriş yaptıklarının belirleyicileri, uzun yıllar boyunca birçok insan için önemli bir konu haline gelmiştir. Bu durum çeşitli tüketici tipolojilerinin araştırılması üzerinde önemli bir etkiye sahip olmuştur. Bu bağlamda bu araştırmanın amacı Türk dünyası ülkeleri olan Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkiye ve Türkmenistan’da yaşayan tüketicilerin karar verme tarzları arasında farklılık olup olmadığını incelemektir. Araştırma kapsamında kolayda örnekleme yöntemine göre seçilen ve Türk dünyası ülkelerinde yaşayan 511 kişiye yüz yüze anket tekniği ile ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda Türkmenistan’da yaşayan tüketicilerin araştırmaya konu olan diğer ülkelerdeki tüketicilere kıyasla moda ürünleri takip ettikleri, kaliteye daha fazla ağırlık verdikleri, marka odaklılık ve eğlence odaklılık faktörlerinde de benzer bir karar verme tarzına sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Başka bir ifadeyle, Türkmenistan’da yaşayan tüketicilerin karar verme tarzı açısından araştırmaya konu olan diğer ülkelerde yaşayan tüketicilerden bariz şekilde ayrıştığı ve öne çıktığı sonucuna ulaşılmıştır. 

Anahtar Kelimeler

• Satın Alma Karar Tarzları,Türk Dünyası,Tüketici Tipolojileri,Tüketici Davranışı

Investigation of the Decision Making Styles of Consumers: Example of Turkish World

Öz

Determinants of how and why people shop have become an important issue for many people for many years. This situation has had a significant impact on the investigation of various consumer typologies. In this context, the purpose of this research is to examine whether there are any differences between the decision-making style of consumers living in Azerbaijan, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Turkey and Turkmenistan of Turkish World Countries. In the scope of the research, 511 people living in Turkish world countries and selected according to easy sampling method were reached with face to face survey technique. It has emerged in consequence of research that consumers living in Turkmenistan compared to consumers in other countries subject to research follow fashion products, give more weight to quality, have a similar decision-making style in terms of brand focus and entertainment focus factors. In other words, it has made out that Consumers living in Turkmenistan clearly differentiate and stand out from consumers in other countries subject to research subject in terms of decision-making.

Anahtar Kelimeler

• Purchasing Decision Styles,Turkish World,Consumer Typologies,Consumer Behavior,Shopping

Kaynakça

1. Ayvalı, M. (2017). Son 10 Yılda En Fazla Zenginleşen Ülkeler. http://www.bireyselyatirimci.com/son-10- yilda-en-fazla-zenginlesen-ulkeler/ (Erişim tarihi: 05.04.2019).
2. Bandara, W. W.M.C. (2014). Consumer Decision-Making Styles And Local Brand Biasness: Exploration in The Czech Republic. Journal of Competitiveness, 6(1), 3-17.
3. Bardakçı, H. (2014). Azerbaycanlı Tüketicilerin Kültürel Boyutlarının Tespiti ve Bu Boyutlar ile Tüketici Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(2), 15-28.
4. Bauer, H.H, Sauer, N.E., ve Becker, C. (2006). Investigating The Relationship Between Product İnvolvementand Consumer Decision-Making Styles. Journal of Consumer Behavior, 5, 342-354.
5. Carpenter, J. M. ve Moore, M. (2009). Utilitarian and Hedonic Shopping Value İn The US Discount Sector. Journal of Retailingand Consumer Services, Elsevier, 16(1), 68-74.
6. Chang, E.,Burns, L.d., ve Francis, S.K. (2004). Gender Differences in the Dimensional Structure of Apparel Shopping Satisfaction Among Korean Consumers: The Role of Hedonic Shopping Value. Clothingand Textiles Research, 22(4), 185-199.
7. Çivitci, Ş.(2011).Kırgızistan ve Türkiye Gençlerinin Giysi Satın Alma Davranışlarının Karşılaştırılması. bilig,59.
8. Darley, W.K. ve Smith, R.E. (1995). Gender Differences in Information Processing Strategies: An Empirical Test of The Selectivity Model in AdvertisingResponse. Journal of Advertising, 24, 41-57.

9. Gould, S.J. ve Weil, C.E. (1991). Gift-giving Roles and Gender Self-Concepts. SexRoles, 24, 617–637.
10. Granot, E.,Greene, H., ve Brashear, T. (2010). Female Consumers: Decision-making in Brand-Driven Retail. Journal of Business Research, 63(8), 801-808.
11. Grewal, D., Baker, J., Levy, M. ve Voss, G.B. (2003). The Effects of Wait Expectations And Store Atmosphere Evaluations on Patronage İntentions in Service-İntensive RetailStores. Journal of Retailing, 79, 259-268.
12. Karahan, K. ve Maksudunov, A. (2010). Tüketici Bilinç Değerlendirmesi: Kırgızistan Örneği. Reforma İktisadi Bilimler Dergisi, 1(45).
13. Karaman, H. (2015). Açımlayıcı Faktör Analizinde Kullanılan Faktör Çıkartma Yöntemlerinin Karşılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.
14. Kusa, A.,Danechova, Z., Findra, S. ve Sabo, M. (2014). Gender Dıfferencesın Purchase Decısıon-Makıng Styles. European Journal of Scienceand Theology 10(5), 113-123.
15. Lysonski, S.,Durvasula, S., ve Zotos, Y. (1996). Consumer decision-makingstyles: Amulti-country investigation. EuropeanJournal of Marketing, 30(12), 10-21.
16. Mafini, C. Dhurup, M. (2014). Assessing Consumer Purchasing Decision Styles: An Empirical Investigation From South Africa. International Business &Economics Research Journal, 13(4), 679-688.
17. Meyers, L. J. (1989). Gender Differences in Information Processing: A Selectivity İnterpretation. Lexington Books, Lexington, 219–260.
18. Meyers. L. J. ve Maheswaran, D. (1991). Exploring Differences in Males' and Females' Processing Strategies. Journal of Consumer Research, 18, 63-70.
19. Mishra, A. (2010). Consumer Decision-Making Stylesand Young-Adult Consumers: An Indian Exploration. İşletme Araştırmaları Dergisi, 2(3), 45-62.
20. Mitchell, V. ve Bates, L. (1998). UK Consumer Decision-Making Styles. Journal of Marketing Management, 14, 199-225.
21. Mokhlis, S. (2009). An Investigation of Consumer Decision-MakingStyles of Young-Adults in Malaysia. International Journal of Business and Management, 4(4), 140-148.
22. Nakip, M. ve Vural, İ. (2001). Kazakistan Tüketicisinin Hayat Tarzı. bilig-19/Güz’2001.
23. Park, Y. A. (2007). Investıgatıng Onlıne Decısıon-Makıng Styles, Submitted To The Office of Graduate Studies of Texas A&M University in Partial Fulfillment of The Requirements For The Degree of Doctor Of Phılosophy.
24. Saygılı, A. (2011). Gençlerin Tüketim Davranışlarını Etkileyen Sosyo-Kültürel Faktörler: Sakarya Üniversitesi ve Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi Örneği. Doktora Tezi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
25. Solik, M. (2014).Charles Taylor on The Question of Cultural Recognition, Filosoficky Casopis, 62(29), 203-216.
26. Sproles, G.B. ve Kendall, E.L. (1986), A Methodology for Profiling Consumer Decision-Making Styles, Th e Journal of Consumer Affairs, 20, 267-79.
27. Syzdykova, A. (2018). Orta Asya Ülkelerinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Veri Analizi, AKÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(1).
28. Tai, S. (2005). Shopping Styles of Working Chinese Female. Journal of Retailingand Consumer Services, 12, 191-203.
29. Yapraklı, Ş. ve Keser, E. (2016). Global Tüketici Kültürü ve Etnik Kimliğin Ürün Gruplarına Göre Tüketim Alışkanlıkları Üzerindeki Etkisi: Türkiye Uygulaması. The Journal of International Social Research, 9(43).
30. Wesley, S., LeHeew, M. ve Woodside, A.G. (2006). Consumer Decision-Making Styles And Mall Shopping Behavior: Building Theory Using Exploratory Data Analysis And The Comparati ve Method. Journal of Business Research, 59, 535-548.