Çocukları Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Ebeveynlerin Tutumlarının İncelenmesi

Nur Uygun; İshak Kozikoğlu

doi:10.33206/mjss.639099

Çocukları Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Ebeveynlerin Tutumlarının İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, 2017-2018 öğretim yılında MEB’e bağlı okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocukların ebeveynlerin ebeveyn tutumlarını incelemektir. Bu araştırmada, betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, tabakalı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen 521 ebeveyn oluşturmaktadır. Araştırmada, ebeveynlerin ebeveyn tutumlarını belirmek için “Ebeveyn Tutum Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde betimsel istatistikler (ortalama, standart sapma) ve fark analizleri (ANOVA, MANOVA) kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, Çocukların ebeveynlerinin en fazla demokratik tutumu ve aşırı koruyucu tutumu benimsedikleri, otoriter ve izin verici tutumu daha az benimsedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Çocuk sayısı arttıkça ebeveynlerde demokratik tutumun azaldığı, ebeveynlerin eğitim ve gelir düzeyi yükseldikçe demokratik tutumu daha fazla benimsedikleri, otoriter ve aşırı koruyucu tutumu ise daha az benimsedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ebeveynlerin doğru tutumu benimseyebilmeleri için çocuk yetiştirme tutumları ile ilgili seminer, kurs, anne-baba eğitim programlarının hazırlanması önerilebilir. Ayrıca, bu eğitimler sayesinde çocuğun iyiliği için yaptığını düşünen fakat farkında olmadan bağımlı ve özgüveni düşük birey yetiştiren aşırı koruyucu tutum sergileyen ebeveynlerin doğru tutum olan demokratik tutumu benimsemeleri sağlanabilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Aktürk, M. F. (2015). Çocukları okul öncesi eğitime devam eden (5 yaş grubu) ebeveynlerin ana-baba tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
Altay, F. B. ve Güre, A. (2012). Okul öncesi kuruma (devlet-özel) devam eden çocukların sosyal yeterlik ve olumlu sosyal davranışları ile annelerinin ebeveynlik stilleri arasındaki ilişkiler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 12(4), 2699-2718.
Andı, F. T. (2014). Okul öncesi çocuklarda öğretmen tarafından ölçülen sosyal davranış denetimi, sosyal uyum ve sosyal yeterlilik düzeylerinin, ebeveyn çocuk yetiştirme tutumları ile ilişkisinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Haliç Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Aypay, A., Çekiç, O., ve Seçkin, M. (2012). Öğretim elemanlarının öğretime ilişkin görüşlerinin normatif açısından incelenmesi. Kuram ve Uygulama Eğitim Bilimleri, 12(2), 1345-1366.
Balat, G. U. (2010). İlköğretime başlayan çocukların anne babalarının çocuk yetiştirme tutumlarının okul öncesi eğitimden yararlanma düzeylerine göre incelenmesi. Eğitim ve Bilim, 32(143).
Bazarbaşı, F. (2014) 2-6 yaşlarda çocukları olan annelerin duygusal zeka düzeyleri ve bazı demografik özellikleri ile çocuk yetiştirmeye yönelik tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
Berg, B. (2011). The effects of parenting styles on a preschool aged Child’s social emotional development. The Graduate School University of Wisconsin.
Büyüköztürk, Ş. (2013). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.

Büyüköztürk, S., Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, S., ve Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri (21. baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd edition). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Çağdaş, A. ve Seçer, Z. (2011). Anne baba eğitimi. Ankara: Eğiten Kitap.
Çetinel, G. (2016). Okul öncesi dönem çocuğuna sahip annelerin çocuk yetiştirme tutumu ile çocuğun dinleme becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Çağ Üniversitesi. Mersin.
Çetinkaya, N. (2016). 4-5 yaş arası okul öncesi çocukların sosyal duygusal uyumu ile anne-babaların çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). Kafkas Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kars.
Durmuş, R. (2006). 3-6 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerin kişilik özellikleri ile anne-baba tutumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
Erkan, S. (2013). Aile ve aile eğitimi ile ilgili temel kavramlar (Editör: Z. Fulya Temel). Aile eğitimi ve erken çocukluk eğitiminde aile katılım çalışmaları. Ankara: Anı Yayıncılık.
Fraenkel, J. R., Wallen, N. E., & Hyun, H. H. (2012). How to design and evaluate research in education. USA: The McGraw-Hill Companies, Inc.
Garip, S. (2010). 5-6 yaş döneminde, okul öncesi eğitim kurumuna devam eden çocuğu olan eşlerin çocuk yetiştirme stilleri ile evlilik uyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Güner, A. (2011). Okul öncesi çocuklar ve ebeveynlerinin bağlanma güvenlikleri ile çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Karabulut Demir, E. ve Şendil, G. (2008). Ebeveyn tutum ölçeği (ETÖ). Türk Psikoloji Yazıları, 11(21), 15-25.
Karasar, N. (2015). Araştırmalarda rapor hazırlama (19. baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Maccoby, E. ve Martın, J. A. (1983). Socialization in the context of family: Parent-child interaction”, Handbook of child psychology: Vol. 4. Socialization, personality, and social development (Ed. by Hetherington E.M., Mussen, P.H.), New York, Wiley, s.1-101.
Miller, R. G. Jr. (1991). Simultaneous statistical inference. New York: Springer Verlog.
Mussen, P. H., Conger, J. J., Kagan, J. ve Huston, A. C. (1984). Child development and personality. New York: Harper & Row, Publishers.
Özbey, S. (2010). Okul öncesi çocuklarda uyum ve davranış problemleriyle başa çıkmada ailenin rolü. Aile ve Toplum Dergisi, 6(22).
Özgün, Ö. (2013). Ebeveynlikle ilgili kuramlar ve araştırmalar. Temel, F. Z.(Ed.). Aile eğitimi ve erken çocukluk eğitiminde aile katılım çalışmaları. Ankara: Anı Yayıncılık.
Özkafacı, A. (2012). Annenin çocuk yetiştirme tutumu ile çocuğun sosyal beceri düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Arel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Öztürk, C. ve Şanlı, D. (2007). Annelerin eğitim durumunun çocuk yetiştirme tutumlarına etkisinin incelenmesi. Ege Pediatri Bülteni, 14(3), 145-150.
Özyürek, A. ve Şahin, F. T. (2005). 5 ve 6 Yaş grubunda çocuğu olan ebeveynlerin tutumlarının incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(2).
Özyürek, A. ve Tezel Şahin, F. (2010). Anne-baba olmak ve anne-babaların çocuk yetiştirme tutumları. Anne baba eğitimi (Ed: T. Güler), 35–52, Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
Padem, H., Göksu, A. ve Konaklı, Z. (2012). Araştırma yöntemleri (SPSS uygulamalı). Saraybosna: IBU Publications.
Pallant, J. (2005). SPSS survival manual: A step by step guide to data analysis using SPSS for windows. Australia: Australian Copyright.
Rubin, K. H, Bukowski, W. ve Parker, J. (2006). Peer interactions, relationships, and groups. Handbook of Child Psychology: Social, Emotional, and Personality Development (p.571–645). USA: New York.
Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Atlı, S. ve Şahin, B. K. (2015). Okul öncesi dönem: Anne- baba tutumları. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(3), 972- 991.
Santrock, J. W (1997). Life span development. London, Brown Benchmark Publishers.Sarı, E. (2007). Anasınıfına devam eden 5-6 yaş grubu çocukların, annelerinin çocuk yetiştirme tutumlarının, çocuğun sosyal uyum ve becerilerine etkisinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Taş-Zalluhoğlu, B. (2015). 4-6 yaş aralığındaki okul öncesi çocukların ve annelerinin bağlanma örüntüleri ile annelerinin ebeveyn tutumları ve stresle başa çıkma yaklaşımlarının incelenmesi: çocuk psikiyatri kliniğine başvuran ve başvurmamış olan çocukların karşılaştırılması (Yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Temel, Z. F. (2013). Aile eğitimi ve erken çocukluk eğitiminde aile katılım çalışmaları. Ankara: Anı Yayıncılık.
Tezel-Şahin, F. ve Cevher F. N. (2007). Türk toplumunda aile-çocuk ilişkilerine genel bir bakış. ICANAS 38. Ankara.
Ucur, Z. E. (2005). Farklı aile tutumlarının okulöncesi dönem 5 yaş çocuklarının bilişsel performans düzeylerine etkisi (Yüksek lisans tezi). Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Ünal, S. (2007). Atılganlık becerileri eğitim programının ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin atılganlık düzeyi ve benlik saygısı üzerindeki etkisi (Yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
Yalçın, V. (2014). Okul öncesi dönem çocuklarının okula uyum süreci ile ebeveynlerinin çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
Yavuzer, H. (2003). Çocuğu tanımak ve anlamak (2. baskı). İstanbul: Remzi Kitabevi.
Yavuzer, H. (2011). Anne baba ve çocuk. İstanbul: Remzi Kitapevi.
Yavuzer, H. ve Demir, İ. (2016). Yeni kuşak anne-babalar ve çocukları. İstanbul, Remzi Kitapevi.
Yener, P. (2014). Okul öncesi eğitimi alan 60 ay ve üzeri çocukların sosyal beceri düzeyleri ile annelerinin çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Yörükoğlu A. (1987). Çocuk ruh sağlığı. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Nur Uygun Bu kişi benim
0000-0002-8599-6796
Türkiye

İshak Kozikoğlu ^*
0000-0003-3772-4179

Yayımlanma Tarihi

21 Temmuz 2020

Gönderilme Tarihi

28 Ekim 2019

Kabul Tarihi

18 Aralık 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 9 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.33206/mjss.639099

IZ

https://izlik.org/JA39WS87EY

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Uygun, N., & Kozikoğlu, İ. (2020). Çocukları Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Ebeveynlerin Tutumlarının İncelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(3), 1494-1507. https://doi.org/10.33206/mjss.639099

AMA

1.Uygun N, Kozikoğlu İ. Çocukları Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Ebeveynlerin Tutumlarının İncelenmesi. MJSS. 2020;9(3):1494-1507. doi:10.33206/mjss.639099

Chicago

Uygun, Nur, ve İshak Kozikoğlu. 2020. “Çocukları Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Ebeveynlerin Tutumlarının İncelenmesi”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 9 (3): 1494-1507. https://doi.org/10.33206/mjss.639099.

EndNote

Uygun N, Kozikoğlu İ (01 Temmuz 2020) Çocukları Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Ebeveynlerin Tutumlarının İncelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 9 3 1494–1507.

IEEE

[1]N. Uygun ve İ. Kozikoğlu, “Çocukları Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Ebeveynlerin Tutumlarının İncelenmesi”, MJSS, c. 9, sy 3, ss. 1494–1507, Tem. 2020, doi: 10.33206/mjss.639099.

ISNAD

Uygun, Nur - Kozikoğlu, İshak. “Çocukları Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Ebeveynlerin Tutumlarının İncelenmesi”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 9/3 (01 Temmuz 2020): 1494-1507. https://doi.org/10.33206/mjss.639099.

JAMA

1.Uygun N, Kozikoğlu İ. Çocukları Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Ebeveynlerin Tutumlarının İncelenmesi. MJSS. 2020;9:1494–1507.

MLA

Uygun, Nur, ve İshak Kozikoğlu. “Çocukları Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Ebeveynlerin Tutumlarının İncelenmesi”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 9, sy 3, Temmuz 2020, ss. 1494-07, doi:10.33206/mjss.639099.

Vancouver

1.Nur Uygun, İshak Kozikoğlu. Çocukları Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Ebeveynlerin Tutumlarının İncelenmesi. MJSS. 01 Temmuz 2020;9(3):1494-507. doi:10.33206/mjss.639099

Cited By

OKUL ÖNCESİ ÇOCUĞU OLAN ANNELERİN EBEVEYNLİK ÖZ YETERLİKLERİ VE TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi

https://doi.org/10.17755/esosder.953653

https://doi.org/

Okul Öncesi Çocukların Sağlık Eğitimini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1218107

The relation between child raising attitudes of parents and their mediation role for the digital technology use of children

Education and Information Technologies

https://doi.org/10.1007/s10639-022-11266-3

Sosyal Beceri Eğitim Programı ve Aile Eğitim Programının Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Prososyal Davranışlarına Etkisi

MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi

https://doi.org/10.33206/mjss.1596097

Anne-Baba Tutumlarının Aile Katılımı Üzerindeki Yordayıcı Rolü: Okul Öncesi Dönemde Çocuğu Olan Ebeveynler Üzerine Bir Araştırma

Türk Eğitim Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.37217/tebd.1625548

Ebeveyn-Bebek Kitap Etkileşim Ölçeği (EBKE): Geçerlik ve Güvenirlik

Turk Kutuphaneciligi - Turkish Librarianship

https://doi.org/10.24146/tk.1669403

Çocukları Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Ebeveynlerin Tutumlarının İncelenmesi

Çocukları Okul Öncesi Eğitim Kurumlarına Devam Eden Ebeveynlerin Tutumlarının İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

OKUL ÖNCESİ ÇOCUĞU OLAN ANNELERİN EBEVEYNLİK ÖZ YETERLİKLERİ VE TUTUMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Okul Öncesi Çocukların Sağlık Eğitimini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

The relation between child raising attitudes of parents and their mediation role for the digital technology use of children

Investigation of Factors Affecting the Child-Rearing Attitudes of Mothers and Fathers With CHAID Analysis

Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde Çalışan Yönetici ve Uzmanların Prososyal Davranışlarının Değerlendirilmesi

Okul Öncesi Dönem Çocukların Ebeveynlerinin Toplumsal Cinsiyet Algıları ile Çocuk Yetiştirme Tutumları Arasındaki İlişki

ÇOCUKLARIN SOSYAL BECERİLERİ İLE ANNELERİNİN İLGİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

The Relationship Between Parental Attitudes and Parent-Child Relationship

The role of parents’ gender in parenting attitudes and parental permission to engage in risky play

AÇIKLAYICI KARMA ARAŞTIRMA: OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUĞU OLAN EBEVEYNLERİN EBEVEYNLİK TUTUMLARININ İNCELENMESİ

Sosyal Beceri Eğitim Programı ve Aile Eğitim Programının Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Prososyal Davranışlarına Etkisi

Anne-Baba Tutumlarının Aile Katılımı Üzerindeki Yordayıcı Rolü: Okul Öncesi Dönemde Çocuğu Olan Ebeveynler Üzerine Bir Araştırma

Ebeveyn-Bebek Kitap Etkileşim Ölçeği (EBKE): Geçerlik ve Güvenirlik