Koronavirüs (Covid-19) Pandemisinde Başlıca Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Kriz Yönetiminin Değerlendirilmesi

Hasan Gül; Furkan Çelebi

doi:10.33206/mjss.719164

Koronavirüs (Covid-19) Pandemisinde Başlıca Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Kriz Yönetiminin Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı 11 Mart 2020 tarihi itibariyle Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi yani küresel salgın olarak ilan edilen Yeni Tip Koronavirüs (Covid-19) hastalığına ilişkin Başlıca Gelişmiş Ülkelerin (İtalya, A.B.D., Birleşik Krallık, Japonya, Kanada, Fransa, Almanya) ve bazı Gelişmekte Olan Ülkelerin (Polonya, Türkiye, İran, Arjantin, Brezilya, Rusya, Malezya) kriz yönetim becerilerinin değerlendirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda literatür ışığında “Pandemide Kriz Yönetimi Ölçeği” geliştirilmiştir. Bu değerlendirme yöntemine göre ülkelerin krizin başlangıcından itibaren ilk 14 günlük süredeki krize yönelik eylem ve tedbirleri incelenmiş ve IMF ekonomik sınıflandırmasına göre kıyaslanması gerçekleştirilmiştir. Araştırmada belirlenen kapsama göre alınan kararlar ve erken uygulamalar kriz yönetiminde başarı kriteri olarak belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Türkiye pandemide kriz yönetimini en iyi gerçekleştiren ülke olurken; Kanada, Fransa, Rusya ve Malezya ise son sırada yer almıştır. IMF sınıflandırması açısından bakıldığında ise Gelişmekte olan ülkelerin ortalaması Başlıca Gelişmiş Ülkelerden daha yüksek olarak hesaplanmıştır. İnsani Gelişme Endeksi açısından da buna paralel bir durum söz konusudur. İncelenen ülkeler bazında, ortalama olarak, gelişmekte olan ülkelerin başlıca gelişmiş yedi ülkeden daha başarılı kriz yönetimi gerçekleştirdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Acar, Y., (2020). “Yeni Koronavirüs (Covid-19) Salgını ve Turizm Faaliyetlerine Etkisi”, Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(1): 7-21.
Akdağ̆, M. ve Arklan, Ü., (2013). “Kamu Yönetiminde Kriz Yönetimi”, The Journal of Academic Social Science Studies, 6(4): 33-55.
Aksu, A. ve Deveci, S., (2009). “İlköğretı̇m Okulu Müdürlerı̇nı̇n Krı̇z Yönetı̇mı̇ Becerileri̇”, e-Journal of New World Sciences Academy Education Sciences, 4(2): 448-464.
Aksu, A., (2009). Krı̇z Yönetı̇mı̇ ve Vı̇zyoner Lı̇derlı̇k, Journal of Yasar University, 4(15): 2435-2450.
Balboni, A., Battilani, M. and Prosperi, S., (2012). “The SARS-like Coronaviruses: The Role of Bats and Evolutionary Relationships with SARS Coronavirus”, New Microbiologica, 35: 1-16.
Bulduklu, Y. ve Karaçor, S., (2017). “Sağlık Hizmetlerinde Kriz İletişimi ve Yeni Medya”, Atatürk İletişim Dergisi, 14, Sağlık İletişimi Özel Sayı, 279-296.
Can, H., (2002). Organizasyon ve Yönetim. 6. Baskı, Ankara: Siyasal Kitabevi.
Can, H., (2005). Organizasyon ve Yönetim. Ankara: Siyasal Kitabevi.

Coombs, W. T., (2007). Crisis Management and Communications, Published by the Institute for Public Relations, December 2007.
Cortegiani, A., Ingoglia, G., Ippolito, M., Giarratano, A. and Einav, S.(2020). “A systematic review on the efficacy and safety of chloroquinefor the treatment of COVID-19”, Journal of Critical Care, https://doi.org/10.1016/j.jcrc.2020.03.005
Demirtaş, H., (2000). “Kriz Yönetimi”, Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 6(23): 353-373.
Denis, M., Vandeweerd, V., Verbeke, R. and Van der Vliet, D., (2020). “Overview of Information Available to Support the Development of Medical Countermeasures and Interventions Against COVID-19”, https://rega.kuleuven.be/if/corona_covid-19. Transdisciplinary Insights- Living Paper.
Garcia, H. F., (2006). “Effective Leadership Response to Crisis”, Strategy & Leadership, 34(1): 4-10.
Haşit, G., (2000). İşletmelerde Kriz Yönetimi ve Türkiye’nin Büyük Sanayi İşletmeleri Üzerinde Yapılan Araştırma Çalışması, Eskişehir: Anadolu Üniversitesi, Acık Öğretim Fakültesi Yayınları.
Hittle, B. and Leonard, K. M., (2011). “Decision Making in Advance of a Supply Chain Crisis”, Management Decision, 49(7): 1182-1193.
http://hdr.undp.org/
http://hdr.undp.org/en/content/human-development-report-2019
http://www.legislation.gov.uk/uksi/2020/289/contents/made
http://www.moh.gov.my/index.php/pages/view/2019-ncov-wuhan
http://www.president.ir/en
http://www.salute.gov.it/nuovocoronavirus
https://corona.cbddo.gov.tr/
https://coronavirus.jhu.edu/map.html
https://covid19.saglik.gov.tr/
https://covid19.tubitak.gov.tr/
https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/tr/
https://france-visas.gouv.fr/en_US/web/france-visas/professional-internship
https://google.com/covid19-map/?hl=tr
https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/covid19
https://konstytucyjny.pl/jerzy-zajadlo-demokracja-deliberatywna-w-pulapce/
https://web.archive.org/web/20200316025200/https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/haberler/ncov/2019- nCov_Hastal_Salk_alanlar_Rehberi.pdf
https://web.archive.org/web/20200330182328/https://covid19bilgi.saglik.gov.tr/depo/afisler/COVID-19_Kitapcik_A6.pdf
https://www.argentina.gob.ar/salud/coronavirus-COVID-19
https://www.argentina.gob.ar/salud/noticias
https://www.canada.ca/en/public-health/services/diseases/2019-novel-coronavirus-infection.html
https://www.cas.go.jp/jp/influenza/novel_coronavirus.html
https://www.deutschland.de/en/news/coronavirus-in-germany-informations
https://www.gov.uk/guidance/coronavirus-covid-19-information-for-the-public
https://www.grip.gov.tr/depo/saglik-calisanlari/ulusal_pandemi_plani.pdf
https://www.icisleri.gov.tr/65-yas-ve-ustu-ile-kronik-rahatsizligi-olanlara-sokaga-cikma-yasagi-genelgesi
https://www.mhlw.go.jp/stf/seisakunitsuite/bunya/0000164708_00001.html
https://www.pzh.gov.pl/
https://www.rki.de/DE/Content/InfAZ/N/Neuartiges_Coronavirus/Ergaenzung_Pandemieplan_Covid.pdf? __blob=publicationFile
https://www.ttb.org.tr/haber_goster.php?Guid=bffe89ae-3ea2-11ea-a1a2-6d7c2a5a4754
https://www.un.org/en/sections/about-un/official-languages/index.html
https://www.usa.gov/coronavirus
https://www.weforum.org/agenda/2020/03/covid-responsible-businesses-during-the-coronavirus-pandemic/
https://www.who.int/china/news/detail
https://www.who.int/dg/speeches/detail
https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019
https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019
https://www.worldometers.info/coronavirus/
https://xn--80aesfpebagmfblc0a.xn--p1ai/
Kadıbeşegil, S., (2001). Kriz Geliyorum Der! Kriz İletişimi ve Yönetimi. İstanbul: Mediacat Yayınları.
Korkmazyürek, H. ve Basım, N., (2008). İş Modeli ve Kriz Yönetimi, Ankara: Gazi Kitabevi.
Li, X., Zai, J., Wang, X., Li, Y. (2020). “Potential of large ‘first generation’ human-to-human transmission of 2019-nCoV”, Journal of Medical Virology, 92: 448–454.
Longstaff, P. H., and Yang, S., (2008). “Communication Management and Trust: Their Role in Building Resilience to “surprises” such as Natural Disasters, Pandemic Flu, and Terrorism”, Ecology and Society, 13(1): 3.
Maya, İ., (2014). “Kamu İlkokullarında Yöneticilerin Sergiledikleri Kriz Yönetimi Beceri Düzeylerine İlişkin Öğretmen Görüşleri”, Yönetim Bilimleri Dergisi, 12(23): 209-235.
Men, K., Wang, X., Li, Y., Zhang, G., Hu, J., Gao, Y. and Han, H., (2020). “Estimate the Incubation Period of Coronavirus 2019 (COVID-19)”, medRxiv preprint doi: https://doi.org/10.1101/2020.02.24.20027474.
Mitroff, I. I., (1994). “Crisis Management and Environmentalism: A Natural Fit”, California Management Review, Winter 1994, 101-113.
Narbay, M. Ş., (2005). Kriz İletişiminde Halkla İlişkilerin Rolü̈. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü̈.
Nishiura, H., Jung, S. M., Linton, N., Kinoshita, R., Yang, Y., Hayashi, K., Kobayashi, T., Yuan, B., Akhmetzhanov, A. R. (2020). “The Extent of Transmission of Novel Coronavirus in Wuhan, China, 2020”. Journal of Clinical Medicine, 9, 330, 1-5
Panos, E., Dafni, P., Kostas, G. ve Zacharoula, M., (2009). “Crisis Management in The Health Sector; Qualities and Characteristics of Health Crisis Managers”, International Journal of Caring Sciences, 2(3): 105-107.
Quah, T. R. and Hin-Peng, L., (2004). “Crisis Prevention and Management during SARS Outbreak”, Singapore Emerging Infectious Diseases, www.cdc.gov/eid, 10(2): 364-368.
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI, 2019-nCoV HASTALIĞI SAĞLIK ÇALIŞANLARI REHBERİ (Bilim Kurulu Çalışması) OCAK, 2020.
Ul Haq, M., (1989). Human Development Report. United Nations Development Programme.
Van der Heyden, L. and Nathanial, P., (2020). “A Crisis Management Blueprint for COVID-19”, https://knowledge.insead.edu/operations/a-crisis-management-blueprint-for-covid-19-13716, April 3, 2020.
Wang, L. F., Shi, Z., Zhang, S., Field, H., Daszak, P., Eaton, B. T. (2006). “Review of Bats and SARS”, Emerging Infectious Diseases, 12, 1834.
Xu, j., Zhao, S., Teng, T., Abdalla, A. E., Zhu, W., Xie, L., Wang, Y. and Guo, X., (2020). “Systematic Comparison of Two Animal-to-Human Transmitted Human Coronaviruses: SARS-CoV-2 and SARS-CoV”, Viruses, 12(244): 1-17.
Zhu, N., Zhang, D., Wang, W., Li, X., Yang, B., Song, J., Zhao, X., Huang, B., Shi, W., Lu, R., Niu, P., Zhan, F., Ma, X., Wang, D., Xu, W., Wu, G., Gao, G. F., Phil, D. and Tan, W., (2020). “A Novel Coronavirus from Patients with Pneumonia in China, 2019”, The New England Journal of Medicine, 382(8): 727-733.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Hasan Gül ^*
0000-0002-3720-5451
Türkiye

Furkan Çelebi
0000-0002-6689-9878
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

21 Temmuz 2020

Gönderilme Tarihi

13 Nisan 2020

Kabul Tarihi

21 Mayıs 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 9 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.33206/mjss.719164

IZ

https://izlik.org/JA96XL78LG

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Gül, H., & Çelebi, F. (2020). Koronavirüs (Covid-19) Pandemisinde Başlıca Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Kriz Yönetiminin Değerlendirilmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(3), 1703-1715. https://doi.org/10.33206/mjss.719164

AMA

1.Gül H, Çelebi F. Koronavirüs (Covid-19) Pandemisinde Başlıca Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Kriz Yönetiminin Değerlendirilmesi. MJSS. 2020;9(3):1703-1715. doi:10.33206/mjss.719164

Chicago

Gül, Hasan, ve Furkan Çelebi. 2020. “Koronavirüs (Covid-19) Pandemisinde Başlıca Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Kriz Yönetiminin Değerlendirilmesi”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 9 (3): 1703-15. https://doi.org/10.33206/mjss.719164.

EndNote

Gül H, Çelebi F (01 Temmuz 2020) Koronavirüs (Covid-19) Pandemisinde Başlıca Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Kriz Yönetiminin Değerlendirilmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 9 3 1703–1715.

IEEE

[1]H. Gül ve F. Çelebi, “Koronavirüs (Covid-19) Pandemisinde Başlıca Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Kriz Yönetiminin Değerlendirilmesi”, MJSS, c. 9, sy 3, ss. 1703–1715, Tem. 2020, doi: 10.33206/mjss.719164.

ISNAD

Gül, Hasan - Çelebi, Furkan. “Koronavirüs (Covid-19) Pandemisinde Başlıca Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Kriz Yönetiminin Değerlendirilmesi”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 9/3 (01 Temmuz 2020): 1703-1715. https://doi.org/10.33206/mjss.719164.

JAMA

1.Gül H, Çelebi F. Koronavirüs (Covid-19) Pandemisinde Başlıca Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Kriz Yönetiminin Değerlendirilmesi. MJSS. 2020;9:1703–1715.

MLA

Gül, Hasan, ve Furkan Çelebi. “Koronavirüs (Covid-19) Pandemisinde Başlıca Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Kriz Yönetiminin Değerlendirilmesi”. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, c. 9, sy 3, Temmuz 2020, ss. 1703-15, doi:10.33206/mjss.719164.

Vancouver

1.Hasan Gül, Furkan Çelebi. Koronavirüs (Covid-19) Pandemisinde Başlıca Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Kriz Yönetiminin Değerlendirilmesi. MJSS. 01 Temmuz 2020;9(3):1703-15. doi:10.33206/mjss.719164

Koronavirüs (Covid-19) Pandemisinde Başlıca Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Kriz Yönetiminin Değerlendirilmesi

Koronavirüs (Covid-19) Pandemisinde Başlıca Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkelerde Kriz Yönetiminin Değerlendirilmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Covid-19 Sürecinde Kriz Yönetimi: Türkiye’de Turizm İşletmelerine Yönelik Düzenlemeler

TÜRKİYE’DE COVİD-19 SALGINININ İLK DÖNEMİNDE UYGULANAN HÜKÜMET POLİTİKALARININ KRİZ YÖNETİMİ BAKIŞ AÇISIYLA İRDELENMESİ

COVID-19’UN GAZETE HABERLERİNE YANSIMASI: BİR GAZETE ÖRNEĞİ

Mobile Government Use and Crisis Management: The Moderating Role of Techno-Skepticism

Covid-19 Kriz Yönetimi İle Mücadele Sürecinin Liderlerin Davranışları Açısından İncelenmesi