Yıl 2019, Cilt 8 , Sayı 4, Sayfalar 3085 - 3100 2019-10-15

Fârâbî ve Hocazâde’nin Görüşleri Bağlamında Meâd Meselesi

Muhammet Caner Ilgaroğlu [1] , Luay Hatem Yaqoob [2]


Gazzâlî’nin filozofları tekfir ettiği üç meselenin üçüncüsü olan meâd meselesi, İslam düşünce tarihinde Gazzâlî’yle başlayan tehâfüt geleneğinin ele alıp incelediği, teolojik ve felsefî bağlamı olan önemli bir meseledir.  Meâd (dönüş, kıyamet günü insanların yeniden dirilişi) ve ahiret gününe iman hem Yahudiler, Hristiyanlar ve Müslümanlar arasında hem de kelamcılar, felsefeciler ve din âlimleri arasında ortak bir meseledir. Gerek bu üç dinde ve gerekse bahsi geçen düşünme biçimlerinde kıyamet günü ve yeniden diriliş, dinî inancın ana konularından ve vazgeçilmez esaslarındandır. Böylesine önemli bir meselenin tartışılma alanı ve biçimi hiç şüphesiz teolojik ve felsefî birçok meseleyi yakından ilgilendirmektedir. Bu çalışmada meşşâî bir filozof olan Fârâbî ile XV. yüzyıl Osmanlı âlimlerinden Hocazâde’nin meâd meselesine dair görüşleri incelenecektir. Böylelikle farklı dönemlerde yaşamış ve farklı bakış açılarına sahip iki İslam düşünürünün meâd meselesine dair görüşlerinden yola çıkılarak bu meselenin İslam düşünce tarihindeki yeri, ele alınış biçimi, sürekliliği ve dönemler arası geçişte farklı anlamlar kazanıp kazanmadığı gibi hususlar hakkında değerlendirmeler yapılması amaçlanmaktadır.

İslam Felsefesi, Meâd, Fârâbî, Hocazâde.
  • Aydın, M. S. (2012). “Fârâbî’nin Siyasi Düşüncesinde Sa’âdet Kavramı”. es-Siyasetü’l-Medeniyye veya Mebâdi’ül-Mevcûdât. Trc. Mehmet S. Aydın- Abdülkadir Şener-M. Rami Ayas. İstanbul: Büyüyenay Yayınları,. 13-17.
  • Aydınlı, Y. (2008). Fârâbî. İstanbul: İsam Yayınları.
  • Deniz, G. (2015). Kelam-Felsefe Tartışmaları. Ankara: Fecr yayınları.
  • Fârâbî. (2011). el-Medînetü’l-Fâzılâ. Trc. Ahmet Arslan. Ankara: Divan Kitap.
  • Fârâbî, (2012). es-Siyasetü’l-Medeniyye veya Mebâdi’ül-Mevcûdât. Trc. Mehmet S. Aydın- Abdülkadir Şener-M. Rami Ayas. İstanbul: Büyüyenay Yayınları.
  • Gazzâlî. (2011). Tehâfütü’l-Felâsife. Thk. Adil Abdulmunim Ebu Abbas. Kahire: Dar’ut Telaih.
  • Hatip, A. (1975). Allah ve’l-İnsan. Beyrut: Dar’ul Marife.
  • Hocazâde, M. E. (2018). et-Tehâfüt fi’l-Muhâkeme beyne’l Gazzâlî ve’l Felâsife. Thk. Luay Hatem Yaqoob. Beyrut: Risale el-Alemiyye.
  • İbn Manzûr. (1970). “avd”. Lisânü’l-ʿArab. nşr. Yûsuf Hayyât-Nedim Mar‘aşlî. Beyrut: Dâru Lisâni’l-‘Arab.
  • İbn Rüşd. (2011). Tehâfütü’t-Tehâfüt. Kahire: Mektebet İbn Sînâ.
  • İbn Sînâ. (1963). el-Adhaviyye fi’l-Meâd. Thk. Hasen Asi. İran: Şems Tebrizi Yayınevi.
  • Îcî. (1997). el-Mevâkıf fî ʿİlmi’l-Kelâm. Thk. Abdurrahman Umeyra. Beyrut: Dar’ul Ciil.
  • İsfahani, R. (2016). Müfredât. Trc. Yusuf Türker. İstanbul: Pınar Yayınları.
  • Özervarlı, M. S. (2003). “mebde ve meâd”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. Ankara: TDV Yayınları.
  • Râzî, F. (1951). el-Mebahis el-Meşrıkıyye fi’l İlahiyât ve’t Tebiyât. İran: İntişarat Beydar.
  • Toktaş, F. (2004). İslam Düşüncesinde Felsefe Eleştirileri. İstanbul: Klasik Yayınları.
  • Tûsî. (1990). Tehafütü’l-Felâsife. Trc. Recep Duran, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  • Türker, M. (1956). Üç Tehafüt Bakımından Felsefe Ve Din Münasebeti. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • Vural, M. (2004). Gazzâlî Felsefesinde Bilgi ve Yöntem. Ankara: Ankara Okulu Yayınları.
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Orcid: 0000-0001-5712-9401
Yazar: Muhammet Caner Ilgaroğlu (Sorumlu Yazar)
Kurum: İSLAM FELSEFESİ ANABİLİM DALI
Ülke: Turkey


Orcid: 0000-0002-8518-0148
Yazar: Luay Hatem Yaqoob
Kurum: ANKARA UNIVERSITY

Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 15 Ekim 2019

Bibtex @araştırma makalesi { mjss525971, journal = {MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi}, issn = {1694-7215}, address = {Chyngyz Aytmatov Campus, 720038, Djal, Bishkek, KYRGYZSTAN}, publisher = {Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi}, year = {2019}, volume = {8}, pages = {3085 - 3100}, doi = {10.33206/mjss.525971}, title = {Fârâbî ve Hocazâde’nin Görüşleri Bağlamında Meâd Meselesi}, key = {cite}, author = {Ilgaroğlu, Muhammet Caner and Yaqoob, Luay Hatem} }
APA Ilgaroğlu, M , Yaqoob, L . (2019). Fârâbî ve Hocazâde’nin Görüşleri Bağlamında Meâd Meselesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi , 8 (4) , 3085-3100 . DOI: 10.33206/mjss.525971
MLA Ilgaroğlu, M , Yaqoob, L . "Fârâbî ve Hocazâde’nin Görüşleri Bağlamında Meâd Meselesi". MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 8 (2019 ): 3085-3100 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/mjss/issue/49340/525971>
Chicago Ilgaroğlu, M , Yaqoob, L . "Fârâbî ve Hocazâde’nin Görüşleri Bağlamında Meâd Meselesi". MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 8 (2019 ): 3085-3100
RIS TY - JOUR T1 - Fârâbî ve Hocazâde’nin Görüşleri Bağlamında Meâd Meselesi AU - Muhammet Caner Ilgaroğlu , Luay Hatem Yaqoob Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.33206/mjss.525971 DO - 10.33206/mjss.525971 T2 - MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 3085 EP - 3100 VL - 8 IS - 4 SN - 1694-7215- M3 - doi: 10.33206/mjss.525971 UR - https://doi.org/10.33206/mjss.525971 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi Fârâbî ve Hocazâde’nin Görüşleri Bağlamında Meâd Meselesi %A Muhammet Caner Ilgaroğlu , Luay Hatem Yaqoob %T Fârâbî ve Hocazâde’nin Görüşleri Bağlamında Meâd Meselesi %D 2019 %J MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi %P 1694-7215- %V 8 %N 4 %R doi: 10.33206/mjss.525971 %U 10.33206/mjss.525971
ISNAD Ilgaroğlu, Muhammet Caner , Yaqoob, Luay Hatem . "Fârâbî ve Hocazâde’nin Görüşleri Bağlamında Meâd Meselesi". MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi 8 / 4 (Ekim 2019): 3085-3100 . https://doi.org/10.33206/mjss.525971
AMA Ilgaroğlu M , Yaqoob L . Fârâbî ve Hocazâde’nin Görüşleri Bağlamında Meâd Meselesi. MJSS. 2019; 8(4): 3085-3100.
Vancouver Ilgaroğlu M , Yaqoob L . Fârâbî ve Hocazâde’nin Görüşleri Bağlamında Meâd Meselesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2019; 8(4): 3100-3085.