BEŞİNCİ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN TELEVİZYON REKLÂMLARINA YÖNELİK ALIMLAMALARININ ELEŞTİREL DÜŞÜNME DÜZEYLERİNE GÖRE KARŞILAŞTIRILMASI
Öz
Günümüzün serbest piyasa koşullarında medyanın en önemli gelir kaynağı olan
reklâmlar medyanın finansmanında olmazsa olmaz bir unsur haline gelmiş, büyük bir pastaya
dönüşmüş durumdadır. Ürün ve hizmetlerin satılabilmesi için adeta sihirli bir söylem
oluşturma peşinde olan reklâmlarda verilmek istenen mesajlarından en çok etkilenen
kesimin, yorumlama ve analiz becerileri henüz yeterli düzeyde olmayan çocuk izleyiciler
olduğu söylenebilir. Bu çalışmada beşinci sınıf öğrencilerinin televizyon reklâmlarına yönelik
alımlamaları onların eleştirel düşünme düzeylerindeki farklılıklar göz önüne alınarak
incelenmektedir. Nitel bir alımlama analizi olarak planlanıp yürütülen çalışmada elde edilen
bulgulara göre düşük ve yüksek eleştirel düşünme düzeylerine sahip öğrenciler arasında
reklâmlara yönelik alımlamalar arasında belirgin ya da az belirgin farklar bulunmaktadır.
Yüksek eleştirel düşünme düzeyine sahip öğrenciler gerek farkına varma, gerekse çözümleme
ve ilişkilendirme işlerinde düşük eleştirel düşünme düzeyine sahip öğrencilere göre daha
başarılıdır. Özellikle reklâmlarda örtük biçimde sunulan mesajların çözümlenmesi noktasında
iki grup öğrenci arasında belirgin fark bulunmaktadır. Araştırmanın sonuç kısmında elde
edilen bulguları doğrultusunda bazı önerilerde bulunulmuştur
Anahtar Kelimeler
Televizyon Reklâmları, Eleştirel Medya Okuryazarlığı, Eleştirel Düşünme, Alımlama Analizi
Kaynakça
- Akar, C. (2007). İlköğretim Öğrencilerinde Eleştirel Düşünme. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Alkaya, F. (2006). Eleştirel Düşünme Becerilerini Temele Alan Fen Bilgisi Öğretiminin Öğrencilerin Akademik Başarılarına Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hatay.
- Altunbaş, H. (2007). Çocukların Satın Alma Noktasında Marka Tercihleri; Anne ve Çocuklar Üzerine Bir İnceleme. IV. Uluslararası Çocuk ve İletişim Kongresi. 22-24 Ekim. İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
- Apak, Ö. (2008). Türkiye, Finlandiya ve İrlanda İlköğretim Programlarının Medya Okuryazarlığı Açısından İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
- Aslan, H. (2009). Medya Okuryazarlığının Görsel Kültür Ve Sanat Eğitimi Ekseninde Çözümlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, On Dokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Samsun.
- Ayaşlıoğlu, E. (2007). Yoksulluk ve Reklam Algısı: Reklam Metinlerine Yönelik Algılamalar Üzerine Bir Alan Çalışması. Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
- Baumer, L. & Starkey, J. (1973). Attitudes of Students in Grades Six, Eight, and Twelve Toward Television Commersials. U.S. Department of Health, Education & Welfare National Institure of Education. ERIC Documents ED077233.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E.,, Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2009). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
- Crew, R. E. (2004). Viewer Meanings for Televisiın's Hybrid Reality Shows: An Audience Reception Study of the Survivor Series. Doctoral Dissertation. Union Institute and University Cincinnati, Ohio. UMI Number: 3155992.
- Donohue, T. et al. (1977). Black and White Children's Perceptions of the Intent and Values in Specific Adult and Child Oriented Television Commercials. U.S. Department of Health, Education & Welfare National Institure of Education. ERIC Documents ED139056.