TORUS PALATINUS BİR CİNSİYET ÖZELLİĞİ MİDİR?

Öz

Bu çalışmada Erken Bronz çağından 20. yüzyılın ilk çeyreğine kadar geniş bir zaman diliminde yaşamış, 7 eski Anadolu topluluğuna ait 333 kafatasında bazı araştırmacılar tarafından bir cinsiyet özelliği olarak değerlendirilen, torus palatinus varyasyonunun sıklığı ve bu özelliğin boyutunun cinsiyete göre değişimi incelenmiştir. Bu değişimi belirlemek için X2 analizi kullanılmıştır. Topluluklar birlikte değerlendirildiğinde, torus palatinus frekansında cinsiyet farkı gözlenmezken, topluluklar ayrı ayrı değerlendirildiğinde, Anadolu topluluklarının çoğunluğunda erkeklerin torus palatinus frekansı kadınlardan daha yüksek bulunmuştur. Boyut açısından hafif dereceli torus her iki cinsiyette de benzer frekanslar gösterirken, belirgin ve ileri dereceli torusların kadınlarda daha yüksek frekanslara sahip olduğu belirlenmiştir; ancak ne torus palatinus sıklığında ne de boyutunda istatistiksel olarak anlamlı bir cinsiyet farklılığı bulunmuştur. Dolayısıyla iskeletler üzerinde çalışıldığında, bir cinsiyet özelliği göstermeyen torus palatinusun her iki cinsiyete ilişkin verilerinin, biyolojik uzaklık çalışmalarında birleştirilebileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Torus palatinus, cinsiyet farklılığı, biyolojik uzaklık

Kaynakça

1. Anderson, J.E., (1968). "Skeletal Anomalies' as Genetic Indicators" The Skeletal Biology of Earlier Human Populations (Ed. D. R. Brothwell), Pergamon Press, London.
2. Axelsson, G. ve Hedegaard, B., (1985). "Torus Palatinus in Icelandic schoolchildren." Am. J. Phvs. Anthrop.67: 105-112
3. Barbujani, G., Rolo, M., Barrai, I. ve Pinto-Cisternas. J., (1986). "Torus palatinus: a segregation analysis." Hum. Hered. 36: 317-325.
4. Berneba, J.M., (1977). "Morphology and incidence of torus palatinus and mandibularis in Brazilian Indians." J. Dent. Res. 56:499-501.
5. Berry, A.C., (1975). "Factors affecting the incidence of non-metrical skeletal variants." J. Anat. 120 (3): 519-535.
6. Bilgi Ö. (2001). Prehistorik Çağda Orta Karadeniz Bölgesi Madenciliği; Hint-Avrupalıların Anavatanı Sorununa Yeni Bir Yaklaşım. TASK Vakfı Yayınları:4 Monografi Serisi:1 İstanbul.
7. Bilgin T., Sülün T., Özbek M. and Beyli M., (1994). "Yakınçağ Anadolu İnsanlarında Dişlerin Biyometrik ve Patolojik Açıdan Analizi." İstanbul Pis Hekimliği Fakültesi Dergisi 28(3): 169-179.
8. Brasili, P. Zaccagni L. Gualdi-Russo, E. (1999). "Scoring of nonmetric cranial traits: a population study." J. Anat. 195: 551-561.

9. Buikstra, J.E., Frankenberg S.R. ve Konigsberg L.W., (1990). "Skeletal biological distance studies in American physical anthropology: recent trends." Am. J. Phvs. Anthrop., 82: 1-7.
10. Cesnys, G. ve Konduktorova, T.S. (1982)."Non-metric features of the skull in people of the Chernyakhovskaya culture". Vopr. Anthrop. 70: 62-76.
11. Chew, OL. ve Tan, P.H., (1984). "Torus palatinus. A clinical study." Australian Dental Journal. 29(4): 245-248
12. Corruccini, R.S., (1974) "An examinationof the meaning of cranial discrete traits for human skeletal biological studies." Am. J. Phvs. Anthrop. 40: 425-446
13. Cosseddu, G.G. Floris G. ve Vona G., (1979). "Sex and Side Differences in the Minor Non-metrical Cranial Variants." J. Hum. Evol., 8: 685-692.
14. De Villiers, H., (1968). The skull of the African Negro. Witwaters University Pres, Johannesburg.
15. Eggen, S., Natvig, B. ve Gasemyr, J., (1994). "Variation in torus palatinus prevalence in Norway." Scand. J. Dent. Res., 102:54-59.
16. Eroğlu S., (2005). Anadolu'da Bazı Eski İnsan Topluluklarında Biyolojik Uzaklıkların Belirlenmesi (Yayınlanmamış Doktora Tezi). H.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
17. Gorsky, M., Raviv, M., Kfır, E. ve Moskona, D., (1996). "Prevalence of torus palatinus in a population of young and adult Israelis." Archs. Oral. Biol.. 41(6): 623-625.
18. Haugen, L.K., (1992). "Palatine and mandibular tori: a morphologic study in the current Norwegian population." Acta. Odontol. Scand., 50:66-77.
19. Hauser, G. ve De Stefano, G.F., (1989). Epiqenetic Variants of The Human Skull. Schweizerbart'sche Verlagsbuchhandlung, Stuttgart.
20. Hoyme, L.E.S. ve İşcan, Y., (1989). "Determination of sex and race: Accuracy and assumptions." M. Y. İŞCAN ve K. A. R. KENNEDY (Ed.), Reconstruction of Life From the Skeleton. New York, Alan R.Liss, Inc., 53-94.
21. Hrdlicka, A., (1940). "Mandibular and maxillar hyperostoses." Am. J. Phvs. Anthrop.. 27. 1-67.
22. Jainkittivong, A. ve Langlais, R.P., (2000). "Buccal and palatal exostoses: Prevalence and concurrence with tori." Oral. Surg. Oral. Med. Oral. Pathol. Oral. Radiol. Endod.. 90: 48-53.
23. Kerdpon, D. ve Sirirungrojying, S., (1999). "A clinical study of oral tori in Southern Thailand: prevalence and the relation to parafunctional activity." European Journal of Oral Sciences, 107: 9-13.
24. Königsberg, L.W., (1990). "Temporal Aspects of Biological Distance: Serial Correlation and Trend in a Prehistoric Skeletal Lineage." Am. J. Phvs Anthrop., 82: 45-52.
25. Lahmann, H., (1927). "Torus palatinus bei degenerierten." Z. Ges. Neurol.111: 616-631.
26. Lee, S.P., Paik, K.S. ve Kim, M.K., (2001). "Variations of the prominences of the bony palate and their relationship to complete dentures in Korean skulls." Clin. Anat., 14: 324-329.
27. Miller, S. C. & Roth, H., (1940). "Torus palatinus: a statistical study." Amer.Dent. Assoc., 27: 151-157.
28. Milne, N. Schmitt L.H. ve Freedman L, (1983). "Discrete Trait Variation in Western Australian Aborginal Skulls." J. Hum. Evol., 12:157-168.
29. Mouri, T., (1976). "A study of nonmetrical cranial variants of the modern Japanese in the Kinki district." J. Anthrop. Soc. Nippon., 84: 191-203.
30. Ossenberg, N.S., (1981). "Mandibular torus: A synthesis of new and previously reported data and a discussion of its causes." In: Cybulsky JS, ed. Contributions To Pvsical Anthropology 1978-1980. Ottawa: National Museums of Canada. 1-52.
31. Özcan M., Dereli F. ve Dönmez Ş., (2003). "Kovuklukaya kurtarma kazısı." TJJn\_Ejkicağ_Bjlimje^^ 15:21-22.
32. Özkan T, Atukeren S., (1999). Cevizcioğlu Çiftliği Nekropolü Kazıları Tahtalı Barajı Kurtarma Kazısı Projesi, İzmir.
33. Pekak, S., (1997) "Niğde-Andaval (Aktaş)'daki Konstantin-Helena Kilisesi." XIX. Kazı Sonuçları Toplantısı II. s. 567-592.
34. Perizonius, W.R.K., (1979). "Non-metric cranial traits: sex difference and age dependence." J. Hum. Evol.. 8: 679-684.
35. Reichart, P.A., Neuhaus, F. ve Sookasem, M., (1988). "Prevalence of torus palatinus and torus mandibularis in Germans and Thai." Community. Dent. Oral. Epidemiol., 16:61-64.
36. Relethford, J., (1996). "Genetic Drift Can Obscure Population History. Problem and Solution" Hum. Biol.. 68(1): 29-44.
37. Rösing, F.W. (1982). "A Critical Review of Quasi-Continuous Variation of the Human Skeleton." Homo. 33:100-125.
38. Rubini, M. Bonafede E. ve Mogliazza S. (1999). "The population of east Sicily during the second and first millennium BC: The problem of the Greek kolonies." Int. J. Osteo.. 9:8-17.
39. Sawyer, D.R., Taiwo, E.O. ve Mosadomi, A., (1984)."Oral anomalies in Nigerian children." Community Dent Oral Epidemiol.. 12: 269-273.
40. Schaumann, B.F., Peagler, F.D. ve Gorlin, R.J., (1970). "Minor craniofacial anomalies among a Negro population." Oral Surg.. 29(5): 566-575.
41. Seah, Y.H., (1995). "Torus palatinus and torus mandibularis: A review of the literature." Australian Dental Journal. 40(5): 318-321.
42. Sirirungrojying, S. ve Kerdpon, D., (1999). "Relationship between oral tori and temporamandibular disorders." Int. Dent. J., 49: 101-104.
43. Sjovold, T., (1984) "A report on the heritability of some cranial measurements and non-metric traits." In: Van Vark, G.N. and Howells. W.W. editors. Multivariate Statistical Methods in Pvsical Anthropology. Boston. 223-246.
44. Suzuki, M., Sakai, T., (1960). "A familial study of torus palatinus and torus mandibularis." Am. J. Phvs. Anthrop.. 18, 263-272.
45. Topazian, D.S., Mullen, F.R. ve Conn, M., (1977). "Continued growth of a torus palatinus." J. Oral. Surgery., 35: 845-501.
46. Ubelaker D.H., (1989). Human Skeletal Remains: Excavations, Analysis, Interpretation. Washington Smitsonian Institution.
47. Vıdıc, B., (1966). "Incidence of Torus Palatinus in Yugoslav skulls." ¡1 Dent. Res.. 45(5): 1511-1515.
48. Woo, JK., (1950). "Torus Palatinus." Am. J. Phvs. Anthrop., 8:81-100.
49. Workshop Of European Anthropologists. "Recommendations for age and sex diagnoses of skeletons." J. Hum. Evol., 9, 1980: 517-549.
50. Yalman, B., (1982). "İznik Tiyatro Kazısı 1981." IV. Kazı Sonuçları Toplantısı, s: 229-235.
51. Zivanovic, S., (1980). "Longitudinal grooves and canals of the human hard palate." Anat. Anz.. 147: 161-167.