MÜLTECİ POLİTİKASI: AVRUPA BİRLİĞİ VE TÜRKİYE KARŞILAŞTIRMASI

Öz

Dünya çapında milyonlarca insan çatışma, doğal afet, zulüm, şiddet ya da insan hakları ihlalleri gibi olaylardan etkilenmektedir. Bu olaylar insanların vatanlarından uzaklaşmalarına ve başka ülkelere sığınmalarına sebep olmaktadır. Günümüzde patlak veren mülteci krizinin ışığında “mülteci” kavramı, özellikle medya tarafından, yanlış yere, sığınmacı ve göçmen kavramları ile eşanlamda kullanılmaktadır. Bu ciddi sorunlara yol açabilmektedir. Örneğin, halk arasında konu ile ilgili karmaşıklık oluşabilmektedir ve bu doğrultuda ülkelerin izlediği mülteci politikasına anlam vermekte zorluk yaşanabilmektedir. Fakat en önemlisi, ülkesindeki tehlikelerden kaçan bireylerin yanlış tanımlanması ölüm ve kalımın arasındaki ince çizgiyi belirtebilmektedir. Karmaşıklığı aydınlığa kavuşturmak amacıyla, bu çalışmada, öncelikle, “göçmen’’, “sığınmacı’’ ve “mülteci’’ kavramları ulusal ve uluslarası mevzuata dayanarak tanımlanmaktadır.

İnsanlar göç kararı alırken itme, çekme ve kişisel faktörlerden etkilenmektedir. Göç kararı aşırı derecede zor bir karar verme sürecinden sonra ortaya çıkmaktadır. Bu karmaşık olan göç etme karar sürecini daha kolay anlaşılır bir hale getirmek için, bu çalışmada, Develioğlu’nun (2015) ‘Karar Verme’ kuramına dayanarak, Lee’nın (1966) ‘İtme ve Çekme’ kuramı genişletilmiştir. Son olarak, bu çalışmada, Avrupa Birliğindeki ve Türkiye’deki mülteci politikası değerlendirilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Mülteci Politikası,Avrupa Birliği,Türkiye,Karar verme

Kaynakça

1. Akdağ, G.A. (2005). AB Kapısında Türkiye ve Göç Politikası. Stratejik Öngörü Dergisi, Yıl: 2, Sayı: 4, 161-167.
2. Amnesty International. (2014). The Human Cost of Fortress Europe: Human Rights Violations Against Migrants and Refugees at Europe’s Borders. United Kingdom: Amnesty International.
3. Barkin, E. (2014). 1951 Tarihli Mülteciliğin Önlenmesi Sözleşmesi. Ankara Barosu Dergisi, 1, 331-360. http://www.ankarabarosu.org.tr/siteler/ankarabarosu/tekmakale/2014-1/12.pdf (Erişim tarihi: 14.10.2016).
4. Battjes, H. (2006). European Asylum Law and International Law. Leiden (NL): Martinus Nijhoff Publishers. [Elektronik kitap]
5. Bayındır Goularas, G. & Sunata, U. (2015). Türk Dış Politikasında Göç ve Mülteci Rejimi. Hacettepe Üniversitesi Iletişim Fakültesi Kültürel Çalışmalar Dergisi, 2(1), 12-40.
6. Biber Eray, T. (2015). “20. Yüzyılda Yunanistan’dan Türkiye’ye Türk Göçleri”. (Ed.: Sarıahmetoğlu, N. ve Kemaloğlu, İ.). XX-XXI. Yüzyılda Türk Dünyasında Sürgün ve Göç, İstanbul: Türk Kültürüne Hizmet Vakfı Yay., s. 303-325.
7. BMMYK. (1951). Convention and Protocol Relating to the Status of Refugees. http://www.unhcr.org/3b66c2aa10 (Erişim tarihi: 07.03.2017).
8. BMMYK. (2015). World at War: Global Trends Forced Displacement in 2014. Geneva: UNCHR. http://www.unhcr.org/556725e69.pdf (Erişim tarihi 01.06.2016).

9. BMMYK. (2016). Syria Regional Refugee Response. http://data.unhcr.org/syrianrefugees/regional.php (Erişim tarihi 07.03.2017).
10. Bozdağlıoğlu, Y. (2014). Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi ve Sonuçları. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 18 Özel Sayı S:3, 9-32. Council of the European Union. (10.11.1997). Treaty of Amsterdam Amending the Treaty on European Union, The Treaties Establishing the European Communities and Related Acts, http://www.refworld.org/docid/51c009ec4.html (Erişim tarihi: 07.03.2017).
11. Council of the European Union. (20.12.2011). EU of the European Parliament and of the Council of 13 December 2011 on standards for the qualification of third-country nationals or stateless persons as beneficiaries of international protection, for a uniform status for refugees or for persons eligible for subsidiary protection, and for the content of the protection granted (recast), OJ L. 337/9-337/26, http://www.refworld.org/docid/4f197df02.html (Erişim tarihi: 07.03.2017).
12. Council of the European Union. (26.06.2013). Regulation (EU) No 603/2013 of the European Parliament and of the Council of 26 June 2013 on the establishment of 'Eurodac' for the comparison of fingerprints for the effective application of Regulation (EU) No 604/2013 establishing the criteria and mechanisms for determining the Member State responsible for examining an application for international protection lodged in one of the Member States by a third-country national or a stateless person and on requests for the comparison with Eurodac data by Member States' law enforcement authorities and Europol for law enforcement purposes, and amending Regulation (EU) No 1077/2011 establishing a European Agency for the operational management of large-scale IT systems in the area of freedom, security and justice (recast), OJ L. 180/1-180/30, (EU)2003/86, http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=celex%3A32013R0603 (Erişim tarihi: 07.03.2017).
13. Council of the European Union. (29.6.2013). Directive 2013/32/EU of the European Parliament and of the Council of 26 June 2013 on common procedures for granting and withdrawing international protection (recast), OJ L. 180/60-180/95, http://www.refworld.org/docid/51d29b224.html (Erişim tarihi: 07.03.2017).
14. Council of the European Union. (29.06.2013). Directive 2013/33/EU of the European Parliament and Council of 26 June 2013 laying down standards for the reception of applicants for international protection (recast), OJ L. 180/96-105/32, http://www.refworld.org/docid/51d29db54.html (Erişim tarihi: 07.03.2017).
15. Council of the European Union. (29.06.2013). Regulation (EU) No 604/2013 of the European Parliament and of the Council of 26 June 2013 establishing the criteria and mechanisms for determining the Member State responsible for examining an application for international protection lodged in one of the Member States by a third-country national or a stateless person (recast), OJ L. 180/31-180/59, (EU)No 604/2013, http://www.refworld.org/docid/51d298f04.html (Erişim tarihi: 07.03.2017).
16. Çağlayan, S. (2006). Göç Kuramları, Göç ve Göçmen İlişkisi. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17, 67-91.
17. Çakmak, Z. (2008). Kıbrıs’tan Anadolu’ya Türk Göçü (1878- 1938). A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 36, 201-223.
18. Çanak, E. (2015). İkinci Dünya Savaşı Sırasında Balkanların İşgalinin Türkiye’ye Etkisi: Yahudi Mülteciler Meselesi. Turkish Studies Turkish Studies International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 10(9), 127-144.
19. Danış, D. (2009). Irak’tan Uzağa: 1991 Sonrası Dışarı Göç. Ortadoğu Analiz, 1(6), 15-22.
20. Develioğlu, L.S. (2015). Karar Verdim! Istanbul: Kapital Medya Hizmetleri.
21. ECSC Treaty. (18.04.1951). Treaty Establishing the European Coal and Steel Community, 11951K/PRO/PRI/11, https://publications.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/7c5c070a-3b31-4bcd-b65a-199e79ab9a62/language-en (Erişim tarihi: 07.03.2017).
22. Ermumcu, S. (2013). Sığınmacıların ve Mültecilerin Sosyal Güvenlik Hakkı. Çalışma İlişkileri Dergisi, 4(2), 58-76.
23. European Commission. (08.09.2016). Managing the Refugee Crisis: The Facility for Refugees in Turkey, https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/what-we-do/policies/european-agenda-migration/background-information/docs/20160420/factsheet_financing_of_the_facility_for_refugees_in_turkey_en.pdf (Erişim tarihi: 07.03.2017).
24. European Union. (25.03.1957). Treaty Establishing the European Community (Consolidated Version), Rome Treaty, http://www.refworld.org/docid/3ae6b39c0.html (Erişim tarihi: 07.03.2017).
25. European Union. (07.02.1992). Treaty on European Union (Consolidated Version), Treaty of Maastricht, Official Journal of the European Communities C 325/5; 24.12.2002, http://www.refworld.org/docid/3ae6b39218.html (Erişim tarihi: 07.03.2017).
26. European Union. (10.03.2001). Treaty of Nice, Amending the Treaty on European Union, the Treaties Establishing the European Communities and Certain Related Acts, 11.12.2000, Official Journal C 80, 2001/C 80/01, http://www.refworld.org/docid/3f4e45f54.html (Erişim tarihi: 07.03.2017).
27. European Union. (11.07.2007). Regulation (EC) No 862/2007 of the European Parliament and of the Council of 11.07.2007 on Community statistics on migration and international protection and repealing Council Regulation (EEC) No 311/76 on the compilation of statistics on foreign workers, No 862/2007, http://www.refworld.org/docid/48abd548d.html (Erişim tarihi: 07.03.2017). European Union. (17.12.2007). Treaty of Lisbon Amending the Treaty on European Union and the Treaty Establishing the European Community, 2007/C 306/01, http://www.refworld.org/docid/476258d32.html (Erişim tarihi: 07.03.2017).
28. European Union. (07.06.2016). Charter of Fundamental Rights of the European Union, 2016/C 202/02, http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=OJ:C:2016:202:FULL&from=EN (Erişim tarihi: 07.03.2017).
29. European Union. (07.06.2016). Consolidated Version of the Treaty Establishing the European Atmoic Energy Community, Official Journal of the European Communities, 2016/ C 203/01, http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:12016A/TXT (Erişim tarihi: 07.03.2017).
30. European Union (07.06.2016). Consolidated Versions of the Treaty on European Union and the Treaty on the Functioning of the European Union, Official Journal of the European Communities, 2016/C 202/01, http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=OJ:C:2016:202:FULL&from=EN (Erişim tarihi: 07.03.2017).
31. Grigg, D.B. (1977). E.G. Ravenstein and the “Laws of Migration”, Journal of Historical Geography, 3(1), 41-54.
32. Hagen-Zanker, J. (2008). Why Do People Migrate? A Review of the Theoretical Literature. Maastricht: Maastricht Graduate School of Governance, MPRA Paper No. 28197.
33. İçduygu, A., Erder, S. ve Gençkaya, Ö. F. (2014). Türkiye’nin Uluslararası Göç Politikaları, 1923-2023: Ulus-devlet Oluşumundan Ulus-Ötesi Dönüşümlere. İstanbul: Koç Üniversitesi Göç Araştırmaları Merkezi.
34. IOM. (2011). Glossary on Migration, International Migration Law Series No. 25. http://www.iom.int/key-migration-terms (Erişim tarihi 01.06.2016).
35. Kirişçi, K. (1999). “Türkiye’ye Yönelik Göç Hareketlerinin Değerlendirilmesi”, Bilanço 1923-1998: Türkiye Cumhuriyeti’nin 75 Yılına Toplu Bakış (10-12 Aralık 1998) Uluslararası Kongresi, Istanbul: Tarih Vakfı Yay., s. 111-121.
36. Kılıç, A. (2016). İspanyol Engizisyonu ve Müslümanlar. İnsan ve Toplum, 6(1), 85-117.
37. Latif, D. (2002). Refugee of the Turkish Republic. The Turkish Yearbook of International Relations, Vol. XXXIII, 1-29.
38. Lee, E.S. (1966). A Theory of Migration. Demography, 3(1), 47-57.
39. Massey, D., J. Arango, J., Hugo, G., Kouaouci, A., Pellegrino, A. ve Taylor, E. (1993). Theories of International Migration: A Review and Appraisal. Population and Development Review, 19(3), 431-466.
40. Neumayer, E. (2005). Bogus Refugees? The Determinants of Asylum Migration to Western Europe. International Studies Quarterly, 49, 389-409.
41. Özcan, M. (2005). Avrupa Birliği Sığınma Hukuku. Ankara: Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu.
42. Özdemir, E. (2016). Türk Dış Politikası Açısından Bir Kriz Örneği: I. Körfez Savaşı ve Türkiye’ye Gelen Iraklı Kürt Sığınmacılar (1999). Bölgesel Çalışmalar, 1(1), 217-249.
43. Perruchoud, R. (1992). Persons falling under the Mandate of the International Organization for Migration (IOM) and to Whom the Organization may Provide Migration Services. International Journal of Refugee Law, 4(2), 205-215. http://www.rcmvs.org/documentos/IOM_EMM/resources/IOM_Mandate.pdf (Erişim tarihi: 01.06.2016).
44. Resmi Gazete. (2013). Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK), Sayı: 28615.
45. Richmond, A. H. (1988). Sociological Theories of International Migration: The Case of Refugees. Current Sociology, 36(2), 7-25.
46. Şahin, C. (2015). Rus Yayılmacılığına Bir Örnek: 1944 Kırım Türklerinin Sürgünü. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 8(39), 326-340.
47. Shaw, S. (1991). The Jews of the Ottoman Empire and the Turkish Republic. ABD: New York University Press.
48. T.C.İ.B. (Şubat, 2005). Iltica ve Göç Mevzuati. Ankara: Göç Idaresi Genel Müdürlüğü Yayınları, http://www.goc.gov.tr/files/files/iltica_goc.pdf
49. T.C.İ.B. (Aralık, 2013). Türkiye ve Göç Yönetimi, Yayın No: 4. Ankara: Göç Idaresi Genel Müdürlüğü Yayınları, http://www.goc.gov.tr/files/_dokuman19.pdf
50. T.C.İ.B. (2013). Türkiye ve Göç. Ankara: Göç İdaresi Genel Müdürlüğü Yayınları, http://www.goc.gov.tr/files/files/goc_tasarım_icler.pdf
51. T.C.İ.B. (Şubat, 2015). Geçici Koruma: Kitlesel Akınlar.
52. http://www.goc.gov.tr/icerik6/Kitlesel%20Akınlar_409_558_559_icerik
53. UNDESA (United Nations, Department of Economic and Social Affairs). (2015). Trends in International Migrant Stock: The 2015 revision. http://www.un.org/en/development/desa/population/migration/data/estimates2/estimates15.shtml (Erişim tarihi: 02.06.2016).