Araştırma Makalesi

Tuz stresine maruz kalan makarnalık buğday çeşitlerinde tohum çimlenmesinin fizyolojik göstergelerindeki farklılıklar

Cilt: 29 Sayı: 1 8 Nisan 2024
PDF İndir
TR EN

Tuz stresine maruz kalan makarnalık buğday çeşitlerinde tohum çimlenmesinin fizyolojik göstergelerindeki farklılıklar

Öz

Tuz stresi altında makarnalık buğday çeşitlerinin çimlenme ve erken fide dönemini değerlendirmek amacıyla, farklı tuz (NaCI) konsantrasyonları (0, 3 ve 6 g L-1) ve 10 adet makarnalık buğday çeşidi (Altıntaş-95, Ç-1252, Dumlupınar, Eminbey, Kunduru-1149, Kızıltan-91, Mirzabey-2000, Soylu, Svevo, Türköz) ile bu araştırma yürütülmüştür. Çalışmada çimlenme ve fide gelişiminin bazı indeksleri hesaplanmış ve analiz edilmiştir. Tuz stresi çimlenme kapasitesini (ÇK) ve çimlenme indeksini (Çİ), önemli ölçüde azaltırken, stres indeksini (Sİ) artırmıştır. Fide büyümesi ve başlangıç canlılığı (İC) da tuz etkisiyle önemli ölçüde engellenmiştir. İncelenen özellikler bakımından, çeşitler arasında farklılıklar ortaya çıkmış olup Altıntaş-95 artan tuz dozlarından en az etkilenen çeşit olurken, Kızıltan-91 ve Svevo en çok etkilenen çeşitler olmuştur. Çeşitlere bağlı olarak, tuz stresi çimlenme kapasitesini azaltırken fide gelişimini de etkilemiştir. Araştırma sonucu elde edilen bulgulara göre ortamda bulunan tuzun, osmotik etkisi nedeniyle bitkilerin su alımını engelleyerek çimlenmeyi geciktirdiği ve yüksek tuz seviyesinin (6 g L-1 NaCl) bitkilerin hücresel yapılarına zarar verdiği bu nedenle de çimlenme ve fide gelişiminin etkilendiği gözlemlenmiştir. Bu bağlamda da buğday çeşitleri arasında belirgin bir ayrım yapma imkânı sağlayan ilk canlılık ve stres indeksinin, tuzluluğa karşı toleranslı bitki genotiplerini belirlemek için faydalı özellikler olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alaoui, M.M., El Jourmi, L., Ouarzane, A., Lazar, S., El Antri, S., Zahouily, M., & Hmyene, A. (2013). Effet du stress salin sur la germination et la croissance de six variétés marocaines de blé (Effect of salt stress on germination and growth of six Moroccan wheat varieties). Journal of Materials and Environmental Science, 4 (6), 997-1004.
  2. Alzahrani, O., Abouseadaa, H., Abdelmoneim, T.K., Alshehri, M.A., Mohamed, E.M., El-Beltagi, H.S., & Mohamed, A.M. (2021). Agronomical, physiological and molecular evaluation reveals superior salt-tolerance in bread wheat through salt-induced priming approach. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici Cluj-Napoca, 49 (2), 12310-12310. https://doi.org/10.15835/nbha49212310
  3. Ansari, S.A., & Husain, Q. (2012). Potential applications of enzymes immobilized on/in nano materials: A review. Biotechnology Advances, 30 (3), 512-523. https://doi.org/10.1016/j.biotechadv.2011.09.005
  4. Atak, M., Kaya, M.D., Kaya, G., Çikili, Y., & Çiftçi, C. Y. (2006). Effects of NaCl on the germination, seedling growth and water uptake of triticale. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 30 (1), 39-47.
  5. Ayers, A.D., & Hayward, H.E. (1949). A method for measuring the effects of soil salinity on seed germination with observations on several crop plants. Soil Science Society of America Journal, 13 (C), 224-226. https://doi.org/10.2136/sssaj1949.036159950013000C0039x
  6. Bouzidi, A., Krouma, A., & Chaieb, M. (2021). Chemical seed priming alleviates salinity stress and improves Sulla carnosa germination in the saline depression of Tunisia. Plant Direct, 5 (11), e357. https://doi.org/10.1002/pld3.357
  7. Budaklı Çarpıcı, E., & Erdel, B. (2016). Determination of responses of different alfalfa (Medicago sativa L.) varieties to salt stress at germination stage. Yuzuncu Yıl University Journal of Agricultural Sciences, 26 (1), 61-67. https://doi.org/10.29133/yyutbd.236433
  8. Coban, F.; Ozer, H.; Ors, S.; Sahin, U.; Yildiz, G.; Cakmakci, T. (2018). Effects of deficit irrigation on essential oil composition and yield of fennel (Foeniculum vulgare Mill) in a high-altitude environment. Journal of Essential Oil Research, 30, 457-463.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarla Bitkileri Yetiştirme ve Islahı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

14 Mart 2024

Yayımlanma Tarihi

8 Nisan 2024

Gönderilme Tarihi

6 Kasım 2023

Kabul Tarihi

1 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 29 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Doruk Kahraman, N., & Topal, A. (2024). Tuz stresine maruz kalan makarnalık buğday çeşitlerinde tohum çimlenmesinin fizyolojik göstergelerindeki farklılıklar. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 29(1), 148-157. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1385772

Cited By

22740137731737513771 13774 15432 1813713775 14624 15016 i2or 1857924881